Zingt een vogel vroeger bij rood, groen of wit licht?

Ledlampen maken lantaarnpalen met gekleurd licht mogelijk.Beeld Werry Crone

In een bos bij Kootwijk is een langdurig en wetenschappelijk onderzoek gaande naar de invloed van licht op het gedrag van planten, insecten, zoogdieren en vogels. Doel van dit onderzoek 'LichtOpNatuur' is de kleur licht te vinden die de natuur het minste schaadt.

En niet alleen Kootwijk; verspreid over de Veluwe, het IJsseldal en Drenthe staan de komende jaren acht voorheen pikdonkere stukken natuur in het licht.

Nog veel onbekend
Nederland zit in een overgang van traditionele naar ledverlichting. In tegenstelling tot gloei- of spaarlampen, kunnen ledlampen worden gemaakt in meerdere kleuren die voor de mens acceptabel zijn en voldoende licht opleveren. We kunnen dus een kleur kiezen waar de natuur het minst onder lijdt, zegt projectleider Kamiel Spoelstra.

"Uit eerdere onderzoeken weten we dat rood licht vogels op trek sterk verstoort en dat nachtactieve dieren juist beter af zijn met datzelfde rode licht. Maar verder is nog heel veel onbekend."

Zes locaties liggen op de Veluwe, een bij Beilen en een bij Eerbeek. Middenin de natuur, ver van wegen en paden, vergelijken de onderzoekers steeds vier verlichtingsregimes met elkaar; rood, groen en wit licht (drie rijen lantaarnpalen) en volledig donker. De lampen branden van zonsondergang tot zonsopkomst.

Verlichting fietspaden buitengebied
Tientallen wetenschappers en vrijwilligers tellen, bemeten en bestuderen de planten en diergroepen. Wellicht dat muizen bij bepaald licht op andere momenten eten bij elkaar scharrelen. Misschien groeien planten harder bij groen licht, en zingen vogels eerder of anders als de lantaarns wit licht uitstralen.

De uitkomsten van het onderzoek zijn volgens Spoelstra vooral van belang voor de verlichting van fietspaden in het buitengebied. "In de stad zijn dieren en planten al aangepast."

Het onderzoek kost twee miljoen euro en wordt betaald door de Technologiestichting STW, Philips Lighting en de Nederlandse Aardolie Maatschappij. Het Nederlands Instituut voor Ecologie en de Wageningen Universiteit zorgen voor de wetenschappelijke begeleiding.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden