Zoetje vergiftigt vliegen niet, het hongert ze uit

Het leek zo'n mooie vondst. Fruitvliegjes die gevoed werden met een kunstmatige zoetstof, legden massaal het loodje. Veel mensen zouden hun wantrouwen tegen synthetische suikervervangers bevestigd zien, maar biologen trokken drie jaar geleden tevens een andere conclusie. Zij dachten dat ze van die zoetstof een duurzame en veilige insectenverdelger zouden kunnen maken. Maar nee, blijkt nu. De vliegen werden niet vergiftigd, ze stierven van de honger.

Het begon met een schoolopdracht van de 14-jarige Simon Kaschock-Marenda. Samen met zijn vader, een hoogleraar biologie in Philadelphia, kweekte hij thuis fruitvliegjes die hij op vier verschillende diëten zette van zoetstoffen die hij in de winkel had gekocht. De meeste vliegjes werden anderhalve maand oud, maar de pechvogels die Truvia (wat onder meer in de frisdrank Sprite zit) hadden gekregen, waren gemiddeld binnen zes dagen dood.

Dat was het sein om de proeven naar vaders laboratorium te verhuizen. Opnieuw kregen de vliegjes een zoetstoffendieet, maar nu zaten er ook groepjes bij die pure suiker kregen of zuivere erythritol, het hoofdbestanddeel van Truvia. En opnieuw waren de vliegjes met Truvia of erythritol binnen een week dood. Bovendien aten vliegjes die konden kiezen tussen suiker en erythritol, twee keer zo veel van het laatste. Ze vinden het nog lekkerder ook, dachten de biologen en dat bracht hen op het idee om de werkzame stof te gebruiken in vliegenvangers of als insecticide.

Ze sloten hun artikel destijds in het vakblad Plos One af met de bekende opmerking dat meer onderzoek gewenst was. Aan die oproep hebben entomologen uit North Carolina gehoor gegeven. Ook zij gaven hun vliegen - de gewone huisvlieg dit keer - allerlei maaltjes van suikers dan wel zoetstoffen. En ook nu gingen de vliegen op erythritol eerder dood dan de suikereters, maar deze onderzoekers hielden voor hun verklaring meer opties open. Niet alleen de giftigheid zou een factor kunnen zijn, ze hielden er rekening mee dat ook de voedingswaarde een rol speelde.

Toen viel alles op zijn plaats. De vliegen gingen niet eerder dood van de erythritol, ze hielden het net zo lang vol als de vliegen die alleen water kregen. En dat gold ook voor andere zoetjes zoals xylitol of sorbitol. Konden de vliegen in North Carolina kiezen, dan wisten ze het wel, dan vielen ze massaal aan op de suikerhapjes.

Waarom hadden de vliegjes in Philadelphia dan zo'n voorliefde voor zoetstoffen? Het was geen echte keuze, schrijven de onderzoekers in het Journal of Medical Entomology, ze compenseerden voor de lage voedingswaarde. Het zoetje stilde hun honger niet, zou een leek zeggen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden