Column

Zo gaat het dus: iets is een gewoonte en opeens hou je ermee op

Rob SchoutenBeeld Maartje Geels

Als kind al vond ik het Bijbelse scheppingsverhaal, dat ik geacht werd letterlijk te nemen, erg onvolledig. Oké: hemel en aarde, mens en dieren, maar waar bleven de details? Wat mij betreft werd er veel te weinig verantwoord.

Van die befaamde 'dochters der mensen' uit Genesis 6 snapte ik natuurlijk niks, en waarom heette de eerste echt gebaarde en geboren mens Kaïn, 'speer', als er nog nergens sprake van speren was geweest? Hoe noem je iemand naar iets dat er nog niet is?

Later begreep ik dat het allemaal een kwestie van naamgeving is, iets wordt zus of zo genoemd en dan is het er voortaan. Adam zou namen aan de dieren hebben gegeven, omdat ze er zelf niet mee aan kwamen zetten: en nog steeds weet een krokodil niet dat hij krokodil heet. Naamgeving is mensenwerk. Ik ben buiten mijn medeweten Rob genoemd (Robert, Robbie) en nu bén ik het ook. Het blijft enigszins raadselachtig maar ik kan ermee leven - ik probeer wel eens te denken dat ik eigenlijk Hans heet, of Dimitri maar het lukt niet.

Ik kom erop omdat ik afgelopen week twee gelegenheden had om over naamgeving te denken, een begrafenis en een verjaardag. Op de eerste, van een tante, kwamen we er achter dat die tante net als haar zuster, mijn moeder, officieel Clasina heette, naar mijn opa Klaas Hazeleger, die weer genoemd was naar zijn opa Klaas van der Lugt, en die naar Claas Claasen en die naar Claas Eversen, achttiende-eeuwse landbouwer en diaken te Garderen. Enfin, twee vernoemde Clasina's dus in één nest, en dat terwijl ik naar niemand was genoemd en mijn nichtje Marjon ook al niet.

Kennelijk was het vernoemen in onze generatie plotseling en zonder opgaaf van reden gestaakt. Zo gaat het dus, iets is een gewoonte en opeens hou je ermee op, maar misschien komt het later weer terug. Zo ook met het begin van onze wereld, dingen gebeurden opeens en verdwenen ook weer even plotseling. Mensen dragen eraan bij door soms van naam te veranderen.

Hier kwam het verjaardagsfeestje in beeld waarop we het over Duncan Laurence hadden, toen nog onkundig van zijn overwinning; heet hij werkelijk zo, is hij wel een echte Nederlander? Even gegoogeld en jawel hoor: hij heet eigenlijk Duncan de Moor, dat komt al dichter in de buurt. Doris Day? Nee, Doris Kappelhoff. Artiestennamen laten zien dat de wereld maakbaar is, je meet je gewoon een nieuwe stijl en uitstraling aan en klaar is Kees. Kees? Waarom Kees? Nou omdat het lekker allitereert natuurlijk, maar dan was Klaas, toch ook een wijdverbreide naam, nog beter geweest: klaar is Klaas. Sommigen beweren trouwens dat het eigenlijk 'kaas' is: klaar is de kaas. Enfin, het zal me worst wezen. Worst? Waarom worst? Enzovoort en zo verder.

Misschien moet je ook niet alles altijd willen weten. Willem-Alexander Claus Georg Ferdinand, koning der Nederlanden. In de gewonnen finale van het EK 1988 scoorde Rudi Dil, bijgenaamd 'de Zwarte Tulp', onder de naam Ruud Gullit een van de doelpunten. Dil dus. De mooiste verrassing in dit opzicht levert ons voetballer Sjaak Swart want die heet eigenlijk Jesaia, Jesaia Swart.

Eerdere columns van Rob Schouten leest u hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden