Zorgboerderij houdt dementerende ouderen actief

Ouderenzorg | Ouderen met dementie zijn actiever en zinvoller bezig in zorgboerderijen dan in andere soorten verpleegopvang, concluderen onderzoekers van de Universiteit van Maastricht.

De een doet er aan bloemschikken, de ander voert kippen. Nederland telt inmiddels zo'n twintig zorgboerderijen met 24-uurszorg voor dementerende ouderen: kleinschalige woonvormen waar zo'n zes tot acht ouderen verblijven in een huiselijke omgeving met dieren, planten en een moestuin.

Die groene entourage moet bewoners uitnodigen om in beweging te blijven, zodat ze niet vervallen in verveling en eenzaamheid. Dat blijkt te werken, concluderen onderzoekers Bram de Boer en Hilde Verbeek van de Universiteit Maastricht. Uit hun observaties blijkt dat dementerende ouderen in zorgboerderijen minder vaak (27 procent) betrokken zijn bij 'passieve' activiteiten - zoals slapen, zitten, of liggen - vergeleken met dementerenden in reguliere verpleeghuizen (44 procent). De resultaten van hun studie verschenen deze maand in Jamda, een wetenschappelijk tijdschrift over ouderenzorg.

Met een groep onderzoekers volgden De Boer en Verbeek 115 bewoners een aantal dagdelen in verschillende soorten verpleeghuizen: 34 in zorgboerderijen, de rest in andere kleinschalige woonvormen en reguliere verpleeghuiszorg. Een relatief kleine groep, erkent De Boer. "Er is zeker verder onderzoek nodig. Maar we hebben positieve bevindingen. De ouderen op zorgboerderijen nemen deel aan meer activiteiten, komen meer buiten en hebben meer sociale interactie."

Volgens de Boer zijn managers van zorgboerderijen meer gefocust op wat mensen nog wel kunnen in plaats van wat ze niet kunnen. "Op grotere afdelingen bepaalt de organisatie het dagelijks leven: om 7 uur opstaan, om 11 uur koffie. Soms is er een prachtige buitenruimte, maar zit de deur op slot omdat bewoners niet zonder begeleiding naar buiten mogen. Bij zorgboerderijen staat die deur vaker open."

Het RIVM concludeerde in eerder onderzoek al dat mensen met dementie de activiteiten op de boerderij als nuttig en zinvol ervaren, waardoor ze zich onderdeel blijven voelen van de samenleving en het idee hebben iets te kunnen betekenen. Het RIVM adviseert gemeenten, sinds 2015 verantwoordelijk voor de dagbesteding van ouderen, daarom om bepaalde 'waarden' van de zorgboerderijen over te nemen in reguliere instellingen.

"We gaan met het RIVM onderzoeken hoe instellingen dat het beste kunnen doen", zegt Hilde Verbeek. "Het debat over verpleeghuiszorg is vaak negatief, maar de afgelopen jaren komen er meer initiatieven om ouderen te stimuleren tot beweging en zinvolle activiteiten. Niet iedereen wil op een zorgboerderij wonen. Maar door zorgboerderijen samen te laten werken met grotere organisaties kan er winst worden geboekt."

Een voorbeeld van een 'succesvolle' zorgboerderij is volgens haar De Port in het Limburgse Kelpen-Oler, die zowel dagbesteding als 24-uurszorg aanbiedt. "Daar durven ze buiten de gebaande paden te gaan. Reguliere organisaties zien vaak allerlei bezwaren. Hier mogen bewoners gewoon een schilmesje gebruiken en naar buiten als het regent. Dan doen ze een jas aan en nemen een paraplu mee."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden