Zomer op Schiphol: 20 seconden voor een koffer

Beeld Sander Soewargana

Schiphol is een stad op zich. Zeker in de zomer, als ruim 200.000 passagiers per dag de luchthaven aandoen. Dertien medewerkers leggen uit hoe dat soms wringt. 'Je krijgt het gevoel dat het meer om de snelheid gaat dan om de veiligheid.'

Beeld Sander Soewargana

1 Loungemedewerker

De Crown Lounge van KLM is al lang niet meer alleen voor passagiers uit de business-class. Ook frequent vliegende reizigers kunnen er eten, drinken of een douche nemen, vertelt een loungemedewerker. Zij heeft het de afgelopen jaren steeds drukker gekregen met het afruimen van tafeltjes en het bijvullen van het buffet. Sinds september is de catering niet langer in handen van KLM, maar van een externe cateraar. De loungemedewerker ziet deze uitbesteding als een verslechtering. "We hebben niet alleen een voortdurend gebrek aan mensen, maar de voorraden worden ook niet goed aangevuld. Dan is er opeens geen kaas meer of zijn de servetten op. Leidinggevenden weten soms niet eens wat ze moeten doen als de koffiemachine kapot is. Ik blijf lachen, want dat hoort bij de baan, maar diep van binnen huil ik."

Beeld Sander Soewargana

2  Incheckmedewerker

Rijen vakantiegangers bij de incheckbalies waar geen einde aan lijkt te komen. Iraida Donk (34) heeft ze in haar twaalf jaar als incheckmedewerker al vaak gezien. "De maatschappijen vliegen meer en met grotere vliegtuigen. Ondertussen doen wij het werk nog steeds met evenveel mensen." Een lange rij betekent dat er geen tijd meer is voor een gezellig praatje of om mensen de weg te wijzen. "Je doet dan alleen wat moet gebeuren: het controleren van het paspoort, het uitdraaien van de instapkaart en het innemen en labelen van de bagage." Donk regelt namens Aviapartner de check-in van verschillende luchtvaartmaatschappijen. Op Schiphol staan ook al apparaten die ruimbagage innemen. En inchecken kan vaak ook online. Toch vreest Donk niet voor haar baan. "Op vakantie gaan, doe je nu eenmaal niet elke dag, dus reizigers hebben behoefte aan menselijk contact en stellen veel vragen. En dan heb ik het echt niet alleen over oudere mensen."

Beeld Sander Soewargana

3 Stroommanager 

Een zoekende Amerikaanse toerist even de weg wijzen, dat doet stroommanager Danny van der Wel (50) graag. Niet dat het zijn taak is. Maar als hij een ronde loopt door de aankomst- en vertrekhallen van Schiphol, grijpt hij in als dat nodig is. Zo haalt hij een hekje weg dat de branddeuren kan blokkeren en raapt hij een rondslingerend waterflesje van de grond. "Anders kan daar iemand over vallen, dat wil je niet." Ondertussen kijkt hij of de passagiersstromen niet vastlopen en of zijn mensen alles onder controle hebben. "Ik check ook of alle borden en schermen het nog doen." Hij ziet hoe de vloermanagers hekjes gebruiken om rijen om te buigen, hoe de passagiersassistenten reizigers vertellen waar ze heen moeten en hoe de beveiligers in een gestaag tempo iedereen door de scans leiden. Mocht er iets mis lopen, dan gaat hij als stroommanager op zoek naar oplossingen. "Dan besluiten we bijvoorbeeld om een deel van de passagiers buitenom te leiden."

Beeld Sander Soewargana

4 Beveiligingsmedewerker 

Als Kim Dekker (29) na het bestuderen van de x-rayscan besluit dat een koffer open moet, weet ze dat dat tijd kost. Kostbare tijd, want ondertussen blijven de passagiers maar komen, zeker in de zomer. En als de rijen lang worden, krijgen de beveiligers dat te horen. "Dat geeft je het gevoel dat het meer om de snelheid gaat dan om de veiligheid", zegt Dekker. "Zeker in de meivakantie van vorig jaar, toen hadden we nog te weinig mensen." Het bestuderen van de x-ray vraagt om concentratie én snelheid. In twintig seconden moet Dekker vaststellen of een koffer vuurwapens, springstoffen, messen, vloeistoffen of iets onherkenbaars bevat. Om geconcentreerd te blijven rouleert een team om de 20 minuten van positie. Van het fouilleren naar instrueren van passagiers. En van x-ray kijken naar het openen van verdachte koffers en het helpen van passagiers bij het verzamelen van hun spullen. Wat Dekker doet als ze iets strafbaars vindt? "Dan roepen we de marechaussee."

Beeld Sander Soewargana

5 Bagageafhandelaar

De zomerpassagier heeft vaker kleine kinderen bij zich, dus zien de bagage-afhandelaars veel meer buggy's voorbij komen, vertelt een medewerker van de bagageafhandeling die anoniem wil blijven. Vakantiegangers hebben ook meer koffers bij zich, dus zijn er bij de bagageafhandeling meer mensen aan de slag. "De pieken vangen we op met uitzendkrachten", zegt de bagageafhandelaar. "Die kennen nog niet de kneepjes van het werk, dus dat vergt meer aandacht van ons." Sinds de automatisering van het bagagesysteem kan de medewerker precies zien waar alle koffers zijn die hij naar het vliegtuig moet brengen. "Zo kun je inschatten of je nog kunt wachten tot de laatste koffer uit de carrousel komt of dat je beter het karretje al naar het vliegtuig kunt sturen. Uiteindelijk laat je natuurlijk liever een koffer staan, dan een hele kar met koffers."

Beeld Sander Soewargana

6 Schoonmaker

"De vakantieperiode betekent meer passagiers, dus meer rotzooi en meer werk voor mij." Speuren naar storend vuil, dat is het eerste wat Glenn Bruynius (45) doet als hij aan zijn dienst begint. "Denk aan blikjes en papier die op de grond rondslingeren. Ik probeer te denken waar ik mij aan zou ergeren als ik een passagier was." Vervolgens ruimt hij het zo snel mogelijk op met behulp van alles in zijn schoonmaakkar. Twintig jaar doet hij het werk al, maar met het toenemende passagiersaantal werd het de afgelopen jaren steeds zwaarder. "Soms was ik keihard heen en weer aan het rennen om ervoor te zorgen dat de collega na mij het niet te druk zou krijgen." Dat doet Bruynius niet meer. "Gelukkig kan ik het nu tegen mijn leidinggevende zeggen als het niet meer gaat. En word ik ook echt serieus genomen. Dat is dankzij de FNV."

Beeld Sander Soewargana

7 Vrachtafhandelaar

Ver weg van de lange passagiersrijen zijn medewerkers van Menzies Aviation bezig alle vracht op te bouwen op zogeheten 'vliegtuigplaten'. "Op zo'n plaat kunnen talloze pallets met T-shirts komen, maar we kunnen er ook een complete auto op zetten", vertelt een medewerker. De vrachtafhandelaars rollen de plaat op een dolly, een platte kar, die vervolgens door een trekkertje naar het vliegtuig wordt gereden. "Daar worden de platen in de buik en het bovendek van het toestel geladen." De hoogste werkdruk zit bij de afdeling export. Immers: als een vliegtuig niet kan vertrekken op het geplande moment omdat de platen niet af zijn, leidt dat tot onvrede of zelfs tot claims. Maar wat de vrachtafhandelaars vooral problemen oplevert, is het gebrek aan ervaren collega's. "De afgelopen jaren zijn er te weinig vaste contracten gegeven. Daardoor zitten we nu met veel flexwerkers en uitzendkrachten. De ervaren kern is veel tijd kwijt om hen op te leiden."

Beeld Sander Soewargana

8 Luchtverkeersleider

Een paar onweersbuien boven Schiphol? Voor Carlijn Geijsel (38) van de Luchtverkeersleiding Nederland maakt dat haar werk moeilijker, dus leuker. "Piloten willen niet in zo'n bui terecht komen vanwege de luchtwervelingen. Ze gaan dan anders vliegen dan normaal. Ik moet ervoor zorgen dat iedereen toch een veilige route blijft vliegen." Ook van de zomerdrukte kan Geijsel, die het werk nu zestien jaar doet, genieten. Luchtverkeersleiders praten met piloten in typische radiotaal om ze veilig te laten starten en landen. Geijsel heeft het dus vaak over Rogers, Charlies en Bravo's. De piloot moet elke keer netjes nazeggen wat Geijsel hem vertelt, zodat voor beiden duidelijk is dat hij de boodschap heeft begrepen. Tijd om tussendoor even te plassen is er niet. "Dat moet je van tevoren doen."

Beeld Sander Soewargana

9  Stewardess 

KLM-stewardess Ingrid Brama (47) merkt het aan de passagiers als het weer eens druk is op Schiphol. "Ze stappen vaker gestrest en geïrriteerd aan boord van het vliegtuig." Voorafgaand aan het vertrek nemen de cabinemedewerkers de vlucht door. "We bespreken hoeveel kinderen er mee gaan en of er nog mensen zijn met een rolstoel of een speciaal dieet." Ook krijgt iedere cabinemedewerker een tweetal veiligheidsvragen. "Die moet je goed beantwoorden, anders kun je niet mee." In het vliegtuig doen de cabinemedewerkers veiligheidscontroles. "Denk aan het checken van de zuurstofdruk en de brandblussers." Het beeld dat een stewardess niet meer is dan een serveerster in de lucht, klopt dan ook niet, zegt Brama, die werkt in de businessclass op intercontinentale vluchten. "In de lucht zijn wij ook verpleegkundige, psycholoog en politieagent." 

Beeld Sander Soewargana

10 Co-piloot 

Tot op het laatste moment voor vertrek is Sharon Lok (28), co-piloot van easyJet, bezig om het gewicht van het vliegtuig zo precies mogelijk in te schatten. "Als er passagiers zijn die de vlucht niet halen, moet hun bagage weer uit het ruim worden gehaald. Wij voeren dan aanpassingen door in de computer om het gewicht van het vliegtuig opnieuw te bepalen." Deze gegevens zijn namelijk essentieel om goed te kunnen opstijgen en landen. Als de brandstof getankt is, het water bijgevuld, de passagiers binnen zijn en de bagage is ingeladen, roepen Lok en haar collega de luchtverkeersleiding op. "In de zomer kan het soms wel langer duren voordat we toestemming krijgen om te vertrekken." Verder merkt Lok, die ruim vier jaar werkervaring heeft, niet veel van de drukte. "De vakantieperiode betekent voor ons vooral een drukker rooster en meer kinderen aan boord."

Beeld Sander Soewargana

11 Vogelverjager 

Buizerds, blauwe reigers, meeuwen, torenvalken en ganzen. Er vliegt veel meer in het luchtruim van Schiphol dan een stel vliegtuigen. Om aanvaringen met vogels te voorkomen, rijden er een tot drie gele auto's, ook wel kieviten genoemd, rond om de vogels te verjagen. "Een vaste route is er niet", zegt Mia Hermus (28). "Wel kan de luchtverkeersleiding ons oproepen om een baan te controleren." Hermus heeft van alles om de vogels af te schrikken. "Een seinpistool waarmee we in de lucht kunnen schieten, een groene laserstraal en een soort vogelverschrikker die zich zelf af en toe opblaast." Ook opnames van vogels die angstkreten slaken, kunnen helpen. "Die doen het vooral bij meeuwen erg goed." In de zomer heeft Hermus het drukker omdat er dan volop 'onervaren' jonge vogels zijn. "Een oude kraai weet dat hij weg moet wezen als zo'n machine vertrekt, maar een jonge torenvalk die jaagt op een muis, heeft nog geen idee."

Beeld Sander Soewargana

12 Marechaussee

Voordringen in een lange wachtrij kan leiden tot slaande ruzies, weet Bram. Zeker in de zomerperiode. "Mensen hebben het warm en hebben veel aan hun hoofd. Dan gaat het eerder mis." Aan Bram en zijn collega's de taak om de ruziënde partijen uit elkaar te halen. Wat hij daarna doet? Vooral luisteren. "Mensen willen zich graag gehoord voelen." En als er een strafbaar feit is gepleegd, komt er een proces-verbaal. Wie denkt aan de marechaussee, denkt al snel aan de paspoortcontrole. Maar de marechaussee heeft op Schiphol ook de functie die de politie in de rest van de samenleving heeft. Zo krijgt Bram te maken met winkeldiefstallen en aanrijdingen in het verkeer. Verder is hij alert op onbeheerde koffers. "Met de terroristische aanslag op Zaventem in het achterhoofd, ben je continu alert."

Beeld Sander Soewargana

13  Douanemedewerker 

Als er een vlucht binnenkomt uit bijvoorbeeld China of Turkije, heeft Patrick Freesen (39) zich al een beeld gevormd bij de passagiers die hij bij de bagagebanden zal zien staan. Past een individu niet binnen de groep of vertoont hij afwijkend gedrag, dan is hij 'controlewaardig'. "Bijvoorbeeld als iemand een winterjas aan heeft, terwijl hij uit een warm land komt." De douane treft van alles in koffers aan: boksbeugels, stiletto's, verdovende middelen, grote hoeveelheden geld of sigaretten. Maar ook: de nieuwste vinding van Apple. "Als Apple weer iets nieuws heeft gelanceerd, zijn we daar extra alert op. Zo'n apparaat kost meer dan 430 euro, dus daar moet je invoerrechten over betalen." Ook een reiziger die denkt dat het leuk is om een exotisch plantje mee te nemen, heeft een probleem. "In zo'n plantje kunnen beestjes zitten die hier kunnen leiden tot ellende", zegt Freesen, "Denk aan de Aziatische boktor die bomen opvreet."

Beeld Sander Soewargana

Lees ook:

Op stap met de 'stroommanager' die zorgt dat passagiers op Schiphol hun weg vinden

Schiphol kampt met zomerse drukte. Een ochtend op stap met manager Danny van der Wel, die zorgt dat alle passagiers hun weg kunnen vinden. Een reportage.

De opening van de Noord-Zuidlijn zet het ov in Amsterdam op z'n kop

Het openbaar vervoer in de hoofdstad verandert. David Aulman van de Vervoerregio vraagt geduld van de reizigers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden