'Zo wordt ons toekomstbeeld: een getto!'

ROTTERDAM - Het verweerde spandoek moet er al maanden hangen. 'Drugs, junks, dealers, hoeren bij ons op de weg', staat er in Turks en Nederlands. Een stil protest van de bewoners aan de Mathenesserweg in Rotterdam-West. De politie heeft hier de oorlog verklaard aan de drugsscene. Nu kun je overdag weer veilig over straat. Maar of dat zo blijft, betwijfelt Hubert Swinkels, de 'Annie Verdoold' van de Mathenesserweg. “Ik heb er een hard hoofd in.”

Het is woensdagmorgen elf uur. Opgewonden praten Hubert en Christa Swinkels door elkaar in hun flatje aan de Mathenesserweg. Twee uur ervoor zagen ze bij het uitlaten van de hond hoe de politie een drugspand aan de overkant binnenviel en de Rotterdamse krottenkoning E. geboeid wegvoerde. Het witte politiebusje staat nog steeds dwars voor de deur. “Dat vind ik goed nieuws”, zegt Christa Swinkels. “We lopen toch vaak op de politie te kankeren.”

De inval in veertien woningen in en bij de Mathenesserweg, is de tweede spectaculaire politieactie in korte tijd. Half augustus werden zes horecapanden dichtgetimmerd, waar harddrugs werden gevent. De Marokkaanse drugsbende die de zaken dreef, is opgerold. Sindsdien is de staat van beleg afgekondigd in de buurt, die ook wel op een hot spot ligt: tussen de tippelzone aan de Keileweg en de voor haar drugsproblemen beruchte wijk Spangen. Rondhangen of samenscholen wordt bestraft met een boete. En alle goede dealplekken op straat, van telefooncellen tot bosschages, worden opgeruimd. Maar hoe ver kun je gaan? Drugskoeriers zijn slim. Ze stoppen hun vrachtje in een plantenbak, en de klant graaft het even later op.

“Dit had tien jaar geleden moeten gebeuren”, reageert Hubert Swinkels. Hij vindt de politie-acties nog te soft. Tientallen andere drugspanden in de buurt worden met rust gelaten. Bij de invallen krijgen de dealers en gebruikers vaak alle kans om te ontsnappen. En het strenge regime geldt maar voor drie maanden. Half november krijgen drugscriminelen weer de ruimte, vreest Swinkels. Een jaar geleden smoorde op die manier een vorige schoonveegactie in de Mathenesserbuurt.

Voorzitter Ton Harreman van deelgemeente Delfshaven is optimistischer. Het lokale bestuur heeft van zijn fouten geleerd. Anders dan vorige keer hebben nu justitie, politie, het stadhuis, de stadsreiniging en bouw- en woningtoezicht zich verplicht de problemen bij de wortels aan te pakken. “Bij die eenmalige happening van vorig jaar mompelde iedereen instemmend dat er hier wat moet gebeuren. Toen de extra politie-inzet in maart werd opgeheven, zag je dat de overlast weer fors toenam. Zúlke faxen kwamen er dagelijks binnen van de bewoners en winkeliers aan de Mathenesserweg”, en hij stapelt met gestrekte arm dikke pakken. “Terecht. Ik loop zelf regelmatig over de Mathenesserweg. Je zíet gewoon de verloedering toeslaan.”

Op de weg, een doorgangsroute tussen Schiedam en het Rotterdams centrum, staan veel winkelpanden en etages te koop of te huur. Bij elk adresje kent echtpaar Swinkels het verhaal. Zoals dat jonge stel dat een jaar geleden in een benedenwoning trok en de jaren-dertigwoning picobello opknapte. Nu staat het weer leeg en te koop.

Op een pleisterplaats voor de drugshandel, op de hoek met de Zoutziedersstraat, zijn ze met z'n vijfhonderden een paar maanden geleden tussen de drugskoeriers gaan staan. “Om te laten zien dat de weg van ons is. We werden hier met dakpannen bekogeld”, wijst Christa omhoog naar een dealerpand. Op dat moment loopt haar jongere zusje langs. “Heb je het goede nieuws al gehoord?”, roept Christa haar toe. Die mompelt wat binnenmond en loopt haastig door. Ze is verslaafd en drugsrunner, vertelt Christa. De grens tussen goed en kwaad is flinterdun op de Mathenesserweg.

Aan de overkant gaapt weer een lege winkelpui. Christa: “Zelfs de Wibra is hier weggegaan. Terwijl hier toch een publiek woont voor goedkope kleding. Vanwege de drugsoverlast is hier geen cent meer te verdienen.” “Nee”, valt haar man haar bij, “je loopt hier toch niet meer met plezier overheen?! Vroeger kon je hier gezellig winkelen. Dit was een elitebuurt.”

De tippelzone die tweeëneenhalf jaar geleden hiernaartoe werd verplaatst is volgens hun de veroorzaker van alle ellende. “Op die tippelzone moeten ze een bom gooien”, zegt Hubert woedend. “Die heroïnehoertjes zitten hier in de portieken, ze pikken hier de klanten op, ze halen hier hun shit.” Christa: “Laatst zat er één onder onze trap een man met z'n broek naar beneden af te werken, waar de kinderen bij stonden. En dan wordt ze nog kwaad dat ik haar wegstuur!” Deelgemeentevoorzitter Harreman neemt de vrouwen in bescherming, hoewel ook hij ziet dat de prostituees naar de buurt trekken. “,Maar ze vormen een beperkt deel van de overlast. Meer dan de helft van de drugshalers komt van buiten de stad. Rotterdam-West is toch koploper qua drugsproblemen.”

Op de Wallisweg lucht Elly Schilder haar hart. Die ochtend zijn er drie panden bij haar om de hoek ontruimd en met twee ijzeren beugeltjes vergrendeld. “Met een schroevendraaier kun je die zo losschroeven. Vanavond zitten ze er weer in!” Zo ging het bij haar aan de overkant vorige week ook. “Ik zeg nog tegen de politie: denk erom, het zit barstensvol. Komen er twéé agenten die op het voorraam kloppen. Nou, het was alsof je met je voet stampt op het riool. De ratten kwamen er aan alle kanten uit. En nu beweegt de vitrage weer voor de ramen.”

Ze gebaart de Wallisweg in, waar een Surinaamse junk tevergeefs aanbelt bij een dealerpand dat is ontruimd. Zo ziet het slagveld van de drugsoorlog er dus uit: de hele straat is dichtgemetseld of -gespijkerd. Het is Los Angeles in Rotterdam. “Zo wordt ons toekomstbeeld”, schreeuwt ze emotioneel: “een getto!”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden