Zit de ongelovige wel te wachten op een atheïstische tempel?

Filosoof Alain de Botton.

Atheïsten moeten selectief roven van religie, pleit filosoof Alain de Botton sinds een aantal maanden. De ongelovige heeft immers ook baat bij indrukwekkende architectuur en samenkomsten. Met een 'atheïstische tempel' wil De Botton nu de daad bij het woord voegen. Zijn mede-ongelovigen zijn vooralsnog sceptisch.

De tempel moet een ode worden aan, zoals De Botton het vorige week zelf verwoordde, 'alles dat positief en goed is'. Met architectuur wil hij onder meer de nietigheid van de mens symboliseren. Dogma's zijn er niet: de bezoeker is vrij in zijn beleving.

Het publiek gefinancierde gebouw verrijst binnen een paar jaar in de financiële wijk in het Londense centrum. Mits het college van de wijk akkoord gaat, uiteraard. En alleen als de gefortuneerde filosoof de benodigde 1 miljoen pond (1,20 miljoen dollar) ophaalt. Hij is nu halverwege.

Gemeenschap
'We willen tot een gemeenschap behoren', legde De Botton afgelopen zomer al uit in Trouw, 'maar vaak hebben we niet de mechanismen om zulke gevoelens te activeren. In een grote stad spreek je zelden met iemand op straat. Niet omdat iedereen onvriendelijk zou zijn, maar omdat er geen context is. De kerk kan als model dienen, waar mensen samenkomen zonder dat ze iets gemeenschappelijks hebben.'

Door uitgesproken ongelovigen als Richard Dawkins en Christopher Hitchens staat atheïsme nu te boek als destructief, legde hij uit in The Guardian. 'Maar er zijn genoeg ongelovige mensen die niet agressief zijn jegens religie.'

Onderwijs
Bioloog Dawkins, auteur van God als misvatting, reageerde afkeurend op De Bottons plannen. 'Als je geld gaat uitgeven aan atheïsme kun je beter het seculiere onderwijs verbeteren en niet-religieuze scholen bouwen waar je leert om rationeel, skeptisch en kritisch te denken.'

Ook bioloog en Open University-onderdirecteur Steven Rose klom direct in de pen. Waarom, vroeg hij zich hardop af, zou de atheïst zich zo nodig moeten vergapen aan een gebouw dat past bij zijn eigen wereldvisie? Misschien vinden sommigen de British Library, de Geneefse deeltjesversneller en zelfs een sportstadion veel geschikter. Het lijkt erop dat De Botton zijn eigen smalle definitie van atheïsme preekt. Het lijkt nogal op, eh, een religie.'

Waarheid
Recensent Charles Moore van The Telegraph is redelijk enthousiast over De Bottons boek, maar ziet weinig in zijn tempelplan. 'De Botton doet afstand van wat bezoekers mooi vinden aan een heilige plaats: de gedachte dat het gebouwd is in naam van 'de waarheid'.'

Recensenten zijn overwegend positief over Religie voor atheïsten. Lees hier de recensie in Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden