Zonder onderbouwing geen splijtzwam PKN

Pro-islamkoers splijtzwam binnen Protestantse Kerk, kopte Trouw op Oudejaarsdag op de voorpagina. Bij lezers riep deze kop negatieve reacties op, evenals de prominente plek en de inhoud van het artikel.


Het fundament onder dit artikel bestond uit meningen van de predikanten Willem Maarten Dekker en Henk-Jan Prosman. Hun kritische opvattingen over de koers van de bijna twee miljoen leden tellende Protestantse Kerk Nederland (PKN) zijn al langer bekend.


In Trouw reageerden de twee predikanten met veel scepsis op een interview met scriba René de Reuver van PKN, eveneens op Oudejaarsdag, in de Verdieping. De Reuver noemde in dat gesprek de islam 'een godsdienst die vrede wil'. En, zei hij: 'Als je de Tien Geboden neemt en de Koran, dan kom je eigenlijk op hetzelfde uit'. Dekker reageerde op de voorpagina: 'Er loopt een kloof door de kerk'. Prosman vroeg zich af waarom de kerk altijd zou moeten verbinden en noemde wat meer distantie ten opzichte van de islam wenselijk.


Over de PKN-productie van de redactie Religie & Filosofie valt veel op te merken. In positieve zin geldt dit het informatieve, genuanceerde interview met De Reuver. Het onbegrip van lezers beperkt zich vrijwel uitsluitend tot het artikel op de voorpagina. Vooral het woord 'splijtzwam' in de kop viel volkomen verkeerd. 'De kop is dermate tendentieus, ophitserig en provocerend dat ik me er aan stoor', vatte een van de lezers de kritiek samen.


Trouwlezers zijn in de regel wars van opsmuk, sensatie en het zwaar aanzetten van toon en inhoud. Ze houden van feiten. De kop dekte in dit geval niet de lading. In het bewuste artikel schreef Trouw op voorspraak van Prosman en Dekker dat zij niet alleen staan in hun kritiek. De dominees merkten dat aan gesprekken met collega's en kerkleden. Een harde onderbouwing hiervoor is er echter niet en als die ten enen male ontbreekt, is journalistieke terughoudendheid als vanzelf de maat. De term 'splijtzwam' duidt op het tegendeel: een conflict, (af)scheiding. Zaken die nu niet aan de orde zijn.


De chef van de redactie Religie & Filosofie pleitte de bewuste vrijdag in zijn contacten vanuit huis met de centrale redactie voor terughoudendheid. De visies van de religiechef en de chef nacht over hoe deze contacten inhoudelijk en tot kort voor sluitingstijd van de krant zijn verlopen, staan haaks op elkaar. Op verzoek van de chef religie heeft de internetredactie vervolgens op zaterdag de kop boven het integraal op de Trouwsite overgenomen artikel veranderd in 'Verdeeldheid in Protestantse Kerk over islam en Europa'.


Een minder prominente plek in de papieren krant voor het nieuwsbericht en een steekhoudende kop zouden de nieuwswaarde tot normale proporties hebben teruggebracht. Enkele lezers stelden ook de vraag of Trouw journalistiek juist handelde door predikanten Prosman en Dekker te benaderen voor een reactie, nog vóór het interview met De Reuver in de krant was verschenen.


Naar de scriba van de PKN vind ik deze handelwijze op zijn minst ongepast, nu hij tot aan de publicatie in Trouw van die informatie verstoken is gebleven. In het vraaggesprek met De Reuver heeft de Trouwredacteur de namen van beide predikanten genoemd, teneinde hem te bevragen over hun kritische houding.


Het antwoord van de scriba bestond niet uit een harde of persoonlijke aanval op Dekker en Prosman. Alleen dat zou een directe reactie van beiden journalistiek hebben gerechtvaardigd.


Het antwoord was veeleer algemeen van aard waar het kritiek betrof. Anders dan de chef Religie & Filosofie en de interviewer is mijn opvatting dat een reactie van de predikanten op het vraaggesprek met De Reuver tot de krant van 2 januari of later bewaard had moeten blijven. Het had alle tijd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden