Reportage

‘Zonder vrijwilligers was voetbal onbetaalbaar’

null Beeld anp
Beeld anp

Vrijwilligers zijn belangrijk voor amateurclubs. Zonder hen zou twee derde van de amateurclubs het redden, waarschuwde de KNVB dit weekend. Op zaterdagmorgen bij JSV Nieuwegein spannen scheids en ranjaschenker zich in ‘om het balletje te laten rollen’.

8.00

Terwijl de mist nog over de voetbalvelden van JSV Nieuwegein hangt, schuift een slaperige Nicole van der Vliet (19) een rij saucijzenbroodjes de oven in. “Onze saucijs is lekkerder dan die van de bakker, vindt iedereen”, zegt Birgitte Werkhoven (45), die koffie schenkt. Ze buigt voorover. “Terwijl het gewoon de kruidige variant van de Sligro is.”

De kantinedames staan eens in de twee weken vrijwillig in de keuken van JSV, een club die 1100 leden en 250 vrijwilligers telt. Ze hebben zo hun vaste routine: met de jas aan het koffiezetapparaat aanzetten om half acht, ervoor zorgen dat-ie doorpruttelt tot twee, half tien de patat in de frituur, en non stop de JSV-saucijs bakken. Twintig minuutjes, dan smaakt hij perfect.

Van der Vliet proest nog steeds om de grap die Werkhoven vanmorgen maakte toen ze bij binnenkomst een doos met bevroren knakworsten tevoorschijn haalde. De vrijwilliger werkt in de thuiszorg en ‘daar zijn de worsten meestal warm’. Van der Vliet: “We zijn een stelletje gekken bij mekaar, maar dat maakt het gezellig.”

8.30

Voor het kantoor naast de kantine kijkt een jongen wanhopig uit zijn ogen. Hij vreest dat hij in z’n onderbroek over het veld moet, want hij is zijn sportbroek vergeten. Sandra Iesberts (54) gooit drie dozen met gevonden voorwerpen omver. Ze grabbelt zonder resultaat. Sokken, schoenen, scheenbeschermers: de vloer ligt er vol mee.

Het kantoor voor wedstrijdzaken heet in de clubmond niet voor niets ‘het crisiscentrum’.

“We zijn er ook voor de kleine hand- en spandiensten”, zegt Marian Monrooij (55), die net als Iesberts kort, blond haar heeft. De dames kennen elkaar nog van de tijd dat hun zoons samen op voetbal zaten en zij besloten paaseieren te verstoppen voor de hele club. Terwijl Iesberts blijft graven, tovert Monrooij een broekje tevoorschijn uit een plastic tas. Het gezicht van de jongen klaart op.

Monrooij en Iesberts vinden dat JSV is veranderd in de twintig jaar dat zij vrijwilliger zijn. “Echte clubbinding zie je alleen nog bij ouderen”, zegt Monrooij. “De jonge mensen zijn veel te druk. Volgens de statuten is iedereen vrijwilliger, maar daar merk je in de praktijk niet veel van. Mensen denken dat een club alles zomaar voor ze regelt als ze contributie betalen.”

Op de kast hangt een spreuk. ‘Maak medewerkers geen verwijt, zij staan hier voor niets in hun eigen tijd.’

9.00

In de pantry bij de kleedkamers zit Evert Doorenkamp (82) op een stoel tussen kleurige dweilen en ballen. Naast hem zijn zakje krentenbollen, voor hem grote kannen ranja. Eef, zoals zijn clubgenoten hem noemen, schenkt al 38 jaar limonade, blaast ballen op en wijst voetballers de weg naar hun kleedkamer.

Dat doet hij samen met Joop van de Loveren (70) die hij zijn ‘loopjongen’ noemt: Eef gebruikt zijn leeftijd graag als excuus om niet van zijn stoel af te hoeven. Maar als Doorenkamp met vakantie gaat, heeft Van Loveren een probleem. “Het is moeilijk iemand te vinden die hier een hele dag in de pantry zit.”

Want ondanks zijn leeftijd, zit Doorenkamp er toch van acht tot half zes. “Na zo’n dag loop ik kapot maar voldaan terug naar mijn auto. Ik woon allang niet meer in Nieuwegein, maar ik rijd gerust een half uur om op zaterdag bij me kluppie te zijn.”

10.00

In zijn paarse trainingspak kijkt Ron Cohlen (65) uit over het voetbalveld. De wedstrijd gaat bijna beginnen. Cohlen is twintig jaar vrijwilliger bij de voetbalclub in Nieuwegein, zijn zoon was op z’n elfde wel klaar met voetballen, maar Cohlen bleef. “Naar een andere club gaan zou als vreemdgaan voelen.”

Af en toe moet hij meerdere wedstrijden fluiten op een dag, omdat de club vrij weinig scheidsrechters in huis heeft. “Als er een griepgolf komt, hebben we een probleem,” zegt hij. “Het is jammer dat er weinig jonge scheidsrechters bijkomen. Maar we doen wat we kunnen; het balletje moet toch blijven rollen.”

11.00

De nette schoenen van Mohammed Assari (49) zijn besmeurd. De voetbalvader is voor de tweede keer grensrechter. De roodgele vlag steekt fel af tegen zijn zwarte kledij. Hij rent wat houterig heen en weer als de bal zijn kant op lijkt te komen. Bij JSV Nieuwegein geldt de regel dat ouders moeten rouleren in het grensrechterschap. “Dat ik hier sta is eigenlijk een moetje”, geeft Assari toe.

Vanaf het terras bij de kantine bekijkt Ton van Kippersluis (62) de wedstrijd. De clubvoorzitter, die in het dagelijks leven boer is, zegt dat de JSV ‘het nog wel redt op het veld, als het om vrijwilligers gaat’. “Maar er is wel iets veranderd: vroeger kwamen ze naar ons toe, nu moeten we ze actief werven. Het individualisme in de samenleving zie je terug op het veld.”

Financiële problemen zijn er niet, volgens de voorzitter. De oorzaak? Leden betalen trouw hun tweehonderd euro contributie en de vrijwilligers die er zijn, lopen wat harder. “Als zij er niet waren, was voetbal onbetaalbaar.” De kantinedames leveren zelfs een aanzienlijk deel, laat hij zich ontglippen. Met hun geliefde saucijsjes en andere versnaperingen maken ze jaarlijks zo’n twee ton winst.

Amateurvoetbal in gevaar

Veel clubs in het amateurvoetbal zitten volgens de KNVB in zwaar weer. Ze hebben vrijwilligers tekort en kunnen geen bestuursleden vinden. Ook lopen hun inkomsten terug. Directeur amateurvoetbal Jan Dirk van der Zee vroeg afgelopen weekend aandacht voor deze problemen in het AD. Volgens hem hebben clubs ook nog eens te maken met knellende regels.

“Dat verschilt per gemeente”, laat JSV-voorzitter Ton van Kippersluis weten. “Hier werken wij juist goed samen met de gemeente. Ik weet niet over welke regels de KNVB het heeft.” Van der Zee noemt bijvoorbeeld de flexwet: clubs moeten sneller vaste contracten met trainers afsluiten. Omdat de voetbalclub in Nieuwegein maar twee mensen in dienst heeft: een beheerder en een administratief medewerker, heeft JSV daar geen last van.

De noodkreet van de KNVB volgt op de ophef over voetbalvereniging Bladella. De club uit het Brabantse Bladel royeerde vier jeugdspelers omdat ze niet genoeg loten hadden verkocht. Hun ouders weigerden het bedrag van 25 euro, dat ze bijeen moesten krijgen, aan te vullen. De KNVB riep afgelopen week op jeugdleden niet de dupe te maken van financiële problemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden