Zonder walkman en video's haal je Atlanta niet

Hooguit een enkele polsstokhoogspringer zal volgend jaar op de Olympische Spelen worden geplaagd door hoogtevrees. Desondanks staat dit wielerseizoen volop in het teken van hoogtestages en trainen in een onderdrukkamer. Het bizarre codewoord luidt Colombia, op 2600 meter hoogte het decor van het komende WK. Daar moeten de startbewijzen voor Atlanta worden gereserveerd.

Ingrid Haringa heeft er net een ritje van anderhalf uur in de bosrijke omgeving van Soesterberg opzitten. Na een broodje en een glas melk moet de vijfvoudig wereldkampioene op de baan nog een paar uur de onderdrukkamer in, de cabine waar fietsen op 2600 meter hoogte wordt gesimuleerd.

Met dank aan 'Body of Knowledge' (BOK), het NOC*NSF-orgaan dat het voortouw heeft genomen om de dagelijkse topsportpraktijk in een 'sportwetenschappelijk' bed te leggen, kan de KNWU werk maken van de voorbereiding op het WK wielrennen in Colombia, eind september, begin oktober. Belangrijker nog dan het baan- en wegtoernooi in de Andes is het gegeven dat in het wielermaffe Latijnsamerikaanse land de kwalificatie voor de Olympische Spelen moet worden afgedwongen. In Colombia wordt op hoogte gefietst, in Atlanta vertoont het profiel van de wegwedstrijd opvallende overeenkomsten met een dubbeltje.

En dan zijn er de geluiden dat de piste in Bogota nog lang niet is afgebouwd - sommige bronnen melden dat er slechts een bouwput valt te ontwaren - en de lokatie voor het wegprogramma nog altijd van asfalt moet worden voorzien. UCI-voorzitter Hein Verbruggen beschouwt dat als het kleinste probleem dat om een oplossing vraagt. Laatst refereerde hij aan Valencia, waar de baan op de openingsdag nog geverfd moest worden en de piste in Blaarmeersen, bij Gent, die pas een maand voor het WK werd opgeleverd.

Ingrid Haringa moet er niet aan denken dat de monnikenarbeid straks bij gebrek aan infrastructuur allemaal voor niets is geweest. De Hoofddorpse politie-agente getroost zich tal van opofferingen om in september nog een of twee regenboogtruien te veroveren: een op de sprint en een in de puntenkoers. Zeven maanden zal ze als een fullprofessional leven. Twee maanden geniet ze buitengewoon verlof van haar werkgeefster in Heemstede, één maand neemt ze voor eigen rekening en de overige vier krijgt ze betaald van NOC*NSF. Wielrennen is haar vak geworden, terwijl ze in de winter van 1989 uit de sprintkernploeg stapte omdat het schaatsen te veel van haar tijd vergde. “Er kwam ook nog bij dat ik niet met de toenmalige bondscoach Eppie Bleeker kon werken. In zulke gevallen ben ik zo koppig als een ezel. Dus stapte ik van het ene moment op het andere uit de kernploeg.”

Geestdodend

Haringa sjokt met haar fiets naar de onderdrukkamer, een soort graansilo met raampjes. Het interieur verraadt niets van een paradijselijke ambiance. “Twee uur op de roller zitten in zo'n cabine is geestdodend, en je krijgt er een houten kont van,” geeft Haringa iets van die sado-masochistische trekjes prijs, waarover iedere topsporter wel moet beschikken, wil hij zich staande houden in zijn favoriete jungle. Door de aloude Verkade-formule toe te passen, wordt er tegen de monotonie iets ondernomen. Toen het personeel van de koekjesfabrikant eind vorige eeuw als een soort menselijke lopende band de tredmolen draaiende moesten houden, hing de baas tekeningen aan de muur om het oervervelende werk toch wat te veraangenamen. Anno 1995 lijkt de walkman haast belangrijker dan de fiets en speelt de videoapparatuur onderhoudende films af.

De proefpersonen - de (baan)renners John den Braber, Dirk-Jan van Hameren, Ingrid Haringa, Maria Jongeling, Danielle Overgaag, Peter Pieters en Richard Rozendaal - houden er desondanks een goed gevoel aan over. Tweevoudig wereldkampioene junioren Maria Jongeling: “Ik reageer er goed op. De hartfrequentie gaat maar weinig extra omhoog. Ik kan makkelijk een beetje extra weerstand opbouwen.” Het verschil is duidelijk merkbaar, signaleert ze: “Je voelt in die cabine dat je echt omhoog gaat. Eerst had ik het heel benauwd, maar het is mooi om te zien hoe snel je lichaam zich aanpast aan de veranderde omstandigheden. Die veranderingen merk je het duidelijkst, wanneer je na anderhalf uur uit de kamer stapt. 's Avonds val ik om acht uur doodmoe in slaap. Train ik anderhalf uur op de weg, dan ben ik in het geheel niet kapot.”

De onderdrukkamer van het Nederlands Lucht- en Ruimtevaart Geneeskundig Centrum (NLRGC) in Soesterberg wordt normaliter gebruikt voor de opleiding van piloten. In de topsport is het benutten van die faciliteit geen novum. In het inmiddels gesloten 'sportlaboratorium' Kienbaum deden de topsporters uit de voormalige DDR niet anders. Ze gingen niet eens daadwerkelijk op hoogtestage. Alles werd tot in de perfectie nagebootst in een kelder bij Berlijn. De Noren trekken zich bij tijd en wijle terug in het baro-hotel in Oslo, maar de realiteit kan nooit en te nimmer worden gekopieerd. Schaatscoach Ab Krook geldt in Nederland als een expert op het gebied van hoogtetrainingen. In zijn vrije tijd grasduint hij in bibliotheken naar relevante literatuur. Af en toe zoekt hij de (Oost-)Duitse deskundige Uli Fuchs in zijn flatje in Berlijn op. Sinds de val van de muur kan Fuchs zijn ei nauwelijks kwijt en is daarom bereid de 'vijanden van vroeger' te informeren. Krook is zich terdege bewust van het betrekkelijke van suurogaattrainingen. Zoals oploskoffie ook nooit espresso kan vervangen. Hij wijst met name op de psychologische effecten. “Toen ik een paar jaar geleden met de mannenkernploeg voor het eerst naar Tenerife ging en daar de zon zag ondergaan in het vulkaanlandschap, werkte dat in op mij en de jongens. Dat is toch iets anders dan fietsen langs de dijk.” Projektleider Cees Vervoorn van B “Fysiologisch kun je in Soesterberg perfect een hoogtestage nabootsen. Je hebt hier op het NLRGC ook twee klimaatkamers, waar je de luchtvochtigheid kunt opvoeren.” En als zovaak spreken wetenschappers elkaar geestdriftig tegen. Zo stelt de aan de VU in Amsterdam verbonden ethicus Jan Tamboer vast dat bloeddoping hetzelfde effect heeft als een hoogtestage. Dus is het veel goedkoper. TE:

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden