Zomertijd 'slecht voor kip, koe en gezin'

Beeld TRN Archive Truus van Gog/HH

EU-parlementariër Annie Schreijer-Pierik heeft vandaag de discussie over de zomertijd weer op de agenda gezet, door te pleiten voor afschaffing van het twee keer per jaar verzetten van de klok. Volgens haar is dat slecht voor mens en natuur.

Schreijer-Pierik stelt dat de zomer- en wintertijdregeling de biologische klok te veel verstoort. "Daardoor raken mens, dier en natuur uit balans," zei de EU-parlementariër van het CDA.

Volgens haar hebben niet alleen het gezinsleven maar ook kippen, koeien en andere dieren te lijden onder het "volledig zoek raken van het bioritme''. Schreijer-Pierik vindt de PVV in Europa aan haar zijde. "Het verstoort ons bioritme en heeft depressiviteit, slaapproblemen en vermoeidheid tot gevolg'', stelt EU-parlementariër Olaf Stuger.

Discussie
Over de huidige zomer- en wintertijdcyclus is al discussie sinds die opnieuw werd ingevoerd in Nederland in 1977. Dat gebeurde naar aanleiding van de oliecrisis, vier jaar eerder, en de invoering van de regeling in een aantal omliggende landen. De gedachte erachter was dat er energie bespaard zou worden door het beschikbare daglicht efficiënter te gebruiken.

Daarom werd destijds besloten de klok in de zomer een uur vooruit te zetten ten opzichte van de winterse standaardtijd, wat in de zomer betekent dat het 's ochtends niet zo vroeg licht wordt en dat het 's avonds langer licht blijft. Vrijwel alle landen in Europa doen mee aan de regeling, en binnen de Europese Unie is in 2002 een uniforme regeling vastgesteld.

Veel mensen genieten volop van de langere zomeravonden, maar anderen claimen veel last te hebben van de omschakeling twee keer per jaar. Zij stellen dat hun bioritme ervan in de war raakt. Dat wordt ondersteund door een onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen en de Ludwig Maximilians-Universiteit in München uit 2007.

Biologische klok
De onderzoekers peilden de mening van 50.000 mensen over de hele wereld, en ontdekten dat de invoering van de zomertijd een behoorlijk groot en langdurig effect heeft op de biologische klok van mensen. Dat komt volgens de onderzoekers omdat onze biologische klok zich steeds moet aanpassen, een daar is licht voor nodig. In de licht/donkercyclus in de winter lukt dit beter dan in de zomer. Dan past ons bioritme zich minder goed aan, met als gevolg: minder slaap en mogelijk ook een mindere kwaliteit van onze nachtrust.

CDA-europarlementariër Annie Schreijer-Pierik Beeld TRN archive Koen Suyk ANP

Ook het gunstige effect van de zomertijd op het energieverbruik omstreden. Het staat niet vast dat de invoering van de zomertijd bijvoorbeeld veel elektriciteit bespaart. Zo werd in de Amerikaanse staat Arizona de zomertijd in 1967 al snel weer afgeschaft toen bleek dat besparingen op de kosten van verlichting werden tenietgedaan door het toegenomen gebruik van de airconditioning.

Ongelukken
Twee Amerikaanse wetenschappers toonden bovendien in 2009 aan dat er in de mijnindustrie in de VS relatief meer ongelukken gebeuren op de dag nadat de klok een uur vooruit ging wegens de zomertijd. Volgens hen hebben ook andere ondernemingen en daarmee de (Amerikaanse) economie als geheel last van hogere kosten als gevolg van de invoering van de zomertijd. 'Zonder dat daar voordelen tegenover staan', schreven David T. Wagner en Chritopher M. Barnes in 2014 in de New York Times.

In Nederland deed de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) in 2013 onderzoek naar het effect van de zomertijd op het verkeer. Daaruit bleek dat de zomertijd een gunstig effect heeft op het aantal verkeersslachtoffers.

'Door het ingaan van de wintertijd vindt een groot deel van de avondspits plaats in het donker. Dit betekent een grotere kans op een ongeval', aldus het SWOV, dat er wel de een aantekening bij maakt dat de hogere aantallen verkeersslachtoffers zich ook gedurende de daaropvolgende wintermaanden voordoen, 'hetgeen erop wijst dat het terugzetten van de klok op zichzelf niet van invloed hoeft te zijn op de verkeersveiligheid.'

De grote meningsverschillen over de voor- en nadelen van de zomer- en wintertijdcyclus maken dat de Europese Commissie nog niet toe is aan een herziening daarvan. In een reactie op de oproep van Annie Schreijer-Pierik liet de Europees commissaris Violeta Bulc van verkeer weten wel over de regeling te willen nadenken, maar die voorlopig nog niet te willen afschaffen.

Door het ingaan van de wintertijd vindt een groot deel van de avondspits plaats in het donker. Dit betekent een grotere kans op een ongeval', aldus het SWOV. Beeld ANP

Wintertijd standaardtijd

De wintertijd is eigenlijk de standaardtijd. Die duurt 5 maanden, van de laatste zondag van oktober tot de laatste zondag van maart. Dat betekent voor 2016 dat op 27 maart de zomertijd weer ingaat en de klok een uur vooruit wordt gezet. Door in de zomer langer gebruik te maken van het zonlicht, zou energie worden bespaard. Als de zomertijd ook in de winter zou gelden, zou het rond de jaarwisseling 's ochtends pas rond 09.00 uur licht worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden