null Beeld
Beeld

Column

Zoomen, skypen, meeten, appen, hangouten en andere thuiswerkgruwelen

Een columnist is per definitie een zelfsturend team; ik kan moeilijk beweren dat ik overspannen raak van het digitale vergaderen. Dus als ik al iets van een fobie begin te ontwikkelen voor zoomen, hangouten, skypen en groepsappen, hoe erg moet het dan zijn voor mensen die de hele dag niets anders doen? Mijn oprechte meeleven gaat uit naar iedereen die zijn of haar geld moet verdienen met vergaderen, overleggen, meeten en coördineren.

Ik heb het zelf jarenlang gedaan, ik weet hoe zwaar en zorgelijk het bestaan van leidinggevenden is en ik begrijp dat ze het managen niet zomaar kunnen laten. Bovendien, en zonder ironie: nu bijna iedereen van huis uit werkt, is coördinatie belangrijker dan ooit. Hadden we het online-circuit niet, dan zou het ganse raderwerk echt helemaal stilstaan.

Maar leuk is anders. Voordat je aan werken toekomt, moet je elke dag weer een hele berg aan goedbedoelde spam van je af slaan. Nieuwsbrieven, opbeurende teammails, uitnodigingen voor webinars, gratis LinkedIn-cursussen, ernstige dienstmededelingen, vrolijke tips tegen verveling. Zit je dan eindelijk klaar voor het videobellen en hebben alle deelnemers ingelogd en de geluidsknop weten te vinden – zelf ben ik altijd de laatste – dan blijkt het digitale communiceren nog behoorlijk ingewikkeld te zijn. Of liever: knap irritant en dodelijk vermoeiend.

Kijken naar je eigen gezicht

Er is natuurlijk het door elkaar heen praten, afgewisseld met het door elkaar heen zwijgen. Er is het niet-synchroon lopen van beeld en geluid. De vertraging bij snelle bewegingen. Maar dat is allemaal niet het ergste. Het ergste is dat er een dimensie mist, waardoor je wel tégen elkaar praat, maar niet met elkaar. Ik hoor het van docenten die online college geven, en ook van hun studenten. Ik hoor het van therapeuten, van managers in grote ondernemingen, van collega’s. En ik las erover in The New York Times, onder de kop ‘Why Zoom Is Terrible’. Het zal iedereen opvallen, zegt het artikel, dat deelnemers aan een video-bijeenkomst geneigd zijn vooral naar hun eigen gezicht op het scherm te kijken, en niet naar dat van anderen. Alle non-verbale communicatie lijkt bevroren en daarmee is het lezen van elkaars bedoelingen welhaast uitgesloten. Normaal gesproken spiegelen we elkaars gezichtsuitdrukking en bevestigen we zo het contact. Als dat uitblijft moeten we ‘bewust of onbewust veel meer werk verrichten’, verklaart een psycholoog. “Dat kan uitputtend zijn.”

Als ik het goed begrijp, is de situatie zelfs zo dramatisch dat mensen beginnen terug te verlangen naar kantoor, al zal dat niet alleen vanwege het zoomen zijn. Thuis is voor sommigen gewoon te eenzaam, voor anderen juist te druk, en het schijnt ook mogelijk te zijn de ‘kantoorkneuterigheid’ te missen. Dat zegt Japke-d. Bouma tenminste in NRC en zij kan het weten, als auteur van titels als ‘Uitrollen is het nieuwe doorpakken’ en ‘Werken doe je maar thuis’. Maar gelukkig voorspelt zij toch ook het einde van de kantoortuin, die natuurlijk nooit een tuin was, maar eerder een kooi. Oh, mocht dat waar zijn. Dan had het virus toch nog zin.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden