Reportage

Zonder goedkeuring van deze twee mannen verlaat geen enkel biertje brouwerij De Molen

Directeuren John Brus, rechts Menno Olivier van brouwerij De Molen. Beeld Maarten Hartman. foto@maartenhar

Heen & Weer, Vuur & Vlam, Hel & Verdoemenis, Jaar & Dag, Hemel & Aarde, Groot & Sterk; alleen al de namen van de bieren van brouwerij De Molen smaken naar meer. En dan is er nog geen druppel gedronken hier in Bodegraven, waar in vijftien jaar tijd een indrukwekkend bedrijf is opgebouwd. 

Oprichter Menno Olivier ( 55) en zijn compagnon John Brus (51) runnen de bierbrouwerij zo succesvol dat ze bij Swinkels Family Brewers (van Bavaria, La Trappe en Palm) dachten: die willen wij er graag bij hebben. Swinkels was al voor 35 procent eigenaar en neemt De Molen nu volledig over.

“Wij zijn brouwers en geen verkopers”, zegt Olivier. “En een distributienetwerk opzetten en onderhouden is een vak apart, dat kunnen zij veel beter. Bovendien hebben we nu een enorme berg aan technische ondersteuning. Ons moederbedrijf heet Swinkels Family Brewers en wij kregen ook het gevoel dat wij in de familie waren opgenomen.”

Aan concessies doen ze niet bij De Molen. Het blijft een experimentele brouwerij, op zoek naar nieuwe smaken, overname of niet. Ook straks zullen er bieren op smaak worden gebracht in houten vaten waar voorheen whisky in heeft gezeten. Gewoon, omdat ze dat bij De Molen het lekkerste vinden smaken.

Elk nieuw biertje dat het pand in Bodegraven verlaat, doet dat pas als Olivier en Brus groen licht hebben gegeven: “Wij tweeën bepalen de smaak. Is een bier niet goed dan zijn we rigoureus.”

Ervaring hebben ze genoeg. De twee mannen sloegen op jonge leeftijd aan het brouwen. Het was Olivier die in 2004 de kans kreeg om zijn hobby uit te oefenen in De Arkduif, een windmolen uit 1697. “Die stond destijds leeg en was totaal verpauperd. Toen ik de burgemeester ontmoette merkte ik dat hij een beetje met die molen in zijn maag zat. Tot hij ineens zei: Is het niks voor jou?”

De activiteiten van Olivier, toen nog als eenling, werden door de bevolking aanvankelijk met enige argwaan bekeken: “Iedereen dacht: Daar gaat een hobbyist een restaurant beginnen en een beetje bier brouwen.”

Maar de productie steeg al snel van 900 naar 4500 hectoliter per jaar. Die groei kwam voor een groot deel doordat Olivier met zijn originele stoutbier al snel een internationale prijs won. De Molen wordt door toonaangevende bierbeoordelingssites zelfs gezien als een van de beste brouwerijen ter wereld. Toen ook het door Olivier en Brus georganiseerde jaarlijkse bierfestival (zevenduizend bezoekers uit de hele wereld) een groot succes bleek, was er geen houden meer aan. Brus: “In notime moesten we tankjes bijzetten. Nu draaien we 12 uur per dag en hoop ik nog dit jaar over de 12.000 hectoliter te gaan.”

De Molen voert nu twintig standaardbieren en brouwt daarnaast nog zo’n zestig verschillende soorten nieuwe bieren. Dat doen ze met 44 medewerkers, onder wie 24 mensen met een verstandelijke beperking. Die doen, onder begeleiding van jobcoaches van de Stichting Philadelphia, allerlei werkzaamheden, zoals inpakken en etiketteren. Olivier: “Wij doen dat al vanaf dag 1. Gewoon, vanuit een sociaal gevoel. Ze vinden het prachtig en ze zijn hartstikke trots dat ze hier werken.”

De bieren van De Molen worden zowel voor de binnenlandse als de buitenlandse markt gebrouwen. Onder hun afnemers zitten grote klanten. Zo staan de bieren uit Bodegraven in de schappen van zo’n 600 filialen van Albert Heijn. Tussen het brouwen door werd ook nog even de voormalige vestiging van bouwmarkt Formido bij het bedrijf getrokken. Toch blijft de uitstraling van De Molen iets kleinschaligs en ambachtelijks hebben. Misschien komt het doordat die ouwe windmolen nooit ver weg is en bovendien nog in gebruik, als restaurant en als winkel met bieren en streekproducten.

Dat betekent niet dat 15 jaar pionieren geen navolging heeft gekregen. Sterker: Het aantal bierbrouwerijen in Nederland verviervoudigde al in de periode tussen 2007 en 2017. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek waren het er in 2007 nog ‘maar’ negentig en tien jaar later 370. Het aantal kleine bierbrouwerijen verzesvoudigde zelfs ruim, van veertig in 2007 tot 270 in 2017.

Ook die toegenomen concurrentie was voor Olivier en Brus een belangrijke reden om volledig op te gaan in Swinkels. Brus: “Nederland heeft inmiddels de meeste brouwerijen per hoofd van de bevolking. Het is een ontwikkeling die je bijvoorbeeld ook met koffie ziet: Mensen zijn op zoek naar een verhaal, naar smaak, naar authenticiteit.”

Met een groot moederconcern als steun in de rug kun je die concurrerende markt nu eenmaal met meer slagkracht tegemoet treden, zo is de gedachte. Of brouwerij De Molen nu helemaal toekomstbestendig is durven de twee meesterbrouwers – door ervaring wijs geworden - niet te voorspellen. “Wij zitten iedere keer mis want het gaat iedere keer te hard.”

Lees ook: 

Wie brouwt het lekkerste bier van Nederland? 

Het is hard werken voor de juryleden. Bijna 300 bieren dingen mee naar de titel ‘beste bier van Nederland’ en die moeten allemaal geproefd. ‘Het gaat met kleine slokjes.’

Bavaria pils slokt producent van speciaalbier Palm op. 

Belgische brouwer voor 60 procent in handen van Nederlands familiebedrijf

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden