Zonderland schrijft weer turnhistorie

Wereldtitel maakt erelijst compleet. Goede vriend Hambüchen wordt tweede.

ANTWERPEN - De speaker in het Sportpaleis is niet meer te verstaan als Epke Zonderland de zaal betreedt voor de rekstokfinale. Zo'n zesduizend turnfans - de helft Nederlanders - produceren een oorverdovend lawaai. Kinderen roepen in koor zijn naam. Ouden van dagen zwaaien fanatiek met een Friese vlag. Zonderland blijft er rustig onder. Koeltjes steekt hij zijn hand op bij het horen van zijn naam. Drie turners komen voor hem in actie. Jasje hangt over zijn schouders, blik staat op oneindig. Tussendoor visualiseert hij zijn oefening. De Japanner Kohei Uchimura staat voorlopig eerste. Nog één te gaan. Jasje gaat uit. Nog een paar zwaaien met de armen.

Dan is het zover. Coach Daniël Knibbeler helpt hem omhoog. Precies zoals anderhalf jaar geleden, voorafgaand aan het olympisch goud in Londen. Nu gaat het om de wereldtitel, die hij nooit eerder won. Het zou zijn erelijst compleet maken. Terwijl de 27-jarige Lemster aan de rekstok zwaait houdt het publiek de adem in. Eerst de Cassina met de Kovacs erachteraan. Een zwaai tussendoor. Dan de Kolman. Ai. Hij komt niet goed uit, waardoor de Gaylord, het vierde kunstje boven de rekstok, er wat slordig uit ziet. Als hij maar blijft staan na de afsprong. Zijn handen verlaten de rekstok, en hij staat. Het publiek barst los. De geluidsmeter in de zaal slaat uit naar standje gehoorbeschadiging. Is zijn score van 16.000 punten genoeg voor goud?

Als zijn vriend Fabian Hambüchen een perfecte oefening uitvoert, kan hij hem nog inhalen. Maar ook de Duitser turnt niet foutloos, met een hupje na de afsprong. Zonderland loopt nerveus heen en weer, net als in Londen. Dan de verlossende score. Zonderland goud, Hambüchen zilver (15.993), Uchimura brons (15.633). Een kopie van de uitslag op de Spelen. Nadat Yuri van Gelder in 2005 goud won op de ringen heeft Nederland weer een wereldkampioen.

Even later staat Zonderland met een brede glimlach de pers te woord. Hij zat hem behoorlijk te knijpen, vertelt hij. Voor de olympisch kampioen stond het afgelopen jaar vooral in het teken van zijn studie geneeskunde. Ruim twee maanden geleden was de turner weer fulltime in training, maar helemaal fit was hij niet. Begin september was hij bovendien nog geveld door de griep. Zijn befaamde 'triple' waarmee hij op de Spelen goud won, kortte hij in tot een minder riskante oefening. "Ik wist dat Fabian er overheen kon gaan als hij perfect zou turnen", zegt Zonderland. "Als het moet staat hij er altijd." Als er iemand is - buiten zichzelf - die hij de titel had gegund, is het wel de Duitser. De concurrenten zijn al jaren vrienden. Op het Europees kampioenschap jeugd in 2004 stonden ze voor het eerst samen op het hoogste podium. Hambüchen één, Zonderland twee. Daarna volgden nog vele gevechten. "We zitten elkaar altijd te plagen", vertelt de Fries terwijl zijn rivaal hem een speels tikje op de schouder geeft. Ook Hambüchen heeft in Antwerpen vaak moeten vertellen over de bijzondere vriendschap. De Duitser zegt tevreden te zijn met de tweede plek en het zijn Nederlandse vriend te gunnen. "Ik vraag me alleen wel af hoe lang hij daar nog blij mee is", zegt Zonderland met pretogen. "Ik weet dat hij in de training probeert vluchtelementen te combineren. Als hij dat ook in de wedstrijd gaat doen komt het wel heel dicht bij elkaar."

Om ervoor te zorgen dat zijn concurrenten niet te dicht in de buurt komen wil Zonderland de komende jaren werken aan een oefening met vier vluchtelementen achter elkaar. Dat moet hem in Rio olympisch goud opleveren, zodat hij op het hoogste podium een punt kan zetten achter zijn carrière. Voordat hij op nieuwe kunsten gaat oefenen staan de pijlen weer gericht op zijn studie geneeskunde. Eind oktober begint de student aan de Universiteit van Groningen weer met zijn co-schappen. Eerst interne geneeskunde, daarna urologie. Sport blijft op nummer één staan. Zijn studie moet vooral fungeren als afleiding op de weg naar Rio. Met het WK-goud is Zonderland niet alleen de enige Nederlandse turner die olympisch en wereldkampioen werd, hij is vanaf nu ook de beste Lemster sporter ooit. Voormalig schaatser Rintje Ritsma - ook uit de Friese plaats - werd wel wereldkampioen, maar nooit olympisch kampioen. Zonderland is nu beide. Hij moet lachen als een journalist hem feliciteert met die prestatie. "Met dat soort dingen ben ik nu niet bezig, hoor. De lijstjes komen later wel."

Van Gelder tevreden met vijfde plek, debutante Netteb scheurt kruisband
Yuri van Gelder wilde zo graag bewijzen dat hij het nog kon. Dat de turnwereld hem, ook al is hij dertig en heeft hij sinds 2009 geen grote prijzen meer gewonnen, nog niet mag vergeten. Op de mondiale titelstrijd in Antwerpen lukte het weer niet. Van Gelder werd in de ringenfinale vijfde met slechts drietiende verschil met de nummer één Arthur Nabarrete Zanetti uit Brazilië. "Ik kan de medailles aanraken. Alleen nog niet oppakken", reageerde de ringenspecialist positief. Het verschil zat, zoals ook tijdens eerdere toernooien, in de afsprong waarin de Nederlandse wereldkampioen van 2005 een heel klein hupje maakte. Ondanks het ontbreken van een medaille was de turner uit Den Bosch tevreden. "Ik ben nummer 5 van de wereld en ben er steeds bij in finales. De aanhouder wint. Het gaat een keer lukken."

Voor Chantysha Netteb werd de finale op sprong er een die ze liever had overgeslagen. De zestienjarige debutante blesseerde zich ernstig bij de afsprong. De turnster werd meteen naar het ziekenhuis gebracht voor onderzoek. Vlak voor de finale van Epke Zonderland kreeg topsportmanager Hans Gootjes een sms met slecht nieuws. Netteb heeft haar voorste kruisband gescheurd en er zit ook een scheurtje in de buitenmeniscus. Het herstel gaat lang duren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden