Zó boeiend waren we niet

Meg Wolitzer troost de overschatte kinderen van de jaren zeventig

We schrijven de zomer van 1974. De hippies hebben hun beste tijd gehad, Richard Nixon treedt af en de meeste jongeren denken dat ze met muziek en poëzie de wereld kunnen veranderen. Dat geldt ook voor zes Amerikaanse zestienjarigen die elkaar ontmoeten tijdens een zomerkamp voor tieners met een creatieve aanleg. Ze voelen zich meteen tot elkaar aangetrokken en besluiten een groep te vormen. "Laten we", zegt een van hen, "omdat we zo boeiend zijn en omdat onze breinen tot de nok toe gevuld zijn met belangrijke gedachten, door het leven gaan als de Interessanten." Daarop heffen ze hun papieren bekertjes met wodka en fanta en hun joints 'voor een bespottelijk ceremonieel moment'. Hoe ceremonieel dat moment is, kunnen ze dan nog niet weten. Meer dan 27 jaar lang zullen de levens van Ash, Goodman, Ethan, Cathy, Jonah en Jules, de hoofdpersonen uit de tiende roman van Meg Wolitzer (1959), elkaar voortdurend kruisen en beïnvloeden. Het verhaal eindigt in 2011, als een van hen aan kanker sterft.

De onzekere Jules is de spil en verteller in deze deze complexe, maar onderhoudende ontwikkelingsroman. Door haar ogen zien we hoe de rest van de groep zich ontwikkelt.

Het begint allemaal veelbelovend. Vooral Ash en haar broer Goodman lijken een gouden toekomst tegemoet te gaan, ook omdat hun rijke ouders ze daar haast toe dwingen. "Echt talent is heel bijzonder", vindt hun vader, die geheel ten onrechte denkt dat hij zelf kan tekenen. "Ash heeft het. Ik kan niet wachten om te zien wat ze ermee gaat doen." Als brave dochter hoopt Ash met het schrijven van toneelstukken de roem te oogsten die haar ouders van haar verwachten. Maar als Cathy op een gegeven moment Goodman van verkrachting beschuldigt, neemt het verhaal een dramatische wending. Ash helpt Goodman te vluchten en zo aan een proces te ontkomen. Dat zet Jules onder druk, omdat zij als Ash' hartsvriendin tegen haar zin in het complot wordt betrokken.

Nog problematischer wordt de verhouding tussen de twee vriendinnen als Ash inderdaad een veelgeprezen toneelschrijfster wordt, met Ethan trouwt en dankzij Ethans tekentalent steenrijk wordt. Jules, die haar droom toneelspeelster te worden bij gebrek aan talent heeft moeten opgeven, reageert met sarcastische grappen op het succes van haar vrienden, bijvoorbeeld als ze hoort dat Ash en Ethan een ranch hebben gekocht. "Het is een belasting-ranch", smaalt ze. "Ze fokken kleine belastingtariefjes. Uniek in de hele wereld."

Zo drijven de vrienden langzamerhand uit elkaar. Maar als Jules de kans krijgt met Dennis de leiding op zich te nemen van het zomerkamp waar de Interessanten ooit ten doop gehouden werden, hoopt ze dat alles weer goed komt. En dan duikt Goodman plotseling in verloederde staat in het kamp op, blijkt het huwelijk van Ash en Ethan op springen te staan en valt Jules het werk als kampleidster bitter tegen. Ze voelt zich daar schuldig over; alsof door haar mislukkingen en jaloezie de schitterende idealen uit 1974 niet hebben standgehouden. Op dat moment grijpt Dennis in en dwingt Jules de waarheid onder ogen te zien. "Weet je", zegt hij, "weet je, zo goed waren jullie allemaal ook niet. Je vrienden. Die sukkel met zijn leugenachtige zuster met toneelstukken die ik nooit begrijp, en de fantastische Ethan, al die mensen die jij altijd hebt vereerd alsof ze niet van deze wereld zijn. En het punt is: zo interessant zijn ze nou ook weer niet."

Dat klinkt hard, maar geeft ook troost. Troost voor Jules, en troost voor alle mensen die de veelbelovende zomers uit de jaren zeventig bewust hebben meegemaakt en hun ambitieuze tienerjaren al decennia achter zich hebben liggen. Daarin schuilt de grote kracht van deze roman: ondanks de ironie en het sarcasme waarmee Wolitzer het verhaal op smaak brengt, laat ze zien dat het leven nu eenmaal "een geanimeerde sequentie is van verlangen en afgunst en zelfhaat en zelfoverschatting en mislukkingen en succes". En ook dat is, zoals Jules ten slotte inziet, 'ongekend interessant'.

Meg Wolitzer: De interessanten. (The Interestings) Vertaald door Robert Neugarten. Xander, Amsterdam; 480 blz. euro 18,95

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden