Zomerhuis in Turkije? Minder AOW

Sociale Verzekeringsbank screent ouderen met Turkse achtergrond op buitenlandse bezittingen

De Sociale Verzekeringsbank is sinds vorige maand bezig aan een grootscheeps onderzoek naar fraude onder AOW-gerechtigden met een Turkse achtergrond. Volgens een woordvoerster van de SVB worden 4847 Turkse ouderen gescreend.

Het doel is het achterhalen van Turkse ouderen die ondanks bezit in Turkije AOW-toeslagen innen. Turkse advocaten stropen de mouwen op voor een proces en wijzen naar Artikel 1 van de Grondwet, dat discriminatie wegens ras en godsdienst verbiedt.

De formulieren van de SVB met vragen over bezit in het buitenland vallen de laatste weken bij de Turkse ouderen op de mat. Geregeld klopt iemand met een formulier in de hand voor raad aan bij Nazmi Turkkol, een bij de Turkse gemeenschap goed bekende advocaat. Turkkol is resoluut in zijn advies aan de Turkse ouderen: "Geef je Turkse gegevens nooit door, zeg ik iedereen. Waarom zouden ze moeten meewerken? De SVB heeft niet het recht mensen te selecteren op hun afkomst."

Het probleem bij de eerste generatie Turken en Marokkanen is in de meeste gevallen dat ze niet lang genoeg in Nederland hebben gewoond en gewerkt om een volledige AOW op te bouwen. Het gat kan met aanvullende toelages worden gevuld, maar dan valt men automatisch onder de bijstandswet en dient bezit van waarde verkocht en opgemaakt te worden.

Advocaat Turkkol bereidt inmiddels een proces tegen de SVB voor. Hij vindt dat het SVB-onderzoek op de schop moet. "Hoeveel Turkse ouderen, ondanks het bezit van huizen in Turkije, aanspraak hebben gemaakt op extra toelages, is voor mij niet interessant. Het is namelijk discriminatie om op grond van etniciteit mensen eruit te pikken voor een specifiek onderzoek."

Bij de SVB zijn ze een andere mening toegedaan. In het verleden zijn soortgelijke onderzoeken naar AOW'ers met Surinaamse en Marokkaanse achtergrond verricht. De SVB-woordvoerster: "De regel is dat je geen recht hebt op bijstand als je een huiseigenaar bent. Als SVB controleren we niet alleen de mensen met een Turkse achtergrond. Uiteindelijk wordt iedereen gecontroleerd. Zolang mensen eerlijk hun bezit opgeven, is er geen reden voor onrust."

Het is geen geheim dat de meeste eerste-generatie Turken bezit hebben in het land van herkomst. Het doel van de migratie voor velen was geld sparen om een huis of een stuk land te kopen in Turkije. Voor hoeveel eerste-generatie Turken met een aanvullende AOW dit ook het geval is, moet uit het onderzoek van de SVB blijken.

De SVB-actie zorgt voor de nodige onrust onder de Turken, is de constatering van Ahmet Azdural, directeur bij het Inspraakorgaan Turken (IOT). Hij zegt: "Het komt wel eens voor dat sommige ouderen uit angst voor de SVB-speurtocht hun bezit in Turkije op naam van een familielid hebben gezet." Maar die methode blijkt niet altijd waterdicht. Volgens Azdural is er sprake van enorme familiedrama's.

De IOT-voorman: "Het familielid blijkt niet altijd betrouwbaar en eigent zich het huis toe. Als IOT hebben we nog geen standpunt ingenomen over deze kwestie. We hebben de SVB verzocht om inzage te krijgen in die formulieren met de vragen over bezit, maar een antwoord hebben ze ons tot nu toe nog niet gegeven."

Eigenhandig gebouwd

Een van de Turken die eerder dan het grootschalige onderzoek van de SVB al was gesignaleerd, is de 78-jarige Huseyin Colakoglu. In tegenstelling tot veel Turken in soortgelijke situaties wil hij wel met zijn verhaal naar buiten treden. Hij hoopt namelijk dat aandacht in de pers eraan kan bijdragen dat het onrecht dat hem is aangedaan rechtgetrokken wordt. In zijn huurhuis in Nootdorp lucht hij zijn hart: "Ik zweer bij Allah dat ik niet wist dat ik dat extra geld niet mocht hebben. Ze vorderen nu 32.000 euro terug van mij. Ik heb dat geld gewoon niet."

Bij hem is de oorzaak van het geschil een zomerhuis in de westelijke stad Kusadasi. De timmerman Colakoglu heeft dat huis in 1991 met zijn eigen handen gebouwd. Hij vertelt: "Mijn dochter deed in 2010 een aanvraag voor extra toelages. We dachten dat we daar gewoon recht op hadden. Toen ik vorig jaar te horen kreeg dat dat niet mocht voor mensen met een huis, heb ik meteen afstand gedaan van de toelages en van de huursubsidie. Maar een paar weken later stonden de Nederlandse inspecteurs toch foto's te maken van ons huis in Turkije. Ik moet nu alle toeslagen en subsidies die ik vanwege onwetendheid tussen 2010 en 2013 heb gekregen, terugbetalen."

Volgende week vertrekt hij met zijn vrouw weer naar Kusadasi. Om waarschijnlijk nooit meer terug te komen naar Nederland. Colakoglu: "Het enige wat ik me nu afvraag is of we die 600 euro die we nu krijgen wel mogen houden. Anders weet ik het ook niet. Dat zomerhuis is alles wat we hebben. De Nederlandse overheid jaagt me op deze manier Nederland uit. Ik word gescheiden van mijn kinderen en mijn kleinkinderen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden