Zo extreem is sneeuw op de rails niet

Het sneeuwt en de treinen staan stil. Niemand legt echt verantwoording af. Partijen wijzen vooral naar elkaar.

Het vriest. Het sneeuwt. Het sneeuwt iets harder. En het waait, een beetje. Hé, de wissels bevriezen! De Nederlandse Spoorwegen en spoorbeheerder ProRail lijken ieder jaar volkomen verrast door wat zij noemen ’extreme weersomstandigheden’. Wie de archieven raadpleegt, moet concluderen dat ze aan extreem geheugenverlies lijden.

Laten we vijf jaar terug gaan, niet zo lang. In februari 2004 staan de treinen stil na sneeuw. ProRail verklaart: „Het is geen gewone sneeuw, maar plaksneeuw. En het waait hard. Veel slechter kun je het niet treffen. De dienstregeling is heel ingenieus en dus ook heel storingsgevoelig.”

Een jaar later, maart 2005, gaat het weer mis. Het sneeuwt. Chaos op het spoor. ProRail vraagt zich af: „Moeten we enorme kosten maken voor een zeer uitzonderlijke situatie?” Negen maanden verder, december 2005. Het sneeuwt. Het waait. De wissels werken niet meer. Noodopvang voor gestrande reizigers. Een week later schrijven consumentenclubs zoals reizigersvereniging Rover, de ANWB en de Consumentenbond een brandbrief aan het kabinet: „Waarom leert de spoorsector geen lessen uit winters weer in het verleden?”

Weer een jaar later, februari 2007. Het sneeuwt. Dit keer geen berichten over wind. Ook geen plaksneeuw. ProRail is bang dat de wissels vastvriezen. De NS besluiten ’preventief’ de helft van de dienstregeling te schrappen.

En dan december 2009. Het sneeuwt. Het sneeuwt iets harder. De treinen staan stil. Dagenlang krijgen reizigers een ’negatief reisadvies’. Pas gisteren is naar schatting driekwart van de dienstregeling weer uitgevoerd. De reactie van ProRail: „Het zijn barre weersomstandigheden en we hebben een buitengewoon kwetsbaar spoorsysteem.”

„Hoeveel geld willen we uitgeven om voorbereid te zijn op de meest extreme weersomstandigheden?”, vraagt ProRail zich net als vier jaar geleden retorisch af. Deze keer hangt er meteen een rekening aan: 45 miljoen euro extra is nodig, stelde president-directeur Bert Klerk in het tv-programma Nova. In een onthutsend gesprek was Klerk en directeur Jacques Huberts van NS Reizigers slechts met de grootste moeite iets van een verklaring voor de treinenchaos te ontfutselen. Pas na lang aandringen gaf Klerk toe dat ProRail het misschien iets beter had kunnen doen. En volgens Huberts hebben de nu klagende politici boter op het hoofd omdat hun partijen te weinig in het spoor geïnvesteerd hebben.

Echt verantwoording afleggen is dat niet. De diepere analyse moet komen van deskundige betrokkenen, afgelopen week in deze krant. De privatisering heeft de spoorwegen versnipperd. Niemand is meer volledig verantwoordelijk. Alle partijen wijzen naar elkaar. Er is op de verkeerde manier bezuinigd en er wordt te laat op noodscenario’s overgeschakeld. Waar het spoorpersoneel vroeger in noodsituaties voor alles inzetbaar was – tot het schoonpoetsen van wissels toe – moet nu een bedrijfje van 30 kilometer verderop komen waaraan het onderhoud is uitbesteed.

Een woordvoerder van de Belgische spoorwegen, die weinig problemen hadden, gaf in Nova een begin van een antwoord. „Als we weten dat het gaat vriezen, treedt het winterplan in werking en zetten wij enkele honderden mensen extra in. Dat wordt van ons verwacht. Anders zal de kritiek niet mals zijn.” Klerk van Pro Rail daarna: „Misschien hadden we iets meer mensen op het spoor moeten hebben.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden