De Megastad

Zonder mondkapje kun je in New Delhi de deur niet uit: ‘We worden met rode ogen wakker’

Een moeder helpt haar zoon een mondkapje op te doen in New Delhi, een dag na Divali. Beeld AP

Uitdijende metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Trouw-correspondenten doen wekelijks verslag uit hun eigen megastad.

“Schoenen aan? Schooltas ingepakt? Mondkapje op?” De checklist voor we elke ochtend de deur uitgaan is niet meer compleet zonder dit laatste item. Een beschermend masker over de mond en neus, zodat de grote hoeveelheid fijnstofdeeltjes in de lucht onze longen niet bereikt terwijl we te voet of per fietsriksja naar de peuterspeelzaal gaan. Mijn zoontje van twee draagt er een van miniformaat met een vrolijk pandaprintje - zo houden we het nog een beetje gezellig in de smog. De luchtkwaliteit heeft deze week, traditiegetrouw na het vuurwerkrijke divalifeest, een dieptepunt bereikt.

Toen ik bijna tien jaar geleden in New Delhi kwam wonen, hield ik me totaal niet met luchtvervuiling bezig. Er werd nooit over geschreven in de lokale kranten; politici spraken er niet over; en er stonden geen grote lichtborden met metingen van de fijnstofdeeltjes en andere gevaarlijke stoffen langs de kant van de weg.

De afgelopen jaren is dit veranderd. Nu behoren de verschillende types mondkapjes tot de standaardgespreksonderdelen op verjaardagsfeestjes. En mijn huis heeft zich geleidelijk gevuld met luchtzuiveraars - machines die vervuilende stoffen en fijne deeltjes uit de lucht verwijderen. Sinds dit jaar heb ik zelfs een mini-exemplaar speciaal voor in de auto.

Weggewuifd

De eerste alarmbellen gingen in 2014 rinkelen. De Wereldgezondheidsorganisatie zette Delhi toen bovenaan een lijst van meest vervuilde steden ter wereld. De krantenkoppen leidden echter niet tot overheidsactie en ook in mijn omgeving werd het nieuws nog grotendeels weggewuifd.

"Eerste-wereldproblemen", zeiden mijn Indiase vrienden. "We vechten hier nog tegen ondervoeding en kastendiscriminatie, laten we ons daarop focussen."

Indiase schoolkinderen tijdens een demonstratie voor schone lucht in New Delhi. Beeld AFP

Maar inmiddels weten we, dankzij een groeiende berg onderzoeksrapporten: juíst die kwetsbare groepen lijden onder de luchtvervuiling. Want wie zijn die duizenden mensen die sterven door vuile lucht, of die duizenden schoolkinderen die last krijgen van hun luchtwegen? Dat zijn de inwoners van sloppenwijken waar met kerosine wordt gekookt, waar de huisjes naast bergen brandend huishoudafval staan. En de kinderen die niet met de auto, maar in een oude schoolbus met open ramen door de uitlaatgassen worden vervoerd.

Smogvoorspellingen

Bovendien: de lucht is, mede door de snelle groei van de stad, steeds vuiler geworden. Het echte keerpunt was de dag na Divali twee jaar geleden. Een zichtbare stofdeken vulde onze woonkamer die ochtend zelfs al voor ik de balkondeuren opende, en we werden met rode ogen wakker. Toen deze verstikkende ellende vervolgens een week bleef hangen, konden zelfs de grootste sceptici niet langer ontkennen dat we een probleem hebben.

De smog komt en gaat afhankelijk van de weersomstandigheden - zo is de lucht vaak schoon op winderige winterdagen en in het regenseizoen, en halen we de mondkapjes weer uit de kast tijdens zomerse stofstormen. Al met al is de luchtkwaliteit onderdeel van ons dagelijks leven geworden.

In plaats van het weerbericht bespreken we de smogvoorspellingen op het virtuele schoolplein - een whatsappgroep waarin ik met andere moeders plan waar we de weekenden doorbrengen. De temperaturen zijn lekker nu, dus in het park? Of toch maar in een van Delhi's overdekte speelhallen? Maar dan wel die ene waar ze luchtzuiveraars hebben, toch?

Lees meer verslagen van Trouw-correspondenten uit hun eigen megastad in het dossier ‘De Megastad’.

Lees ook: 

India neemt moeilijk afscheid van vervuilende brandstof petcoke

De olieindustrie kent geen afvalproducten: alles wat wil branden is te verkopen. Zoals petroleum coke, een bijproduct van geraffineerde olie dat op steenkool lijkt, maar goedkoper is. De lucht in de Indiase hoofdstad New Delhi is mede zo zwaar vervuild doordat fabrieken deze ‘petcoke’ stoken. 

In heel Delhi hangt die vieze mist

Wie de straat opgaat in Delhi, krijgt last van brandende ogen, een jeukende keel en zwarte neusgaten. De overheid kondigde in 2016 de noodtoestand af. “Ik woon al mijn hele leven in Delhi, maar dit heb ik nog nooit meegemaakt”, 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden