ColumnJames Kennedy

Zonder toenadering blijft de polarisatie in de VS voortduren

Amerikaanse evangelische christenen praten niet met elkaar over politiek. Dat lijkt een goede zaak, want het getuigt van de scheiding van ‘kerk’ en ‘staat’. Maar ik betwijfel of het zo gezond is om de politiek geheel uit de kerkgemeenschap te houden. Ik hoop dat daar in 2020 – het verkiezingsjaar – verandering in zal komen.

De gemeenschap van evangelische christenen staat nu onder druk door een opzienbarend opiniestuk van Mark Galli. Hij gaat met pensioen, maar is nog redacteur van Christianity Today, het meest gezaghebbende lijfblad van de evangelischen, dat in 1956 werd opgericht door de bekende voorman Billy Graham. In het redactioneel commentaar richt hij zijn pijlen op Donald Trump: hij eist dat die uit zijn ambt wordt gezet vanwege zijn laakbare gedrag in Oekraïne, evenals de onophoudelijke leugens die hij verspreidt via Twitter. Galli roept evangelische christenen op om Trump niet langer te steunen. Hij liet zich daarbij niet motiveren door politieke, maar door religieuze overwegingen. Een man steunen die gekenmerkt wordt door ‘flagrante immoraliteit en ethische incompetentie’ schaadt de reputatie van evangelische christenen en uiteindelijk het evangelie dat zij willen verkondigen.

Dit artikel ontketende een heftige discussie. Gezien het feit dat ruim driekwart van de witte evangelische christenen Trump steunt, is het niet verrassend dat een aantal prominente evangelische leiders verklaarde zich niet aangesproken te voelen door Galli’s betoog. Ze verweten hem dat hij hen moreel diskwalificeerde en zich ontpopte als aanhanger van de Democraten, de tegenstanders van christelijke waarden. Een van de langste reacties kwam van Wayne Grudem, een bekende hoogleraar theologie. Hij kon weinig verkeerds vinden in de daden van Trump als president, hooguit was Trump misschien te ‘onbeleefd’ tegen zijn tegenstanders. Hij meende dat Trump veel goede dingen heeft voorgebracht, zoals lagere belastingen, steun voor Israël en veiligheid aan de grenzen. Hij zei dat hij zeker nog eens op Trump zou stemmen.

Het lijkt een hopeloze discussie. Niemand wil van wijken weten, compromissen zijn niet mogelijk en ook evangelische christenen zitten muurvast in hun opvattingen over de president. Het lijkt een loopgravenoorlog. Het is geen wonder dat ze de politiek vermijden als ze geen ruzie willen.

Na een lange periode van stilzwijgen komt nu een discussie op gang

En dat merk je in de erediensten. We waren in Washington in een traditionele kerk, deel van een kerkgenootschap met veel Trump-aanhangers. We genoten van een uitmuntende preek en een verzorgde liturgie, zonder enige verwijzing naar de politiek. Een week later waren we in een kerk in Michigan, met meer progressieve leden. Ook hier was de politiek afwezig, al ging de preek van de Mexicaanse predikant over Jezus als vluchteling in Egypte.

Evangelische voorgangers zeiden in een interview met National Public Radio dat het artikel van Galli iets los had gemaakt. Na een lange periode van stilzwijgen kwam nu toch een discussie op gang over de visie van evangelische christenen op hun president. Kerken zijn blijkbaar niet de plaatsen waar verschillen in politieke en maatschappelijk opvattingen besproken worden, terwijl individuele kerkleden wel actief hun mening kunnen spuien op internet.

Ik hoef geen politieke meningen die vanaf de kansel worden verkondigd en ik ben blij dat Amerikaanse kerken daarin terughoudend zijn. Het zou ook verkeerd zijn als politieke vertegenwoordigers of donoren die lid zijn van de kerk de gemeenschap een politieke kleur geven. Maar het is ook niet goed als politieke en maatschappelijke onderwerpen worden vermeden en als christenen niet kunnen omgaan met het bestaan van verschillen in opvattingen.

Jezus zei: “Niemand doet jonge wijn in oude zakken. Jonge wijn doe je in nieuwe zakken.” Christenen mogen zijn als gist dat bruist en de grenzen oprekt. Christenen mogen gevoelige onderwerpen aansnijden en voorop lopen in het verminderen van de politieke kloof in de samenleving. Zolang christenen het voortouw niet durven nemen om onderling toenadering te zoeken en begrip te kweken, zal de polarisatie nog lang voortduren in de Amerikaanse samenleving. 

James Kennedy is een Amerikaanse historicus en decaan van het University College Utrecht. In Trouw geeft hij  om de week zijn visie op de Nederlandse samenleving.  Lees hier meer columns van James Kennedy.  

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden