Zomerse hoop op puinhopen van '45

Fietsend en filmend door Nederland

IRENE SCHOENMACKER

De zomer is warm in 1945. Een man fietst samen met zijn vrouw door het pas bevrijde Nederland, camera in de hand. Het puin steekt af tegen het groen dat zich er tussendoor heeft gewurmd.

De fietser is Alex Roosdorp, die zich voor de oorlog bezighield met het maken van bedrijfsfilms. Nu filmt hij het onder water gelopen Walcheren, de puinhopen van Arnhem, de eerste Koninginnedag. In kleur, wat een zeldzaamheid was in die dagen.

De film werd nooit openbaar gemaakt en belandde in de archieven van filmmuseum EYE in Amsterdam. Onlangs werd de film herontdekt in een kluis en bewerkt tot de film 'De zomer van '45' en is nu te zien in het Nederlands Militair Museum in Soest.

Twaalf schermen hangen in een cirkel in een zijzaal van het museum waarop stukjes uit de film van Roosdorp zijn te zien. De originele film van 83 minuten is uit elkaar gehaald en weer opgebouwd per thema. Elk scherm toont een stukje naoorlogse geschiedenis. Roosdorp en zijn vrouw fietsten bijna duizend kilometer door Nederland, met een camera als oog dat registreerde wat zij zagen.

Nederland was weliswaar bevrijd in 1945, maar zwaar beschadigd. Toch zijn de ingevallen gezichten van de mensen in de film hoopvol. "Logisch", zegt historicus Peter Romijn. "Voorheen was men bezig met overleven: hoe kom ik aan voedsel en ga ik niet dood? Na de bevrijding konden de mensen weer op zoek gaan naar een vorm van optimisme."

Dit uitte zich in het dagelijkse leven dat voorzichtig weer werd opgepakt. Roosdorp filmt een mes, dat dikke plakken witbrood afsnijdt. Een vrouw in wit hemd en rode rok poseert glimlachend in een veld, naast een ingeslagen explosief. Bruggen en spoorlijnen zijn verwoest. Jongetjes met petten kruipen over de rails, schietend met houten pistooltjes. Een van hen grijpt naar zijn hart, laat zich vallen in het gras

De blauwe luchten uit de films steken af tegen de grauwe wegen, de bloemen uit de optochten tegen de grijze achtergrond. Zusters van het Rode Kruis zitten met witte jurkjes en dito kousen op militaire wagens, hun blonde haren pieken uit onder de mutsjes.

Het land moet weer worden opgebouwd. Romijn: "De eerste taak was om de samenleving te herstellen. Dan volgde de natie vanzelf."

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden