’Zonder één vraag te stellen schoten ze hem neer’

De regering in Ethiopië heeft afgelopen week de oppositie zeer hard aangepakt. Die vecht de uitslag aan van de verkiezingen. Tientallen oppositieleden zijn gedood, duizenden opgepakt.

Joost van Velzen

Achter in een gesloten restaurant in de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba vertelt Mohammed, een 23-jarige student informatica, over de arrestaties in zijn wijk. Zelf kon hij op tijd zijn huis verlaten, maar veel van zijn vrienden zijn weggevoerd naar gevangenkampen op het platteland.

„De soldaten kammen ’s nachts systematisch de wijken uit op zoek naar jongeren om ze te arresteren”, vertelt Mohammed. „Ik zag hoe ze de jongens uit mijn buurt in elkaar sloegen en arresteerden. Terwijl mijn vrienden en ik helemaal niet politiek actief zijn, laat staan aanhangers van de oppositie.” Een dag later kwamen de soldaten terug om de achtergeblevenen te arresteren.

Een moeder uit de straat van Mohammed werd gevraagd naar de verblijfplaats van haar zoon. Mohammed: „Ze weigerde de soldaten iets te zeggen. Toen schoten ze haar zonder pardon dood, midden op straat.”

De straten gonzen van de verhalen over standrechtelijke executies en willekeurige arrestaties. Er zijn afgelopen week minstens 80 doden gevallen, sommige schattingen spreken van ruim 150. Alleen al in de hoofdstad Addis Abeba werden ruim 2000 jonge mannen en vrouwen gearresteerd. Daarnaast zit de voltallige leiding van de verenigde oppositiepartijen, de Coalitie voor Eenheid en Democratie (CUD), in de cel.

In de stoffige sloppenwijk Oud Keru is de situatie nijpend. Iedere nacht slapen de mannen in de bedding van het sterk vervuilde riviertje dat door de wijk stroomt. Uit angst om gearresteerd te worden. Niemand weet waar de opgepakte mannen en vrouwen naartoe gaan en hoe ze worden behandeld.

In een van de bredere straten staat een tent waar familie en vrienden van slachtoffers bijeenkomen om te rouwen. Een jonge vrouw zag hoe soldaten haar 17-jarige broer dood schoten. „Ze pikten hem uit een groep van jongens op straat. Ze lieten hem knielen op straat. Zonder ook maar een vraag te stellen schoten ze hem in zijn buik. Mijn broer bloedde hier op straat dood.”

Ook buiten de hoofdstad waren er protesten. In de zuidelijke provinciehoofdstad Arba Minch schoot het leger vorige week zeven ongewapende studenten dood bij een demonstratie. Leiders van de lokale oppositie werden met veel geweld opgepakt, evenals een universiteitsdocent. Na de daaropvolgende studentenrellen veranderde Arba Minch in een spookstad. In Bahar Dar, Gonder en Dessie schoot het leger met scherp op demonstranten.

Het leger in Addis legt waar het kan beslag op de lijken. Wanneer de familie het slachtoffer komt opeisen in het ziekenhuis moeten ze een formulier ondertekenen dat de oppositie verantwoordelijk stelt voor de dood van hun familielid. Het leger sloot ook de onafhankelijke kranten, voor minstens een jaar. De overheid had al het monopolie op de radio en televisie en is nu de enige nieuwsbron in Ethiopië. De meeste journalisten zijn opgepakt, de anderen zijn ondergedoken.

Zo ook Abraham, hoofdredacteur van een van de gesloten kranten. „Wij zijn niet schuldig aan dit geweld,” zegt hij in een afgelegen eethuis in Addis. Hij is nerveus en op zijn hoede. „Deze regering heeft de verkiezingsoverwinning gestolen. Wij publiceren er slechts over.”

Abraham vertolkt het gevoel van veel Ethiopiërs die zich in de steek gelaten voelen door Europa. „De Europese leiders denken dat de verkiezingen eerlijk zijn verlopen, maar er waren slechts in 300 van de 30000 stembureaus waarnemers.”

De twist over de uitslag, algemeen aangenomen als de oorzaak van de onrust, spitst zich toe op de provincie Oromia, het economisch hart van Ethiopië. Oppositie en onafhankelijke pers denken dat een van de oppositiepartijen daar heeft gewonnen, en niet de regering. Abraham: „Daarom hebben we nader onderzoek gevraagd naar de stembiljetten in dat district. Ons verzoek is gewoon afgewezen door de verkiezingscommissie.”

Namen van betrokkenen zijn gefingeerd om hen niet in gevaar te brengen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden