’Zonder epo heb je niets te zoeken in peloton’

Hij beschuldigt de ’FC Vlaanderen’ in het veldrijden van doping. Nederlandse renners krijgen van hem advies over epo. Huisarts en bloeddopingexpert Berend Nikkels hunkert naar een open discussie.

Nikkels is een liberaal op het gebied van doping. Zijn nieuwste ’schreeuw vanaf de werkvloer’ zorgde voor commotie in België. Nikkels beweerde zaterdag dat de Vlaamse veldrijders al jaren domineren omdat ze beter geprepareerd zijn. Namen noemde hij niet.

„In België is de gangbare opvatting dat dopinggeduide praktijken ophouden waar het asfalt eindigt. Dat is natuurlijk onzin. Ik heb informatie dat het niet zo is. Een Nederlandse veldrijder heeft mij in 2002 verteld wat er gebruikt werd. Hij had er geen baat bij om te liegen. Het ging om Aranesp (variant van het bloeddopingmiddel epo, red.). Ik adviseerde hem om dat niet te gebruiken omdat het goed op te sporen is. Dat bleek toen kort daarna de Spaanse langlaufer Muehlegg in Salt Lake City erop werd gepakt. Ik heb geen reden om aan te nemen dat de praktijken van de veldrijders na 2002 erg zijn veranderd.”

Nikkels zegt dat het niet zijn bedoeling is mensen te beschuldigen zonder dat ze zich kunnen verdedigen. De Bredase huisarts, die al twintig jaar wielrenners medisch begeleidt, wil een discussie op gang brengen over het gebruik van epo en verwante middelen. „Omdat ik denk dat we nu een heilloze weg bewandelen, met al die repressie, steeds méér controles, de jacht om mensen voor het gerecht te slepen, de DNA-testen. De gezagsdragers trekken zich terug achter de reglementen. Ze zijn meer politieagent dan dat ze zich druk maken om de gezondheid van sporters.”

Volgend Nikkels is het aantoonbaar gezonder om ’onder zware omstandigheden’ gedoseerd het gewraakte middel epo (erythropoëtine) te gebruiken. Nieuwe onderzoeken hebben dat nog eens bevestigd, zegt hij. Kunstmatig epo stimuleert de aanmaak van rode bloedlichaampjes en zorgt daardoor voor een toename van het zuurstoftransport met vijf tot tien procent. Nikkels spreekt van een ’bescherming van het weefsel en de organen.’

Hij zegt zelf het middel niet te verstrekken, maar geeft diverse Nederlandse wielrenners wel advies: hoe en wanneer ze het kunnen gebruiken. Ze weten zelf wel waar ze het moeten halen. „Steeds weer worden er jongens aan de schandpaal genageld, maar dat lost allemaal niets op. Renners weten dat ze niets te zoeken hebben in het internationale peloton als ze het niet doen. De Tour kun je best zonder epo uitrijden, maar dan strijd je mee om de rode lantaarn. Als je niet tegen de lamp wilt lopen moet je gewoon zorgen dat je niet naar de dopingcontrole hoeft.”

Nikkels claimt veel stilzwijgende steun te hebben. „Renners zeggen tegen mij: jij zegt wat wij denken. Zij kunnen dat niet. Ook met ploegartsen heb ik contact. Maar ook zij zijn met handen en voeten gebonden. Oud-renners schijten ook liever niet in hun eigen nest. Er zijn maar weinig onafhankelijke geesten in het wereldje.” Het klimaat in de wielersport is zeker dit jaar zo hard en streng geworden dat een openlijke discussie over een andere aanpak verder weg dan ooit lijkt. Nikkels: „Het resultaat is dat alles steeds heimelijker moet plaatsvinden.”

Over het competitievervalsende aspect van doping stapt hij gemakkelijk heen. Hij wil een medische en geen ethische discussie voeren. Voor een uurtje veldrijden lijkt geen medische noodzaak voor epo te zijn. „Daar kun je inderdaad over discussiëren. Het is veel minder een uitputtingsslag.”

Maar als je zo’n efficiënt middel dan toch vrijgeeft, zoals u bepleit, staat dat toch gelijk aan het verplichten van epo?

„Dat is nu al de realiteit. Ik heb jankende profs op mijn stoel gehad omdat ze geen naald in hun lichaam wilden zetten. Okay, zei ik, dan ga je stoppen. Dat zijn emotionele momenten. Ze weten dat hun carrière dan niet lang meer duurt.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden