'Zonder nanny's was het me nooit gelukt'

De Britse advocate en ex-first lady vindt het Nederlandse systeem van deeltijdwerk 'misschien zo gek nog niet'. FOTO © MARK KOHN Beeld
De Britse advocate en ex-first lady vindt het Nederlandse systeem van deeltijdwerk 'misschien zo gek nog niet'. FOTO © MARK KOHN

De voormalige Britse first lady Cherie Blair kwam uit een bescheiden milieu. Hoe ze zich opwerkte, vertelde ze op een bijeenkomst van de Nederlandse organisatie Talent naar de Top. 'Ik heb altijd gevonden dat ik fulltime moest werken.'

De jonge advocaat Cherie Booth zat op haar knieën de wc te schrobben, toen achter haar een stem zei: "We moesten maar eens gaan trouwen." Het was haar vriend Tony Blair, destijds eveneens advocaat, die geen beter moment had gevonden om haar ten huwelijk te vragen. Booth zei ja, maar is ruim dertig jaar later nog steeds niet echt te spreken over Blairs aanzoek. Weinig romantisch. En bovendien, niet toevallig dat ze toen in hun vakantiehuis voor vertrek weer aan het poetsen was. "Mannen zien gewoon niet dat de badkamer een beurt moet hebben. Het huishouden komt toch altijd op de vrouw aan."

Cherie Booth Blair (57) vertelt de anekdote tijdens een congres in Amsterdam van Talent naar de Top, een Nederlandse stichting onder voorzitterschap van ex-minister Sybilla Dekker, die zich inzet voor het bevorderen van vrouwen op topposities. De zaal lacht om de no nonsense-houding van de voormalige Britse first lady. Ze spot mild met haar man, die in hun tien jaar op Downing Street 'best een veeleisende baan' had. Of haar vader, acteur Tony Booth uit de tv-serie 'Till Death Do Us Part', die acht dochters bij vier vrouwen maakte, 'en voor geen enkel kind zorgde'.

Mannen zouden het object moeten zijn van emancipatiebeleid, vindt Blair. "Je kunt niet ontkennen dat het huishouden toch op de vrouw neerkomt. Wil je een balans krijgen van mannen en vrouwen in de bestuurskamers van bedrijven, zoals Talent naar de Top beoogt, dan moet je eerst kijken naar een eerlijkere verdeling van werk- en huishoudelijke taken. Vrouwen hebben echt geen tijd om te netwerken of om langer op kantoor te blijven hangen en nog even een borrel te drinken met collega's. Zij haasten zich naar huis om te koken en de kinderen in bed te leggen. Dat zet hen op een achterstand."

Overigens, alle grappen ten spijt, komt Blair haar man nog wel even tegemoet: "Tony is een geweldige vader en echtgenoot. In zijn jaren als backbencher in het Lagerhuis kwam hij elke avond, voor het stemmen in het parlement, altijd thuis om teeten en de kinderen in bed te leggen. Ook al zeiden de whips, die de partijdiscipline bewaken, dat hij het nooit ver zou schoppen in de politiek als hij niet in de bar zou gaan staan met journalisten en collega's. Daar heeft hij gelukkig nooit naar geluisterd."

Het Nederlandse systeem van deeltijdwerk is misschien helemaal niet zo gek, denkt Blair. "Maar ik wil eerst weleens weten wat de nadelen daarvan zijn. Misschien zijn jullie er hier in geslaagd een goede balans tussen werk en privé te vinden voor man en vrouw. Ik heb altijd gevonden dat ik fulltime moest werken. Zelfs met de verplichtingen die ik op Downing Street had. Zonder geweldige nanny's was dat nooit gelukt."

Om zes uur moet ze het vliegtuig halen naar Londen om haar 11-jarige zoon Leo, een nakomertje van vier kinderen, in bed te leggen. Maar Cherie Blair heeft nog tijd voor een interview. Op tafel ligt haar autobiografie 'Speaking for Myself' (2008, in het Nederlands vertaald als 'In mijn eigen woorden').

Haar ouders waren acteurs, die baby Cherie zes weken na de geboorte in 1954 achterlieten bij de grootouders Booth vlak bij Liverpool om hun geld te verdienen in Londen. Toen Tony Booth zijn vrouw en dochters verliet na de geboorte van zusje Lindsey, trokken ze uit armoede in bij opa en oma Booth. "Mijn moeder, die droomde van een glanscarrière als actrice, moest ineens gaan werken in een fish and chips-zaak. Zij heeft altijd krom gelegen om ons een goede opleiding te kunnen geven. Ik heb alles aan haar te danken, en we hebben nog steeds een heel bijzondere band."

Cherie Booth was een goede leerling. Met een beurs kon ze studeren aan de London School of Economics. Ze werd de beste rechtenstudent van haar afstudeerjaar. Toch had ze halverwege de jaren zeventig moeite om in de mannenbolwerken een baan te vinden als advocaat. "Vaak was de reden voor afwijzing: we hebben al een vrouw." Op het kantoor waar ze uiteindelijk terechtkwam, werd Tony Blair haar naaste collega, geliefde en concurrent. Slechts een van hen kon na de opleiding blijven op Crown Office Row. Het werd Tony. "Hij geeft toe dat ik beter was. Maar ik was vrouw, en bovendien had ik met mijn working class-achtergrond een linkser imago."

Met een carrière als topadvocaat en rechter, kwam Cherie Blair in 1997 ook nog als first lady terecht op Downing Street. Ze was de eerste premiersvrouw met een academische titel. "Ik leerde veel van mijn vriendin Hillary Clinton, ook advocaat en first lady. We hadden allebei een moeilijke relatie tot de pers. Het publiek verwachtte toch een huisvrouw ter ondersteuning van de premier. Ik heb daardoor een moeilijke, soms eenzame tijd gehad."

De latere first lady's Sarah Brown en Samantha Cameron hebben allebei aan de universiteit gestudeerd. "Dat is niet langer een probleem. Ik heb voor hen het pad geëffend."

Terugkijkend op haar leven, ziet Cherie Blair wel dat er veel bereikt is door vrouwen. Haar dochter studeert dit jaar af in de rechten. "Kathryn komt in een heel andere wereld terecht. Er zijn nu genoeg vrouwen op advocatenkantoren, en ze durven zelfs zwangerschapsverlof op te nemen. Ik stond na zes weken alweer in de rechtszaal. Zou ik nooit meer doen. Vrouwen moeten zich niet aanpassen aan mannelijke gewoonten. Ik was zelf zo vastbesloten om de mannen te verslaan, dat ik voorbijging aan mijn eigen vrouwelijke behoeften. Er waren nog geen vrouwelijke rolmodellen, en ik deed maar wat de mannen ook deden. Daarmee versloeg ik het systeem niet, maar versterkte ik het."

Volledig verkeerd, vindt Blair nu. En bovendien schadelijk voor de samenleving. In een diverse omgeving worden sterkere beslissingen genomen. Daarom moet de rechterlijke macht ook een afspiegeling van de samenleving zijn. Daarom is het ook zo goed dat er steeds meer vrouwelijke Britse parlementariërs, met name van Labour. Zij maken wetten die praktische oplossingen bieden voor vrouwen om werk en zorgtaken te combineren. Maar ook in het bedrijfsleven heb je diversiteit nodig. Vrouwen zijn meer gericht op samenwerking en nemen minder risico. Als Lehman Brothers Lehman Sisters had geheten, hadden we niet met deze crisis gezeten. Het is onzin dat vrouwen met kinderen minder betrokken zijn bij hun werk. Als je ziet hoeveel moeite ze doen om zorg en werk te combineren, begrijp je pas echt hoe toegewijd ze zijn."

Volgens Blair is er nog geen sprake van volledige gelijkheid. "Vrouwen verdienen nog steeds veel minder dan mannen. En de toename van vrouwen in de bestuurskamers gaat tergend traag. In dit tempo is het over honderd jaar nog niet eerlijk verdeeld. Ik denk dat de dwang van een vrouwenquotum niet goed is, maar dat het misschien het hogere doel - een goede balans van man en vrouw - wel waard is. Ik verwacht dat de Europese Unie dit zal regelen."

In Europa mogen we dan een eind op weg zijn, in de Derde Wereld is de armoede en onderdrukking van vrouwen nog steeds schrijnend, vindt Blair. Ze richtte de Cherie Blair Foundation op om vrouwelijke ondernemers in Azië en Afrika op weg te helpen. "Als we onze kennis delen, hoeven vrouwen daar het wiel niet opnieuw uit te vinden en gaat hun ontwikkeling sneller."

Blair voelt zich bevoorrecht dat ze iets kan betekenen voor anderen. "Ik ben geen expert op het gebied van vrouwenemancipatie. Maar ik ben het eens met vriendin Madeleine Albright (Amerika's eerste vrouwelijke minister van buitenlandse zaken): "Voor vrouwen die andere vrouwen niet helpen, is er een bijzonder plekje gereserveerd in de hel."

Een spraakmakend en vermogend duo

Cherie Blair is vaak gevraagd of zij het eens was met de inval van Amerika en Groot-Brittannië in Irak. Tony Blair, de enige Labour-premier die drie keer herkozen werd en in 1997 als een verlosser werd binnengehaald, wordt in Engeland inmiddels als het 'schoothondje van Bush' beschouwd.

Blair was overtuigd van het bestaan van massavernietigingswapens in Irak. In zijn eigen autobiografie beschrijft hij zijn afwegingen in meer dan honderd pagina's. In 2007 moest Blair, impopulairder dan ooit, het premierschap overdragen aan Gordon Brown.

Zijn vrouw houdt zich altijd op de vlakte over Irak, en herhaalt dat zij niet over alle informatie beschikte die haar man had. "Ik vertrouw hem in zijn oordeel en sta achter hem." Tony Blair is nu voor de EU en de VN speciaal gezant voor het Midden-Oosten en adviseur bij de bank J.P. Morgan. Het vermogen dat de Blairs samen sinds 2007 vergaarden, onder andere in het lezingencircuit, worden geschat op zo'n 32,6 miljoen euro.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden