Reportage

Zo likt Texas zijn wonden na Harvey

Bewoners van Houston ruimen de troep op die het gevolg is van orkaan Harvey, 31 augustus 2017. Beeld AFP
Bewoners van Houston ruimen de troep op die het gevolg is van orkaan Harvey, 31 augustus 2017.Beeld AFP

Inwoners van Zuid-Texas maken zich op voor de wederopbouw. Dorpen aan de kust werden verwoest door Harvey.

"We hebben geluk gehad", zegt Joyce Flower. Ze zit met haar partner Ray Hendon aan het ontbijt in het huis van vrienden in Corpus Christi, een havenstad in Zuid-Texas. "Het woongedeelte van ons huis staat nog overeind, alleen de garage is verwoest. Veel andere mensen in ons dorp hebben het zwaarder."

Joyce en Ray wonen in Rockport, een onder toeristen en pensionados populaire badplaats met negenduizend inwoners aan de Golf van Mexico, vijftig kilometer naar het noorden. Veel is er niet meer van het stadje over; het lag pal onder het oog van orkaan Harvey, toen die zich vrijdag op de Texaanse kust stortte. Inwoners van havenstad Corpus Christi konden opgelucht ademhalen; het oog van Harvey scheerde pal langs de stad. De schade bleef er beperkt tot omgewaaide bomen en gebroken ruiten.

Maar in Rockport is de helft van de woningen verwoest, de rest zwaar beschadigd. Er viel één dode. Ook het nabijgelegen Port Aransas en een groot aantal andere dorpen in het pad van de orkaan liggen aan gruzelementen. Waar Houston en het oosten van de staat kampen met overstromingen, werd dit gebied vooral door de extreem harde wind zwaar getroffen. De zeventigers Joyce, een muzieklerares, en Ray, een gepensioneerde universitair docent, waren bij familie in Austin toen Harvey toesloeg. "We verlieten Rockport meteen toen duidelijk werd dat Harvey ons vol zou raken", vertelt Joyce. "We hadden amper tijd om spullen te pakken."

Geen stroom en een avondklok

Nadat ze twee dagen geleden terugkeerden, slaakten ze een zucht van verlichting; hun huis stond nog overeind. Hun belangrijkste bezittingen, Joyce's piano en Ray's boeken, bleven onbeschadigd. Die opluchting maakte echter meteen plaats voor schok over de omvang van de verwoesting.

Er is nog steeds geen stroom en de politie heeft een avondklok ingesteld zolang het puin niet geruimd is. De scholen in de wijde omgeving blijven voor onbepaalde tijd dicht. De lokale economie ligt volledig stil, en veel mensen zijn niet verzekerd tegen stormschade. "Zo'n verzekering kost al gauw vijfhonderd dollar per maand, de meesten kunnen dat gewoon niet betalen", zegt Ray.

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Een vrijwilliger zoekt bewoners in het rampgebied die nog geevacueerd moeten worden. Beeld AFP
Een vrijwilliger zoekt bewoners in het rampgebied die nog geevacueerd moeten worden.Beeld AFP

Hulpverleners stroomden in de dagen nadat de orkaan richting het noordoosten trok massaal het gebied rond Corpus Christi binnen, en de belangrijkste toegangswegen naar Rockport en Port Aransas zijn inmiddels weer toegankelijk. De overheid krijgt daarbij steun van een legioen vrijwilligers en hulporganisaties, die hulpgoederen inzamelen en speciaal getrainde inspecteurs naar dorpjes als Rockport en Port Aransas sturen om de schade op te nemen. Toch zal het, zonder elektriciteit en door de enorme schaal van de verwoesting, nog lang duren voor duidelijk is hoe gróót de schade precies is.

Texanen zijn trots, ze helpen elkaar

"De regering doet wat ze kan, gezien de omstandigheden", zegt Betty Berry van de lokale afdeling hulporganisatie Catholic Charities in Corpus Christi. "Niemand kon voorzien dat de verwoesting zó groot zou zijn. Harvey ging van tropische depressie naar een categorie vier orkaan in amper twee dagen."

Catholic Charities is gevestigd op een industrieterrein. Naast het kantoor staat een loods vol toiletpapier, luiers en voedsel, dat dagelijks naar de getroffen gebieden wordt gebracht. Volgens Berry is er veel solidariteit met slachtoffers. "In de eerste dagen na Harvey ontvingen we vijf vrachtwagens vol hulpgoederen uit Brownsville", zegt ze. "De mensen geven wat ze kunnen. Texanen zijn trots, ze helpen elkaar."

Ook Joyce Flower en Ray Hendon zijn vol lof over de steun die ze krijgen van hun landgenoten, maar ze zijn ook onzeker over de toekomst. Rockport was tot vorige week een van de populairste badplaatsen in Texas. In december zwelt de bevolking aan tot 30.000 mensen; vooral pensionado's uit de Midwest, die overwinteren in woonwagens. Die zijn echter bijna allemaal verwoest.

"Rockport zal nooit meer hetzelfde zijn", verzucht Ray. "Natuurlijk wordt het straks weer herbouwd. Maar zoals het vroeger was, wordt het nooit meer." Zelf ziet hij het niet zitten om in het plaatsje te blijven wonen. Hij verwacht dat de opwarming van de aarde meer Harvey's aan de Texaanse kust zal veroorzaken. Joyce wil blijven. "Ik wil nog even niet terug, het is moeilijk om zoveel kapotte huizen te zien", zegt ze. "Maar ik wil niet weg. Ik wil dat Rockport zoals vroeger wordt."

Chemische fabriek ontploft

In de miljoenenstad Houston, het energiehart van de Verenigde Staten, doorzochten brandweerlui gisteren huizen op overlevenden en lichamen van slachtoffers. Bijna 800.000 Texanen moesten verplicht evacueren, een miljoen anderen deed dat vrijwillig. Ongeveer 45.000 huizen zijn (deels) verwoest.

Leger en politie haalden met helikopters en speciale hoogwatertrucks duizenden mensen uit hun huizen. Terwijl het noodweer in buurstaat Louisiana is gearriveerd, zakt het water in Texas langzaam. Er zijn 35 doden geborgen sinds orkaan Harvey op vrijdag vanuit de Golf van Mexico op Texas afkoerste.

Gisterochtend ontplofte een chemische fabriek van het Franse concern Arkema in Crosby, vlakbij Houston. De vlammen sloegen twaalf meter hoog uit, maar de milieuschade zou beperkt zijn. Heel de Golfkust staat vol petrochemische installaties en raffinaderijen.

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Vuur bij de overstroomde chemische fabriek van Arkema SA in Crosby, Texas. Vlammen sloegen 12 meter hoog uit. Beeld REUTERS
Vuur bij de overstroomde chemische fabriek van Arkema SA in Crosby, Texas. Vlammen sloegen 12 meter hoog uit.Beeld REUTERS

Doordat in het olierijke Texas een kwart van die raffinaderijen gesloten is, stijgt de benzineprijs. Voor het eerst sinds 2012 maakt het ministerie van energie in Washington daarom een half miljoen uit de strategische voorraad van 679 miljoen vaten ruwe olie vrij. Een grote pijplijntransporteur, Colonial, wil vandaag de hoofdleiding afsluiten die het zuiden veertig procent van haar olie levert.

Schade van 50 tot 100 miljard dollar

Onderzoeksbureau Moody's Analytics verwacht dat de schade door orkaan Harvey in Texas uitkomt op 50 tot 75 miljard dollar, waarmee het een van de 'duurste stormen' in de VS wordt. Maar gouverneur Greg Abbott van Texas denkt al aan honderd miljard euro, en dat is meer dan de orkaan Katrina, die in 2005 New Orleans trof, kostte. De vraag is hoeveel Washington uit de schatkist haalt. Volgende week buigt het Congres zich over noodhulp.

In Beaumont vielen door stijgend water in de Nechesrivier de pompen voor het drinkwater uit. Daardoor zitten nu zeker 120.000 inwoners zonder schoon water. Het Baptist ziekenhuis moest tweehonderd patiënten evacueren. Rampenagentschap Fema zoekt naar tijdelijke behuizing voor de ontheemden die nu in opvangcentra zitten. Fema heeft daarom extra woonwagens besteld. Zaterdag komt president Trump voor de tweede keer kijken in Texas. Gisteren bezocht vicepresident Mike Pence met de gouverneur een kerk in het verwoeste Rockport.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden