'Zo'n klein land en zoveel vluchtelingen'

Het grote aantal vluchtelingen op zo'n klein oppervlak. Dat is wat de Filippijnse Elizabeth Padilla (27) het meest is opgevallen aan Nederland. ,,Zo'n klein land en dan al die mensen die hier komen!'' Nog verbazingwekkender vindt ze de 'openheid en behulpzaamheid' van Nederlanders jegens vluchtelingen. ,,In de Filippijnen kreeg ik de indruk dat Nederlanders individualistisch zijn. Dat is me erg meegevallen. Ik kom heel veel mensen tegen die betrokken zijn, bereid zijn te delen en vluchtelingen te helpen.''

Haar rooskleurige beeld is niet verwonderlijk als je bedenkt dat Padilla sinds haar komst naar Nederland, in mei vorig jaar, vooral onder en met asielzoekers heeft gewerkt.

Elizabeth Padilla is hier op uitnodiging van de stichting internationale jeugduitwisseling (IJU) en de Parkstraatgemeente in Arnhem. In haar vaderland werkt zij voor Lihuk, een organisatie die krottenwijkbewoners steunt in de stad Iligan in het zuiden van de Filippijnen. Ze is een jaar in Nederland om ervaring en nieuwe inspiratie op te doen voor haar werk in de Filippijnen.

Elizabeth Padilla groeide op in een katholiek middenklasse-gezin met twaalf kinderen. Al tijdens haar middelbare-schooltijd werd ze politiek actief, onder invloed van haar oudere broer. ,,Cesar was lid van de politieke studentenbond, die in die tijd een studentenstaking organiseerde tegen de verhoging van het schoolgeld. Wij deden als scholieren mee aan een solidariteitsactie. Ik was daar toen helemaal high van! Mijn broer heeft uiteindelijk zijn studie niet afgemaakt, omdat hij steeds meer betrokken raakte bij de ondergrondse strijd tegen het Marcos-regime.''

Elizabeth ging sociologie studeren in Marawi, ongeveer 100 kilometer van haar woonplaats Iligan. ,,Mijn ouders zagen het helemaal niet zitten dat ik zo ver van huis ging. Ook al omdat het in die tijd erg onrustig was in Marawi. Maar ik zag het als een uitdaging! Ik houd wel van avontuur.''

Ze sloot zich aan bij de Filippijnse studentenliga, de organisatie waar ook haar broer lid van was. Vooral voor de gezelligheid eigenlijk. ,,In Marawi is helemaal niets te doen. Het is een islamitische stad, dus er zijn geen disco's of studentenkroegjes. Daarom organiseren de studentenorganisaties allerlei culturele en politieke activiteiten. Ik zat in een culturele groep die een milieu-campagne voerde met zang en theater. Afgewisseld met discussies over het milieu.''

In de weekeinden deed Elizabeth vrijwilligerswerk bij een oecumenische vrouwenorganisatie in Iligan. ,,Dan trok ik met de voorlichtster naar de dorpen om te vertellen over het recht van zelfbeschikking van vrouwen over hun eigen lichaam. Soms zat ik alleen op het kantoor en dan ging ik op bezoek bij Lihuk, de organisatie voor krottenwijkbewoners die aan de overkant zat. Zo raakte ik ook bij hun activiteiten betrokken.''

Een beslissende gebeurtenis in Elizabeths jonge leven was een staking van supermarktpersoneel voor betaling van overwerk. Die duurde twee maanden en het leerde haar veel over de leef- en werkomstandigheden van Filippijnse arbeiders.

,,Wij gingen er elk weekeinde heen om hen te steunen. We kookten samen, sliepen op matjes voor de winkel. We waren één grote familie. Mensen die het konden missen brachten ons eten en geld. Wij postten bij de supermarkten om klanten ervan te overtuigen die winkels te boycotten. Het was heel heftig allemaal, met barricades en soms vechtpartijen. De politie oefende druk op de stakers uit om te stoppen met hun actie. Zij hebben uiteindelijk wel gewonnen, maar de stakingsleiders zijn ontslagen en staan nu op een zwarte lijst.''

Vanaf dat moment wist Elizabeth waar haar toekomst lag: in de strijd tegen sociaal onrecht. ,,Mijn vader vond het maar niks. Hij was bang dat ik net als mijn broer zou stoppen met mijn studie. Hij wilde dat ik mijn studie af zou maken en een goede baan zou zoeken. Hij vroeg: 'Kun je me één voorbeeld geven van activisten die het van de regering gewonnen hebben?' In zijn hart was hij het ook lang niet altijd eens met de regering, maar hij wist hoe gevaarlijk oppositiewerk is en hij wilde niet dat zijn kinderen gevaar liepen.''

,,Ik heb wel overwogen te stoppen met mijn studie. Ik wilde me helemaal aan de Lihuk wijden. Maar mijn medestudenten hebben me ervan overtuigd dat ik als afgestudeerde veel meer kan betekenen.'' Dus maakte Elizabeth in 1993 keurig haar studie af en ging ze daarna fulltime aan het werk voor de bewoners van de krottenwijken.

De Lihuk werkt in zestien wijken. ,,Wij informeren mensen over hun rechten, over de woonwetten en de anti-kraakwetten. We maken hun duidelijk dat ze kunnen vechten voor hun rechten, dat ze zich niet uit hun huis hoeven laten zetten, of van de grond waar ze op wonen.''

Voor al dat werk krijgt ze een 'salaris' van 500 pesos per maand, ongeveer twintig gulden. ,,Dat is meer een onkostenvergoeding, ik kan er niet van leven. Het gaat nét, omdat ik thuis woon en ook tupperware-spullen verkoop.''

,,Mijn collega's en ik bedenken voortdurend manieren om geld te verdienen. We hebben allerlei kleine handeltjes, we verkopen bijvoorbeeld eigengemaakte worstjes. We zijn voortdurend voorschotten aan het aflossen. Veel mensen kopen dingen op de pof, want ze hebben geen geld. Ik geef ze wel de tijd om te betalen, maar ik geef niets cadeau. Zaken zijn zaken! Tenslotte moeten wij ook leven.''

De financiële positie van Lihuk is weinig rooskleurig. Elizabeth: ,,We hadden eerst twaalf medewerkers, maar dat ging gewoon niet meer. Vier kwamen van vrij ver af, we konden ze geen reiskosten betalen en dus moesten ze stoppen. We krijgen wat financiële steun van Terre des Hommes in Duitsland en Mensen in Nood in Den Bosch.''

In Nederland verblijft Elizabeth bij gastgezinnen. Ze volgde eerst een taalcursus, daarna werden contacten gelegd met buitenlandse vrouwen en het buurtwerk in Arnhem. Ze draaide mee in een asielzoekerscentrum in Boxtel, bezocht de Emmauscommuniteit in Winschoten, een opvangcentrum voor uitgeprocedeerde asielzoekers in Den Bosch en werkte een aantal weken bij een opvangcentrum voor dak- en thuislozen in Nijmegen.

In de laatste maanden van haar verblijf in Nederland wil Elizabeth vooral aandacht besteden aan vrouwen- en vakbondswerk. ,,Daarnaast staan de Filippijnse organisaties in Nederland en het buurtwerk nog op mijn lijstje.''

Elizabeth is enthousiast over haar verblijf in Nederland. ,,Ik leer hier ontzettend veel. Door de contacten met vluchtelingen kreeg ik de kans met mensen van verschillende achtergronden te werken. Die ervaring zal me thuis zeker van pas komen.''

,,Wat me ook erg meevalt, is dat ik ondanks alle verschillen toch heel goed kan communiceren met de mensen die ik hier tegenkom. Dit is voor mij een echte uitdaging die er hopelijk voor zal zorgen dat ik mijn werk op de Filippijnen makkelijker vol zal kunnen houden.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden