'Zingen in de wei is best lastig'

opera | interview| In de wei bij het Friese Spanga voeren ze dit jaar Verdi's machtsdrama 'Macbeth' op. Francis van Broekhuizen zingt er voor het eerst de rol van Lady Macbeth. 'Nooit gedacht dat het zo'n eng wijf was.'

Eigenlijk is de gul lachende, altijd goedgemutste sopraan Francis van Broekhuizen helemaal geen type om de vileine Lady Macbeth in Verdi's opera 'Macbeth' te zingen. Toch gaat zij dat doen. Vanaf komende woensdag in het weiland van het Friese Spanga, waar regisseur Corina van Eijk al sinds jaar en dag op een uitdagende en controversiële manier opera's op kleine schaal produceert.

"Ik had nooit gedacht dat het zo'n eng wijf was", zegt Van Broekhuizen over haar personage. Dat kent ze al sinds haar twaalfde toen ze het toneelstuk van Shakespeare zag met Peter Tuinman en Josée Ruiter als het moordzuchtige koningskoppel. "Ik heb die beginmonoloog van de Lady helemaal uit het hoofd geleerd. Zij sprak zo tot mijn verbeelding met dat bloed dat ze niet van haar handen krijgt. En dan die prachtige Engelse tekst." Het bewijs levert Van Broekhuizen ter plekke als ze voluit en enthousiast in perfect Engels aan het declameren slaat: "Hie thee hither, that I may pour my spirits in thine ear." Gevolgd door een schallende lach.

"Verdi heeft het stuk van Shakespeare veel compacter gemaakt en spitste het meer toe op Lady Macbeth. Nu ik de rol van Verdi ingestudeerd heb, merk ik pas hoe eng deze Lady is. Veel erger dan ik al dacht. Verdi en zijn librettist gaan vlotter door het verhaal heen dan Shakespeare en je moet vocaal eigenlijk veel klassieker denken dan ik dacht. Dus niet denken vanuit zo'n opgepompt, laat-negentiende-eeuws geluid. Verdi schrijft nog echt en in de traditie van het Italiaans belcanto en dat moet je niet benaderen vanuit de stijl van Puccini. Puccini-zingen vind ik heerlijk en fijn, maar het past niet bij Verdi. Als je bij Verdi alles laat gaan - en daar hou ik van - dan werkt het averechts heb ik gemerkt. Het is een forse rol, maar ik moet mijn grote stem toch slanker maken, anders blaas ik mezelf op. Ik heb daar wel even hard aan moeten werken omdat voor elkaar te krijgen.

"Ik doe nu voor het eerst een grote geënsceneerde Verdi-opera. Nooit eerder zong ik een aria uit 'Macbeth'. Waarschijnlijk omdat ik zo'n ontzag voor de partij had en voor de ultieme interpretatie ervan door Maria Callas van wie ik een enorme fan ben. Toen ik een jaar geleden hoorde dat ik de rol in Spanga mocht zingen ben ik de partituur gaan kopen om eens goed naar de hele partij te kijken. Opnieuw naar Callas luisteren, maar niet te veel, anders ga je haar kopiëren. En toen met mijn coach op zoek naar de goede techniek. Meestal zing ik een nieuwe rol na een tijdje zo weg, maar nu duurde het langer. Ik had moeite om de juiste kleuren bij de teksten te vinden, omdat ik vind dat het moet klinken alsof je aan het praten bent. Verdi vond bovendien dat zijn Lady niet per se 'mooi' hoefde te zingen. Vanwege haar karakter.

Macht en seks

"Ik heb direct aan regisseur Corina van Eijk gevraagd of ze in haar enscenering geen muziek vernield, weggegooid had. Ik heb vaker in Spanga met haar gewerkt en zij is nogal van het knippen en plakken in een partituur. Het valt gelukkig mee. Voor mijn gevoel is het echt de Lady die ik er kan zingen. Corina heeft vaak controversiële ideeën over macht en seks, maar je kunt met haar praten, en het blijft altijd interessant. Sommige dingen doe ik gewoon niet als ik me er niet goed bij voel. In het begin vond ik het nogal plat, maar als je met goede argumenten komt, luistert ze naar je en kun je dingen bijstellen.

"Geld voor een koor is er in Spanga niet, dus als het prachtige koor 'Patria oppressa' komt, leg ik als Lady een plaat op de koffergrammofoon. En de heksen zijn hier drie meiden. Zingen in een weiland is trouwens best lastig. Het is er altijd vochtig en je zit de hele tijd onder de modder en de troep. En het is echt waar, altijd als ik vanuit Rotterdam naar Spanga rijdt, wordt het slecht weer en gaat het regenen.

"O ja. Mijn broer Tim zingt de rol van Banquo. Hij heeft een goede stem, maar is geen professioneel zanger. Hij is beeldend kunstenaar en zingt voor de lol. Ik heb hem les gegeven en hij doet het goed. Het is wel echt een broer van mij dus hij begint, net als ik, met overacting. Maar nu klinkt het professioneel. Helaas heeft Corina zijn mooie aria geschrapt, en schiet ik hem dood aan het eind van mijn aria 'La luce langue'. En daarna is het pauze in Spanga.

"Aan het slot laat ik mijn handen aan het publiek zien, alsof ik onschuldig ben en alles de schuld van de heksen is. Je ziet tijdens de slaapwandelscène dat het niet meer goed gaat komen met haar. Eerder heeft Corina al laten zien dat de Lady seksueel opgewonden raakt van al dat moorden. Ze is ver heen. Gek worden is leuk. Natuurlijk vind ik het opzwepende 'Or tutti sorgete' in de eerste akte heel lekker om te zingen, maar ik kijk het meest uit naar die laatste scène. En hoewel Corina ook daarin geknipt heeft, en puristen er kritiek op zullen hebben, klopt het voor mij. Ik voel me er goed bij".

'Macbeth' van Verdi door Opera Spanga, Weststellingerwerf van 17 t/m 27 augustus. Hoofdrollen voor Marcel van Dieren en Francis van Broekhuizen. Regie van Corina van Eijk. De Philharmonie Noord staat onder leiding van David Levi. www.operaspanga.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden