Zonder make-up en keurig gesluierd, maar beslist geen first lady in de schaduw

Ze heeft geen dure juwelen om, geen elegante couture aan, en winkelt vast ook niet in chique designwinkels in Parijs of Londen. Naglaa Ali Mahmoed ziet er eigenlijk uit als een hele normale, Egyptische huisvrouw.

Maar dat is ze niet. Zeker niet sinds afgelopen zaterdag haar man, Mohamed Morsi, beëdigd werd tot de nieuwe president van Egypte. De verschijning van de 50-jarige Mahmoed - sober, zonder make up, keurig gesluierd - heeft in het land al tot verwoede discussies geleid. Kan zo'n gewone vrouw Egypte wel vertegenwoordigen in het buitenland?

Het contrast met haar voorganger is in ieder geval gigantisch. Suzanne Moebarak, de half-Britse vrouw van de verdreven president, ging elegant gekapt en gekleed door het leven. Zij zette zich in voor de emancipatie van de vrouw, maar leek verder weinig weet te hebben van wat er onder gewone Egyptenaren leefde.

Dat lijkt veel minder voor Mahmoed (die naar goed Egyptisch gebruik haar eigen naam aanhoudt) te gelden. Ze groeide op in een arme wijk van Caïro in een religieus gezin, en trouwde al op haar zeventiende met de elf jaar oudere Morsi. Die vertrok drie dagen later naar de Verenigde Staten voor een vervolgstudie, waardoor Mahmoed haar middelbare school kon afmaken.

Een universitaire graad behaalde ze niet, omdat ze haar echtgenoot achterna reisde. Begin jaren tachtig woonde ze een paar jaar met Morsi in de Verenigde Staten, waar twee van hun vijf kinderen werden geboren. Die hebben daardoor een Amerikaans paspoort. Het stel besloot in die tijd ook om toe te treden tot de Moslimbroederschap.

Na terugkeer in Egypte klom Morsi langzaam op in de organisatie, terwijl zijn vrouw actief werd bij de Moslimzusters. Als zodanig onderwees ze jonge meisjes over het huwelijk - met in het curriculum onder meer de zinsnede dat 'mannen zijn geschapen om te leiden en vrouwen om te volgen'. Die wijsheid lijkt Mahmoud zelf ook in de praktijk te brengen. Ze staat bekend als bescheiden en als iemand die op de achtergrond blijft.

Maar een schaduwfiguur is ze beslist niet. Dat zou ook niet passen binnen de filosofie van de Moslimbroederschap die vrouwen niet per se achter het aanrecht wil opsluiten. Mahmoed begeleidde haar echtgenoot tijdens diens campagne regelmatig en gaf ook verschillende interviews aan Egyptische media. Toen een fotograaf haar toestemming vroeg voor een foto zei ze: "Alleen als ik er jonger en wat dunner op kom te staan".

In een van die interviews ging ze in op de moeilijke positie die ze nu heeft: te actief en er dreigt een vergelijking met Suzanne Moebarak, die veel invloed achter de schermen werd toegedicht. Te onzichtbaar, dan is het ook niet goed. "Dan zullen ze zeggen dat Mohamed Morsi zijn vrouw verbergt omdat dat is hoe islamisten denken."

Liberale Egyptenaren hebben er wat dat betreft inderdaad een hard hoofd in. Wat als Mahmoed bij staatsbezoeken weigert om mannelijke handen te schudden? Om mannen aan te kijken? Het zou een aanfluiting zijn, vinden ze. Dat het zo zal gaan is overigens niet zeker: Morsi zelf toonde zich de afgelopen tijd aan de rekkelijke kant door vrouwen de hand te drukken.

Hoe dan ook zijn liberalen in Egypte veruit in de minderheid. Veel Egyptenaren vinden het juist heel verfrissend dat ze eindelijk een gewone presidentsvrouw hebben, die eruit ziet als hun eigen moeder en die geen kapsones lijkt te hebben. Dat is het imago dat Naglaa Ali Mahmoed dan ook vooral zal proberen vast te houden. Om dat te benadrukken heeft ze al gezegd dat ze geen first lady genoemd wil worden. "Als ik toch een titel moet krijgen, dan ben ik liever 'de eerste dienaar' van het volk."

In het nieuws omdat...
...ze zaterdag presidentsvrouw van Egypte werd. Zij neemt het stokje over van Suzanne Moebarak, die veel invloed achter de schermen werd toegedicht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden