Zonder franje

Trouw mag zich de mooiste krant van Europa noemen. De jury van de European Newspaper Award 2001 maakte gisteren bekend dat de krant de eerste prijs heeft gewonnen in de categorie landelijke dagbladen, samen met de Portugese krant Diario de Noticias. De jury roemt de heldere vormgeving van Trouw, 'zonder overbodige franje'.

Vormgever Erik Terlouw kan tevreden zijn: zijn ideeën over hoe een krant eruit moet zien, zijn bevestigd. ,,Als je op de televisiereclame de kleur oranje ziet, denk je meteen aan Easyjet. Zo moet na één blik op een krant ook duidelijk zijn welke krant het is.'' Dat kan alleen wanneer een krant zich in de vormgeving strakke grenzen stelt, zich beperkt in de keuze voor letters, met zo min mogelijk middelen het ene artikel afbakent van het andere. In die zin is de vormgeving van Trouw tegendraads te noemen. Het aanbod aan lettertypes, lijntjes, blokjes, plaatjes en foto's is eindeloos, maar de krant gebruikt steeds minder beeldmiddelen.

Erik Terlouw spreidt op zijn bureau een aantal kranten uit. Waar andere kranten op één pagina met wel zes verschillende lettertypes werken, en dikke, soms gekleurde lijnen nodig hebben om een nieuwsbericht van een column te onderscheiden, gebruikt Trouw maar twee soorten letters: één voor alle koppen, één voor de tekst. Soms slechts één soort, zoals vandaag te zien is in de bijlage Letter & Geest van vandaag: ook de koppen zijn gemaakt uit de Swift, de letter die Gerard Unger ontworpen heeft en die gebruikt wordt voor de tekst.

Terlouw: ,,Dat de stukken van Rob Schouten columns zijn, is te zien door de grotere interlinie. Dat leest bovendien pretttig.'' Hij laat zien hoe andere kranten hun columns presenteren: soms met een dik blauw kader. Dagelijkse lezers zal het niet opvallen, maar tussen het ene en het andere artikel plaatst Trouw een heel dun, klein lijntje. Het geeft de krant een subtiel, genuanceerd karakter.

Een aantal exemplaren van Letter & Geest dat werd ingezonden voor de prijs viel op doordat als illustratie geen foto's maar letters gebruikt waren. ,,Begrippen als islam, euthanasie, abortus en ethiek zijn vaak moeilijk met beelden te ondersteunen'', verklaart Terlouw. De vormgeving van Letter & Geest geeft genoeg ruimte om het probleem van de illustratie typografisch op te lossen. Dat kan weer moeilijker bij de Verdieping, die een andere opzet en dus een andere vormgeving heeft. ,,En als deze vergrote letter van de koppen in Letter & Geest in het eerste katern gekozen zouden worden, zou de lezer denken 'Wat heeft Trouw nu in zijn kop gekregen'?''

Zo weet de lezer de weg in de krant en verdwaalt hij niet in de koppen en de foto's. Ieder katern heeft een eigen karakter: de Verdieping is veel ruimer dan de rompkrant, Letter & Geest is vrijer dan de Verdieping, Etcetera is luchtig.

,,De vormgeving laat zien wat de identiteit van een krant is. Een Italiaan kan meteen zien wat voor krant Trouw is. Zo doe je dat zelf ook. In het kiosk in het buitenland zie je meteen: 'Dat is een boulevardblad, dat is een serieuze krant, dat is een populaire krant, maar niet boulevard-achtig'.''

Voor de European Newspaper Award, twee jaar geleden ingesteld door de beroepsverenigingen van Nederlandse, Duitse en Oostenrijkse journalisten, moesten kranten van een week opgestuurd worden, te kiezen uit drie voorgeschreven weken. Daarnaast konden redacties een aantal zelfgekozen exemplaren inzenden uit de maand september. Trouw stuurde kranten op van de week van 18 tot 25 augustus, een aantal afleveringen van de Verdieping, van Letter & Geest en de voorpagina van de krant van 12 september, de dag na de aanslagen in New York en Washington. Terlouw: ,,Iedereen wil natuurlijk de mooiste pagina's laten zien, maar de jury is toch geïnteresseerd in de krant als geheel, in het totale concept.'' Volgens het juryrapport heeft de krant een ,,serieuze en moderne'' uitstraling. De typografische middelen en het beeldmateriaal zijn steeds toegesneden op de inhoud, aldus Norbert Küpper, namens de jury.

Terlouw bedacht in 1986 de vormgeving van Letter & Geest en in 1999 de vormgeving van de vernieuwde krant met het katern de Verdieping. ,,Het is belangrijk om consequent te zijn, een systeem vooraf te bedenken, anders wil het niet lukken. Het gaat om basisafspraken: een kopje mag niet groter dan zo en niet kleiner dan zo. Je moet een krant niet hap-snap vormgeven.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden