Zinloos geweld

Uren met overste Karremans. Hij maakte voor de parlementaire enquêtecommissie een rustige, zelfverzekerde indruk en er kon hier en daar een lachje af. Vreemd dat hij niet paraat had wat er allemaal precies ter tafel was gekomen tijdens drie van zijn ontmoetingen met Mladic of er geen notities van bij zich had -juist de beelden van die bijeenkomsten symboliseerden onbarmhartig het falen van de VN in Srebrenica. Karremans had overal antwoord op en stond nog steeds onwankelbaar in zijn overtuiging dat het 'escalerend' zou zijn geweest in de enclave het wapen te trekken.

Wim Boevink

Ook het stopzetten van de evacuatie toen duidelijk werd dat zich een scheiding van mannen en vrouwen voltrok, was geen optie. ,,Dan waren ze gewoon om onze voertuigen heengelopen.'' Zijn we niet te voorzichtig geweest, vroeg een commissielid heel voorzichtig. ,,Nee'', zei Karremans zonder aarzelen, ,,ik denk dat we goed hebben nagedacht''.

Dat Engelsen of Fransen wel sneller de vinger aan de trekker hebben, was een verschil in krijgsmachtscultuur. Erg trigger-happy waren de commissieleden ook niet: uiterst omzichtig werden bij Karremans alternatieve keuzemogelijkheden afgetast, maar die verdampten in de bevelslijnen van en naar 'het hogere echelon'. Hij had zich een 'roepende in de woestijn' gevoeld, maar -en daar bleef hij bij- zelf geweld uitoefenen was zinloos geweest.

Karremans deed aan het slot van het vier uur durende marathon-verhoor, dat ondanks de dramatische achtergrond nergens werkelijk spannend werd, nog een oproep aan de media om Dutchbat eindelijk eens op zijn verdiensten af te rekenen onder het motto: 'Eerst de feiten kennen, dan pas oordelen'. Dat motto had hij geleend van de Enschedese burgemeester Mans, die het inzette na de vuurwerkramp. Zo ontmoetten nationale rampen elkaar -zonder spijt of zonder schuld.

Spijt of schuld voelde Volkskrant-columniste Anet Bleich evenmin, hoewel zij destijds op morele gronden hartstochtelijk voor de Nederlandse bemoeienis met Srebrenica had gepleit. In 'Buitenhof' zat generaal b.d. Adriaan van Vuren tegenover haar, destijds een verwoed tegenstander van de missie. Bleich bevond zich, volgens Van Vuren, 'in het slechte gezelschap van de wereldverbeteraar Kooijmans en de in alle opzichten kleine Relus ter Beek' dat zich liet leiden door onwetendheid en onwerkelijk moralisme. Zo werd een bataljon bewust het moeras ingestuurd. Bleich knipperde niet met de ogen: niks doen was geen optie geweest, al was het ongelukkig dat er zo'n licht bewapend bataljon moest opereren. De uitkomst van het drama bracht de twee niet tot elkaar -ze stonden even lijnrecht tegenover elkaar als in de jaren negentig: de generaal en de vredesengel.

Hardleers wenden we ons af van onze buitenlandse bemoeienissen en werpen de blik naar binnen: naar de electorale pendelbeweging die van de LPF nu naar de SP van Marijnissen slingert, voorbij aan GroenLinks. Rosenmöller ensceneerde een vliegende leiderschapswisseling en in 'Buitenhof' mocht voorzitster Mirjam de Rijk uitleggen waarin GroenLinks verschilde van de SP. Haar partij wilde 'Nederland open en rustig houden', begon ze haar heilloze antwoord, om uit te komen bij typische speerpunten als 'groen beleggen en de prijs van de strippenkaart'. In 'Netwerk' liet Femke Halsema, in haar eerste tv-interview als nieuwe leider van GroenLinks, elke poging te differentiëren van de SP maar achterwege. Ze deed haar best rustig en ontspannen over te komen. Mooie ogen, net als Wouter Bos. Marijnissen gaat ze allebei nog passeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden