Oud en Nieuw

Zorgen bij politie over de jaarwisseling in Den Haag: ‘Inzet verdubbelen? Kon dat maar’

Politiecommandant Martine Dijkstra. Beeld Inge Van Mill
Politiecommandant Martine Dijkstra.Beeld Inge Van Mill

Autobranden, vreugdevuren en veel vuurwerk. De jaarwisseling in Den Haag is een garantie voor spektakel. Politiecommandant Martine Dijkstra houdt haar hart vast nu dit jaar niets mag vanwege de coronamaatregelen.

Een glimlach verschijnt op het gezicht van algemeen politiecommandant Martine Dijkstra (51) wanneer ze terugdenkt aan de jaarwisseling van 1993. “Als agent reed ik toen voor het eerst tijdens Oud en Nieuw door de straten van Den Haag. Collega’s waarschuwden me altijd naar boven te kijken, ‘want ze gooien hier wasmachines uit het raam’. Later die nacht zag ik een enorm vuur en reed ik pardoes met de politiewagen op een stilstaande auto. Ik dacht, wat gebeurt hier?”

Dijkstra oogt ontspannen op haar kantoor in Den Haag Ypenburg wanneer ze over de anekdote begint uit haar eigen diensttijd. En dat terwijl ze dit jaar als commandant verantwoordelijk is voor de extra politie-inzet tijdens de meest onvoorspelbare jaarwisseling uit haar carrière. Ze is hoofd van de meldkamer in district Den Haag en is daarnaast al maanden bezig met de voorbereiding op Oud en Nieuw.

De laatste jaren liep het regelmatig uit de hand in verschillende wijken in en rond Den Haag. En nu dit jaar een vuurwerkverbod, geen groepen op straat, geen vreugdevuren. Een perfecte cocktail voor een verhitte jaarwisseling?

“Dat de bouwers van vreugdevuren in Scheveningen niet aan de slag mogen, raakt ze in het hart. Daar verwacht ik wel een soort protest van. En ik maak mij in het algemeen zorgen over wat je de jeugd in onze regio moet bieden. Met een online bingo ga je het niet redden. Het is in ieder geval een feit dat er geen regulier vuurwerk voorhanden is. Daardoor heb je de kans dat mensen zelf een explosief in elkaar knutselen met alle schade van dien. Ook richting hulpverleners, want het is blijkbaar leuk om een Cobra naar een agent te gooien.”

Toen u in april begon met voorbereiden was de lockdown op geen enkele manier voorzien. Zijn jullie volledig verrast?

“Dat het zo erg zou worden, heeft ons in oktober overvallen. Dit scenario stond wel op papier, maar we hadden het nog niet zo ver uitgewerkt. We dachten: het is luchtfietserij.”

En dan werkt de reputatie van Den Haag rond de jaarwisseling ook niet mee.

“Vuurwerk afsteken, groot vuur, auto’s erin, dat is de Haagse traditie. Van oudsher worden dingen gedaan die niet mogen. Traditioneel heb je het verhaal van de Haagse vader die zegt tegen zijn zoon: ik heb je niet goed opgevoed als je tijdens de jaarwisseling geen dingen doet die niet mogen. Alhoewel het in mijn tijd op straat een stuk erger was dan nu. Met zijn allen vuurwerk afsteken en dat de hele nacht door is echt Haags. Dat dit nu niet mag, daar zit wel onze zorg.”

Vuurwerkincidenten in verschillende gemeenten

Op verschillende plekken in Nederland moesten politie en andere hulpdiensten gisteren uitrukken vanwege het afsteken van vuurwerk of om vuurwerkbommen in beslag te nemen.

In Zevenbergen werd een 43-jarige man gearresteerd, nadat er op Tweede Kerstdag zwaar vuurwerk in een woonwijk was afgestoken. Onderzoek leidde naar de woning van de man, waar drie vuurwerkbommen van tien centimeter doorsnede werden aangetroffen. De Explosieven Opruimingsdienst Defensie werd ingeschakeld om die uit de woning te verwijderen. Daarvoor werd de omgeving afgezet. De verdachte zit vast op verdenking van vernieling en bezit van illegaal vuurwerk.

In het Drentse Tiendeveen is een man zwaargewond geraakt doordat er vuurwerk in een woning ontplofte. De oorzaak van de ontploffing is nog niet bekend. Ook in Boxtel in Brabant ontplofte vuurwerk in een woning. Ook hier raakte een man gewond. Het is nog onduidelijk om wat voor en welke hoeveelheid vuurwerk het gaat.

In het Brabantse Veen werd zondag een noodverordening ingesteld, omdat er enkele nachten veel mensen op straat waren en autowrakken in brand werden gestoken. De noodmaatregel houdt in dat mensen van buiten Veen geweerd mogen worden, er een samenscholingsverbod voor meer dan twee mensen geldt en het verboden is om objecten op zak te hebben die als wapen zijn te gebruiken. De rust lijkt inmiddels wedergekeerd.

Uw collega’s in de regio Amsterdam maakten onlangs bekend de politie-inzet rond Oud en Nieuw te verdubbelen. Hoe zit dat bij jullie?

“We zetten alles in wat nodig is, maar zouden niet eens kunnen verdubbelen. Dat betekent dat we niet op iedere hoek van de straat kunnen staan. We maken keuzes.”

Burgemeester Jan van Zanen van Den Haag zei het onlangs ook al: de politie moet strakkere keuzes maken, omdat de capaciteit niet eindeloos is. Welke keuzes maken jullie?

“Wij zullen altijd gaan voor de veiligheid van mensen. Als er een vechtpartij is heeft dat prioriteit ten opzichte van tien jongeren die een feestje hebben. Bestuurders willen graag dat we alle illegale feesten ontmantelen, maar dat gaat niet. Het vuurwerkverbod handhaven en grote groepen op straat zijn niet onze grootste prioriteit. We willen niet dat hier duizenden telefoontjes binnenkomen omdat de buurman een vuurpijl afsteekt. We houden rekening met veel mensen op straat, maar ga alsjeblieft niet met explosieven op hulpverleners schieten.”

Dus u zegt eigenlijk: dan maar liever met zijn allen vredig op straat een vuurpijl afsteken.

“Dat kan ik natuurlijk niet zeggen. Maar ik vind het wel heel jammer dat je maar met twee mensen op straat mag zijn. Dus ik hoop dat er ruimte ontstaat om wel samen dingen te kunnen doen.”

Jullie zetten ook stevig in op preventie. Vroeger werden in Den Haag notoire relschoppers die een boete of straf hadden openstaan bewust opgepakt in de weken voorafgaand aan Oud en Nieuw. Hoe zit dat nu?

(Glimlachend) “Als we weten dat iemand de boel kan gaan verstieren met de nieuwjaarsnacht, dan proberen we er wel voor te zorgen dat diegene tijdens de jaarwisseling andere tijdsbesteding krijgt. Dat krijgt zeker extra aandacht nu de jaarwisseling dit jaar zo onvoorspelbaar is. We registreren namen en foto’s van wie voorgaande jaren verantwoordelijk waren voor onrust. Ze krijgen van de burgemeester en het OM een brief of waarschuwing, maar soms ook een gebiedsverbod.”

Bent u bang dat uw mensen het mikpunt worden om 2020 eens lekker op af te reageren?

“Politie is altijd mikpunt, we zitten in de frontlinie. Maar mensen snappen wel dat het niet de schuld is van de politie. Iedereen heeft een korter lontje gekregen. Gelatenheid is er ook, want het is toch al verknald dit jaar. Het kan twee kanten opgaan. Ik hoop dat de ziekenhuizen zoveel mogelijk ontlast worden. Hoe minder slachtoffers, hoe beter. En het wordt uiteindelijk vanzelf weer 2021 en rustig op straat.”

Wie is Martine Dijkstra?

Martine Dijkstra ging naar de politieacademie en deed de master tactical policing. Begon haar loopbaan bij bureau Hoefkade in Den Haag, en ging via jeugdzaken, bureau Scheveningen en bureauchef recherche naar de meldkamer, waar ze leiding geeft aan het Operationeel Centrum. Daarnaast is ze bij crisissituaties algemeen commandant.

Lees ook:

Politie zet tijdens de jaarwisseling fors meer agenten in

De politie zet tijdens de komende jaarwisseling ‘fors meer’ agenten in om de orde te handhaven, laat de landelijke korpsleiding weten. Aantallen noemt de politie niet en in de ene regio zullen meer agenten op de been zijn dan elders.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden