Zo pakt de EU de door oliestaten gesubsidieerde luchtvaartmaatschappijen aan

Emirates is een van de maatschappijen die niet eerlijk zouden concurreren.Beeld Hollandse Hoogte / Bart Eijgenhuijsen

Nieuwe Europese regels moeten het moeilijker maken voor luchtvaartmaatschappijen van buiten de EU om op oneerlijke wijze te concurreren.

Ze zijn een doorn in het oog van traditionele Europese luchtvaartmaatschappijen als Air France-KLM en Lufthansa: de luchtvaartmaatschappijen uit het Midden-Oosten. De golfmaatschappijen zouden zich schuldig maken aan oneerlijke concurrentie. Niet alleen zouden deze maatschappijen dankzij hun regeringen vliegen op spotgoedkope kerosine, ze hebben ook lagere personeelskosten omdat ze zich niet hoeven te houden aan strenge arbeidswetgeving.

"Regeringen helpen deze maatschappijen bijvoorbeeld ook bij het kopen van vliegtuigen", zegt Europarlementariër Wim van de Camp van het CDA. "En als zo'n golfmaatschappij vindt dat er een nieuwe landingsbaan moet worden aangelegd, dan heeft de weinig democratische overheid dat zo geregeld. Zonder ingewikkelde planprocedures."

Volgens Van de Camp zou het gaan om honderden miljoenen euro's staatssteun. Eerder becijferde een lobbyclub van de Amerikaanse luchtvaart dat golfmaatschappijen als Etihad, Emirates en Qatar tussen 2004 en 2014 omgerekend zo'n 42 miljard euro aan staatssubsidies hebben gekregen.

Om die oneerlijke concurrentie aan te pakken, wil het Europees Parlement nu dat er strengere regels komen om luchtvaartmaatschappijen sancties op te kunnen leggen als er sprake is van staatssteun. Dan moet niet alleen worden gedacht aan maatschappijen uit de golfregio, maar ook uit bijvoorbeeld China.

Sancties

"In Europa is sprake van een vrije markt, maar dat betekent niet dat dit soort oneerlijke concurrentie zo maar moet kunnen", zegt Van de Camp. Daarom is hij blij dat het Europees Parlement afgelopen week voor nieuwe regels stemde om overtreders aan te kunnen pakken. "Daar waren al mogelijkheden voor, maar dat leidde tot procedures die wel vijf jaar konden duren. Met deze nieuwe regels kan dat sneller."

Zo kan een concrete klacht sneller leiden tot een sanctie, bijvoorbeeld het beperken van de landingsrechten van de luchtvaartmaatschappij of het uitdelen van boetes. Een scherper sanctiebeleid kan ook dienen als drukmiddel bij het afsluiten van bilaterale luchtvaartovereenkomsten, zegt Van de Camp. "Het zou kunnen helpen om deze maatschappijen zo ver te krijgen dat ze inzicht geven in hun cijfers als ze graag meer landingsrechten willen. Nu krijg je de boekhouding gewoon niet te zien, waardoor je ook niet kan checken hoeveel ze hun personeel betalen."

Het is nog niet helemaal zeker dat de nieuwe regels daadwerkelijk ingevoerd gaan worden, want eerst moeten de 27 transportministers van de Europese Unie akkoord gaan. Dat lijkt op het eerste gezicht een procedurele zaak, maar volgens Van de Camp kan het nog fout lopen. "De golfmaatschappijen zijn niet gek. Zij proberen Oost-Europese landen zoals Polen te paaien met directe vliegverbindingen naar Dubai."

Maar is het wel zo oneerlijk wat de maatschappijen uit het Midden-Oosten doen? Spelen ze niet gewoon slim in op de mogelijkheden die de Europese markt biedt? Van de Camp gaat niet mee in deze redenering. "We moeten gewoon een gelijk speelveld hebben. Europa is nu gewoon te goed van vertrouwen. Bedenk wel: het gaat hier om maatschappijen die samenwerken met verlichte dictaturen. Overleg met vakbonden kennen ze daar niet."

Stakingen bij Air France

Maar liefst 30 procent van de verre en middellange vluchten van Air France van en naar Parijs is gisteren uitgevallen vanwege stakingen, zo meldt persbureau Reuters. Ook 20 procent van de Franse binnenlandse vluchten van Air France ging niet door. Piloten, cabinemedewerkers en grondmedewerkers staakten omdat zij een loonsverhoging willen van 6 procent. Eerder deze week werd er al gestaakt door de Franse luchtverkeersleiders. Ook leraren en spoormedewerkers legden het werk neer in protest tegen het economische beleid van de president Macron.

Lees ook: Het belang van de luchtvaart heeft een grens

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden