Zorg is duur omdat de patiënten te veel willen

Wij moeten ons ervan bewust worden dat niet alle zorg nodig of zinvol is. Een 75-jarige vanwege rugpijn opereren, bijvoorbeeld.

RONALD BARTELS en AFDELINGSHOOFD NEUROCHIRURGIE IN HET RADBOUD UNIVERSITAIR MEDISCH CENTRUM TE NIJMEGEN

Gezondheidseconoom Johan Polder stelt dat de kostenexplosie in de gezondheidszorg te verklaren is door een enorme toename aan aanbod door de zorgaanbieders (Trouw, 30 maart). Als reden voert hij aan dat de zorgaanbieders altijd op zoek zijn naar omzet. Hierdoor bedenken zij nieuwe producten die eigenlijk overbodig zijn. Om de groei in kosten ten gunste te keren zouden artsen vaker 'nee' moeten verkopen.

Een zeer belangrijk aspect benoemt Johan Polder echter niet. De Nederlandse zorg is een uitermate reactief systeem. Anders gezegd: wij leveren wat u vraagt. U kunt de overheid, zorgverzekeraar of patiënt zijn. Ik wil de in mijn ogen belangrijkste partij, de patiënt, kort belichten.

De patiënt zijn wij allemaal. Wij bouwen een beeld op van wat er allemaal kan in de gezondheidszorg. Niet gehinderd door enige inhoudelijke kennis op medisch, ethisch of epidemiologisch gebied zien wij nieuwe technieken en behandelopties in de gezondheidszorg op internet, televisie, reclameboodschappen of andere zaken die gewild of ongewild tot ons komen.

Onbewust voeden deze boodschappen een verwachting wat er allemaal mogelijk is in de gezondheidszorg. Hierbij komen de vragen of het allemaal nodig is, en of het daadwerkelijk doet wat er beweerd wordt, niet aan de orde. Uiteindelijk willen, of beter gezegd: eisen wij zorg als we denken te lijden aan een kwaal.

Daarnaast is er een verandering in beleving van de kwaliteit van leven ontstaan. Toen ik eind jaren tachtig opgeleid werd als neurochirurg, eisten patiënten geen operatieve behandeling voor rugpijn. Nu zie ik toch wel mensen die het onverklaarbaar vinden waarom ik niet wil opereren bij de duidelijke afwijkingen op de MRI. Zij kunnen hun 18 holes niet goed lopen, en dat terwijl ze maar 75 jaar oud zijn!

Natuurlijk bedenken artsen nieuwe zaken. Soms zal zelfs winstbejag hieraan ten grondslag liggen. Vaak is echter de erkenning dat een ziektebeeld onderbelicht wordt de reden om iets aan te bieden. Meestal wordt het ingegeven door een herhaaldelijk verzoek of eis om bepaalde zorg. Het is een reactie op een veranderend eisenpakket van de patiënt, of van ons.

Verzekeraars gaan hierin ook geheel mee. Wachtlijstbemiddeling en bemiddeling voor behandeling in het buitenland ondergraven elk initiatief om nationaal een kosteneffectieve zorg op te bouwen. Indien u een niet-behandel-advies geeft, ga ik (de verzekeraar) toch op zoek naar iemand die het wel doet.

De beheersing van de kosten in de zorg is niet alleen zaak van de artsen. De patiënten, wij dus, moeten zich bewust zijn van het feit dat niet alle zorg nodig of zinvol is. We kunnen veel, maar weinig zaken dragen bij aan het gewenste effect. Soms moeten we met een ongemak leven zonder dat het door medisch handelen weg te nemen is. Voor deze nationale bewustwording is een essentiële rol weggelegd voor artsen, overheid en verzekeraars, maar vooral voor de media. Uiteindelijk zal deze verandering in attitude bijdragen aan een enorme kostenreductie in de zorg.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden