Zomertijd ingrijpender dan jetlag

De zomertijd, die komende nacht eindigt, beïnvloedt het slaappatroon, zegt Martha Merrow, hoogleraar chronobiologie aan de Rijksuniversiteit van Groningen.

1

Slapen we minder goed tijdens de zomertijd?

„Over kwaliteit kunnen we niets zeggen, maar uit het onderzoek blijkt wel dat we minder lang slapen in de zomer. We hebben 55.000 vragenlijsten onderzocht, die de afgelopen tien jaar zijn ingevuld. Hieruit bleek dat onze biologische klok in de winter de lichtcyclus volgt. De tijd tussen ontwaken en zonsopkomst blijft daarom ongeveer gelijk in deze periode. Maar de zomertijd verstoort dat natuurlijke ritme. Daardoor slapen we korter.”

2

Liggen we ’s winters niet gewoon liever langer in bed omdat het buiten zo koud is?

„Nee, dat is hooguit een klein deel van de verklaring. Het daglicht is echt de belangrijkste factor. Daarom hebben mensen die in de nachtploeg werken het ook zo zwaar. Zij krijgen maar een hele kleine hoeveelheid natuurlijk licht. Wat dat betreft is het goed dat Nederland een echt fietsland is. In de buitenlucht krijg je lekker veel daglicht.”

3

Van een jetlag ben je binnen een paar dagen af. Waarom heeft dit uurtje zo’n invloed?

„Als in het vliegtuig stapt, ga je niet alleen naar een andere tijdszone, maar ook de lichtcyclus verandert. Daarom is het gemakkelijker om daaraan te wennen. De biologische klok is erg afhankelijk van het daglicht en past zich hieraan aan. De zomertijd brengt ons in de war, omdat er ineens een verschuiving plaatsvindt die niet overeenkomt met wat we buiten zien. Uit ons onderzoek blijkt dat mensen zeker vier weken nodig hebben om zich hieraan aan te passen.”

4

Is de zomertijd extra zwaar voor avondmensen?

„Dat blijkt inderdaad uit onze resultaten, maar we hebben daar geen goede verklaring voor gevonden. Wel weten we dat avondmensen een grote sociale jetlag hebben. Op werkdagen moeten zij vroeg op en gaan ze pas laat naar bed. In het weekeinde willen ze dat goed maken door heel lang uit te slapen. Zo maken zij eigenlijk iedere week hetzelfde door als iemand die in een vliegtuig stapt naar een ver land. Het is erg stressvol en uit onderzoek blijkt dan ook dat avondmensen vaak rokers zijn.”

5

Afschaffen dus, die zomertijd?

„Die beslissing laat ik aan de politiek over. Wel ben ik er voor om meer onderzoek te verrichten. Net als dieren zijn mensen ook afhankelijk van de seizoenen. Zo kan ons humeur hierdoor beïnvloed worden, denk bijvoorbeeld aan de winterdepressie. Het kan zijn dat de zomertijd ook invloed heeft op andere zaken, zoals de voortplanting. Tot de jaren vijftig was die seizoensgebonden, maar daar is nu niets meer van te merken. Eerder werd al de centrale verwarming als oorzaak genoemd, maar de zomertijd zou ook invloed kunnen hebben.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden