Zonder enige voorbereiding voor de leeuwen geworpen

Een aantal acteurs speelt onvoorbereid een monoloog van Iraniër Nassim Soleimanpour. Hans Kesting sprong deze week in het diepe.

'Wit Konijn Rood Konijn' is een geheime theatertekst uit Iran die de acteur pas in handen krijgt zodra hij het podium betreedt. Vooraf valt niets te repeteren. En dan kan dus zomaar gebeuren wat Hans Kesting dinsdag overkwam. "Een kennis wenste me succes voor donderdag, en het schoot me niet te binnen waarvoor dat kon zijn. De voorstelling zat nog in de periferie van mijn bestaan." Twee dagen voor première.

Later die dag ontving hij instructies van de schrijver, Nassim Soleimanpour. "Precies 48 uur voor aanvang, zoals afgesproken", vertelt Kesting op woensdag, één dag voor de opvoering. "Ik mag geen poging doen om de tekst vooraf te zien. Ik moet duidelijk spreken. Ik mag eigen dingen verzinnen, maar dat moet ik er dan bij zeggen. Als ik eenmaal begin, verplicht ik mij ertoe de tekst af te maken, wát ik er ook van vind. Verder moet ik een struisvogelimitatie voorbereiden. Ik heb zojuist op straat geoefend: Een ruisende tred, het hoofd naar voren, onschuldige ogen. De veren denkt het publiek er maar bij."

Soleimanpour heeft geen paspoort omdat hij militaire dienst weigerde. Door zijn stem en ideeën over het hedendaagse Iran onder woorden te brengen in een theatertekst, kan hij toch op reis. Regisseur en decor zijn niet nodig. Zijn tekst redt zichzelf wel en wordt al wereldwijd uitgevoerd.

Op de Toneelacademie Maastricht heeft Kesting eens zonder voorbereiding een monoloog uit een krant gespeeld. "Ik wilde alle beslissingen op het moment zelf maken. Dat ging hartstikke goed. Je komt op, ziet het publiek zitten, en begint." Hij weet de eerste woorden nog: 'Ik heb een heksenblik'. Hij verwacht een beetje sympathie van het publiek voor iemand die onvoorbereid het toneel opgaat. Dapper vindt hij zichzelf niet, want hij is geen oorlogsheld.

Vlak voor de première houdt Kesting zich op in de foyer van Theater Bellevue, omdat hij weinig meer weet dan het publiek om hem heen.

Soleimanpour heeft een lichte vorm gevonden voor enkele zware thema's. Een parabel over een konijn dat van de kraai en de beer zijn oren moet bedekken, wordt gevolgd door een passage over achttien manieren om zelfmoord te plegen. Hij ontkent als schrijver verantwoordelijk te zijn als de acteur in de lijn van zijn tekst een glas water met gif drinkt. De uitvinder van het geweer is immers ook nooit aangeklaagd. En, vraagt hij, waarom grijpt het publiek niet in? Misschien omdat de zaal al de hele avond heeft geparticipeerd.

Vrijdagochtend. Kesting noemt het heel bevredigend dat hij aan dit experiment heeft durven meedoen. "Het idee dat de schrijver in zijn woorden reist, aanwezig is in de vorm van een lege stoel, en mensen ontmoet door de acteur die zijn woorden uitspreekt, dat vond ik wel roerend. Ik had een beetje moeite met het dramatische einde, daarin zie je het verschil tussen Nederlands en Iraans theater."

Het stuk heeft hem een vieze zin gebracht die hij nooit meer vergeet: 'Ik ben zo behaard als een stukje kauwgom in een kapperszaak'.

De première was ook meteen de laatste voorstelling, hij kan het stuk nooit meer spelen. Kesting voelt het verlangen om te gaan kijken hoe zijn collega's het eraf brengen. "Maar vanavond kan ik niet, en morgenavond... Ach, misschien hou ik het liever bij mijn herinnering aan deze particuliere ervaring."

Nog zes acteurs spelen 'Wit Konijn Rood Konijn'. Vanavond en morgen in Theater Bellevue, op 25, 26 en 27 mei in Speeltheater Edam. www.speeltheater.nl

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden