Zonder andere activiteiten komt auteur niet rond

De literaire schrijver gaat ten onder in de bestsellercultuur, waarschuwt filosoof Dirk van Weelden. Hoe te overleven, vertelt hij in het Grote Literatuurdebat morgen in De Balie in Amsterdam.

1

U bent zelf geen bestsellerauteur?

„Toen ik werkte aan mijn net verschenen essay ’Literair overleven’, ben ik gaan rekenen. Ik debuteerde 22 jaar geleden met ’Arbeidsvitaminen. Het ABC van Bril & Van Weelden’. Dat schreef ik samen met Martin Bril. Sindsdien publiceerde ik zestien boeken, waaronder romans, novellen en bundels met verhalen en essays. Alles bij elkaar verdiende ik aan honoraria tussen de 60.000 en 70.000 euro. Dat is gemiddeld zo’n 3000 euro per jaar.”

2

Dat is geen vetpot. Verkoopt u extreem slecht?

„Nee hoor. Uit een onderzoek van de Vereniging van Letterkundigen dit voorjaar bleek dat de gemiddelde schrijver zo’n 3000 euro aan royalty’s ontvangt. Daarbij komt ongeveer 1500 euro aan leengelden en 3000 euro subsidie. Al met al is dat niet genoeg om de vaste lasten te betalen. Schrijvers moeten hun inkomen dus aanvullen met andere activiteiten. Ik ben gastdocent, ik geef lezingen en schrijf columns en essays voor bladen. Maar dat vind ik allemaal erg leuk om te doen.”

3

Zo redt de gemiddelde schrijver zich toch wel?

„Ja, maar niet zo lang meer. De basis van alles wat ik doe, is mijn literaire, gepubliceerde werk. Omdat mijn boeken bestaan, word ik gevraagd voor lezingen en columns. Maar literaire uitgevers zitten gevangen in een smal hoekje, dat gedicteerd wordt door de bestsellercultuur. Ze moeten uitgeven wat economisch haalbaar is. De nadruk ligt op de handel in profijtelijke boeken: literaire kookboeken, literaire thrillers, dat soort wrakhout.

Zo verschraalt het boekenaanbod en daarmee onze geletterde cultuur. De beste dichters van ons land krijgen te horen dat hun dichtbundel pas over twee jaar verschijnt. Ook al ligt de drukproef al klaar. Want poëzie verkoopt niet.”

4

Wat moeten literaire schrijvers en uitgevers doen om te overleven?

„Het gaat om de inhoud van literatuur, die lezers aanzet tot zelfonderzoek, die maakt dat ze op een andere manier uit het raam gaan kijken.

Uitgevers moeten die inhoud op creatievere manier aan de man gaan brengen. Bijvoorbeeld met filmpjes op YouTube, blogs, andere mogelijkheden van internet. Als ze niet zoeken naar nieuwe, frisse levensvormen van het literaire, dan heffen ze zichzelf op, ben ik bang.

Schrijvers moeten veel meer op pad om te communiceren over hun boeken en uitgevers moeten hun impresario’s worden.”

5

Hebben schrijvers wel tijd voor die blogs, filmpjes en lezingen?

„Vroeger konden schrijvers niet eens thee zetten of typen, daar hadden ze personeel voor. Maar ik kook, ik was, ik doe alles zelf. Moderne schrijvers zijn best ondernemend hoor. En zijn ze dat niet, dan huren ze maar iemand in.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden