Zonnestraal

Op 4 juni 1999 was het hoogtijdag in de Giro d'Italia. In de klim naar het op 1520 meter hoog gelegen Madonna di Campiglio, had Marco Pantani iedereen en alles weggereden en fietste hij breed lachend en zwaaiend de poorten van de hemel binnen.

Mart Smeets

Het was ook niet niks: in 1998 de Giro en de Tour de France winnen en nu weer de Giro, hij zou een grote meneer worden in het peloton.

In de middag van de vijfde juni moest Adriano DeZan, commentator van de Rai, het opdringerige volk in Aprica toespreken: er dreigde een opstand der horden toen langzaam duidelijk werd dat de held in roze, Pantani dus, niet meer op de fiets zat. Bij de die ochtend gehouden bloedtesten was bij de leider in het algemeen klassement een waarde van behoorlijk boven de vijftig vastgesteld, en dat betekende uitsluiting.

Terwijl DeZan alle overtuiging nodig had om het volk op de finishplaats te kalmeren werd duidelijk hoe deze enorme rel in elkaar stak. Het was niet de eerste maal dat een wielrenner geweerd werd uit een etappe. De beroemde, door de UCI op voorspraak van een aantal toprenners ingevoerde 'vijftig-grens' was al heel wat meer overschreden, maar leverde nooit commotie van deze orde op.

Er werd dus moord en brand geschreeuwd en voor Pantani begon zijn lange en beklagenswaardige lijdensweg. De kleine man werd van politiebureau tot gerechtsgebouw gesleept, probeerde zo nu en dan nog wel te fietsen, maar werd slachtoffer van zijn eigen populariteit. Hij moest vluchten voor de opdringerige sensatiepers die in hem een willig slachtoffer vond: 's mans uitspattingen met wijntje en trijntje mochten er ook wezen en Pantani was vanaf dit moment opgejaagd wild.

Op 13 juli 2000 dacht men een wederopstanding van de piraat mee te maken. Lance Armstrong gedoogde hem aan zijn zijde op de Mont Ventoux en twee dagen later was er bevestiging; Pantani won eveneens op Courchevel. In de Tour kon hij dus ook weer presteren.

Neen. Dat was een fata morgana. Armstrong had direct spijt van zijn daad toen hij hoorde hoe dom Pantani over zijn eerste ritzege had geoordeeld en deed hem in de ban. Met de krachtige term 'This little fuck ain't worth shit' serveerde de Amerikaan de klimmer af. Zelf deed Pantani dat twee dagen later door op kousenvoeten de ronde te verlaten; zijn definitieve nederlaag, naar later bleek.

Nu terug naar die 5de juni 1999. Waarom werd er op die fraaie ochtend, op een steenworp van de finish van de Giro nog eens bloed geprikt? Was dit sadistisch genoegen of willekeur bij de juryleden? Nee. Gedurende bijna het hele seizoen en zeker in de Giro stond de ploeg van Mercatone Uno onder zware verdenking. Bij een flink aantal bloedtests was gebleken dat bijna alle renners met hun top van de hematocrietwaarde tegen de vijftig aantikten.

Dat wekte argwaan, want dat kon niet. Niet alleen Pantani verbleef in het bijna schemergebied tussen 49 en 50 maar ook de heren Zaina, Garzelli (!), Forconi, Borgheresi, Brignoli, Fontanelli, Velo en Podenzana waren voortdurend tegen de gevaarlijke bovengrens te vinden.

Nee, van dopinggebruik kon niet gesproken worden. Dat mocht niet. Het was een gezondheidstest, een waarschuwing voor de renner. Het betrof een korte tijd van bezinning. Terwijl de hele wielerwereld en de periferie daarvan met stelligheid wist dat hier de epoleverancier goed werk had gedaan, mocht er toch niet van doping gesproken worden.

Pas deze week kreeg Pantani te horen dat hij vrijuit gaat. Hij had in 1999 niet vals gespeeld, niets was bewezen. Hij was gewoon een tikje over de grens gegaan, dat was alles.

Inmiddels is zijn loopbaan in elkaar gestort en heeft hij crises van diverse aard meegemaakt. Hij is beklagenswaardig en zielig. De held viel en kreeg opeens, op een late zomerdag in 2003, een zonnestraal mee vanuit de hemel; hij had niets strafbaars gedaan vond rechtbankpresident Giuseppe Serao ruim vier jaar na datum.

Adriano DeZan, die al een paar jaar dood is, belde me uit de hemel. Lachend. Hij zei: ,,Mooi toch dat zoiets mogelijk is. Het is geen sportieve fraude, het is geen vergrijp tegen de burgerwet. Mooi toch!'' En hij lachte lang en luid.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden