Zoenen is een beetje uit de hand gelopen

Etiquette. Eerste uitzending, over begroeten, is op 8 januari (Nederland 2, 19.15 uur).

Inez van Eijk is de Groskamp van de jaren negentig. Zij ergert zich aan het uitbundige gezoen bij wijze van begroeting. “Je wordt er gek van. Twee keer, drie keer. Ik geloof dat er al een lichte tendens valt te bespeuren naar vier keer.”

Zoenen is van alle tijden, maar het is de in jaren zestig, zeventig een beetje uit de hand gelopen. “Het komt waarschijnlijk uit de toneelwereld”, zegt socioloog Cas Wouters. Hij is auteur van boeken over de menselijke omgangsvormen. Engelse etiquetteboeken uit het negentiende eeuw hebben hem op dat idee gebracht. Toneelspelers waren de eerste niet-aristocraten die tot de society doordrongen. Die moeten dat gezoen hebben geïntroduceerd.

De frequentie waarmee wordt gekust, is recent. Die is vooral in de grote golf van informalisering van de jaren zestig, zeventig, doorgezet. Wouters: “De belangrijkste motor is de dwang tot ongedwongenheid.” Iedereen wordt gedwongen om beter op zich zelf en beter op elkaar te letten. Wie de tweede of derde kus afwijst, komt hooghartig over. Van Eijk wil het aantal zoenen graag tot twee beperken. “Het is bij ons een beetje een vertoon; moet je zien hoe wij met elkaar omgaan.”

Elkaar op de correcte wijze de hand drukken, blijkt ook een hele kunst. Als mensen elkaar niet kennen, vindt Van Eijk dat de man dient te wachten voordat de vrouw haar hand uitsteekt. “Dan zegt hij als eerste zijn naam en dan zeg ik mijn naam. Kennen beiden elkaar al, dan start de binnenkomende of aanlopende persoon de begroeting.”

Nederlanders zijn niet zulke handenschudders. Een Fransman die op een terras arriveert, willen nog wel eens iedereen de hand drukken. Wouters: “Handen schudden staat voor: kijk geen wapens.” Het moet aantonen dat de “schudders” elkaar welgezind zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden