Zoon Kadafi ter dood veroordeeld

VN reageren geschokt op vonnis

SEADA NOURHUSSEN

Een Libische rechtbank heeft de zoon van de overleden Libische leider Muammar Kadafi gisteren bij verstek ter dood veroordeeld. Het hof in de hoofdstad Tripoli verklaarde Saif-al-Islam Kadafi (43) schuldig aan onder meer (volkeren)moord, verkrachting en het neerslaan van vreedzame protesten tijdens de opstand tegen zijn vader in 2011.

Het proces tegen hem in Tripoli begon april vorig jaar. Via een videoverbinding met de stad Zintan neemt Saif deel. Hij wordt daar vastgehouden door een rebellengroep. Het hof in Tripoli sprak nog acht andere doodvonnissen uit, onder anderen tegen het voormalige hoofd van de binnenlandse veiligheidsdienst Abdullah al-Senoussi, de vroegere chef van de buitenlandse inlichtingendienst Abu-Zeid Omar-Dawarda en oud-premier Baghdadi al-Mahmoudi. Zes andere hooggeplaatsten uit het Kadafi-tijdperk kregen levenslange gevangenisstraf opgelegd.

Het is onduidelijk of de vonnissen ook werkelijk zullen worden uitgevoerd. Na de val en de dood van Kadafi in 2011 is Libië afgegleden in chaos. Het land is verdeeld geraakt tussen een gekozen parlement en regering in het oosten van het land en een door islamistische milities gesteunde regering in het westen die de macht heeft gegrepen in Tripoli. De militie die Saif sinds eind 2011 in het bergachtige Zintan vasthoudt, slechts twee uur ten zuiden van Tripoli, is juist gelieerd aan de internationaal erkende regering in het oostelijke Tobroek. Volgens de BBC heeft een bron in Zintan gezegd dat zij Saif niet zullen executeren. Wel werken ze mee aan de rechtszaak.

In het massaproces waar Saifs zaak onder viel, stonden 38 figuren uit Kadafi's regering terecht, van wie er 29 aanwezig waren in de rechtszaal. Vier verdachten werden vrijgesproken. De Verenigde Naties reageerden geschokt op het vonnis. Zo zou de directe verantwoordelijkheid van Saif voor misdaden niet zijn bewezen, had hij onvoldoende toegang tot advocaten en zou hij slecht zijn behandeld. Ook zint het de VN niet dat hij niet fysiek aanwezig was. Alle verdachten kunnen binnen zestig dagen in hoger beroep.

Saif wordt ook gezocht door het Internationaal Strafhof in Den Haag, dat hem verdenkt van misdaden tegen de menselijkheid. Maar alle Libische partijen hebben zich verzet tegen uitlevering aan Den Haag.

undefined

Saif-al-Islam was de hoop van het Westen

Saif-al-Islam ('het zwaard van islam'), de tweede van Kadafi's zeven zonen, gold voor het Westen als het redelijke alternatief voor zijn onvoorspelbare vader Muammar Kadafi (1942-2011). Saif studeerde bedrijfskunde in Wenen en promoveerde daarna aan de Londen School of Economics.

Na decennia isolatie was Saif de architect van de Libische toenadering tot het Westen. Hij zorgde ervoor dat Libië's nucleaire en chemische wapenprogramma werd beëindigd en probeerde meer ruimte te krijgen voor persvrijheid en burgerrechten. Die voortvarendheid leidde tot wat botsingen met zijn andere broers, van wie enkelen belangrijke functies hadden binnen het bewind van hun vader en anderen vooral het oliegeld verbrasten. Saif had geen officiële functie, maar werd als diplomatiek natuurtalent wel hoopvol de nieuwe leider van Libië genoemd.

Na de opstand tegen zijn vader veranderde zijn toon echter in oorlogstaal. Toen zijn vader werd vermoord, sloeg hij op de vlucht. Even wist hij op vrije voeten te blijven, tot hij eind 2011 werd opgepakt in Zintan.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden