Zimbabwe in crisis gestort door tekort aan dollars in contanten

Vrachtwagenchauffeurs in Harare protesteren tegen de verdubbeling van de benzineprijzen. Beeld AFP

Het Afrikaanse land staat door jarenlang financieel wanbeleid economisch aan de rand van de afgrond.

Zimbabwe is van plan binnen een jaar weer een eigen munt in te voeren. Dat maakte minister van financiën Mthuli Ncube dit weekeinde bekend. Zimbabwanen betalen sinds 2009 met Amerikaanse dollars. Maar een tekort aan cash zorgt voor steeds grotere economische problemen.

Zimbabwe schrapte tien jaar geleden zijn munt na hyperinflatie. De Amerikaanse dollar bood een tijdje uitkomst. Maar het Afrikaanse land importeert meer dan dat het exporteert. Die import dient meestal contant te worden afgerekend. Daardoor stromen veel papieren dollars weg over de grens. Inmiddels circuleert er volgens de Zimbabwaanse Centrale Bank minder dan 400 miljoen dollar aan contanten in Zimbabwe. Dat is te weinig om de 10 miljard dollar op bankrekeningen te kunnen dekken.

De 'straatwaarde' van de digitale tegoeden verminderde daardoor sterk. Een digitale dollar is inmiddels minder dan 30 dollarcent in contanten waard. Omdat klanten bijna altijd digitaal betalen, maar winkels hun importproducten in het buitenland contant moeten afrekenen, schoten de prijzen met de ontwaarding van het digitale geld omhoog.

Verdubbeling prijzen

In oktober bleven de schappen in supermarkten zelfs korte tijd helemaal leeg. Ook bestaat er een tekort aan benzine. Zaterdagnacht zag president Emmerson Mnangagwa zich gedwongen de benzineprijs in Zimbabwe in één klap te verdubbelen. Het openbaar vervoer verdubbelde vlak daarvoor zijn prijzen al.

Mnangagwa volgde in november 2017 de beruchte Robert Mugabe op via een legercoup. Hij beloofde bij de verkiezingen vorig jaar dat hij het tekort aan contanten zou oplossen door buitenlandse investeringen aan te trekken. Maar dat lukt hem niet doordat juist met name dat cashtekort internationale investeerders afschrikt.

Binnen de publieke sector groeit de onrust. Artsen legden van begin december tot afgelopen vrijdag veertig dagen lang het werk neer. Ze eisten een einde aan het schrijnende medicijnentekort. Sommige ziekenhuizen hadden zelfs geen rubberen handschoenen meer voor chirurgen tijdens operaties. Ook wilden de artsen in cash worden uitbetaald. Die eis bleek onhaalbaar. Want Zimbabwe kan zonder munt geen geld bijdrukken. Toch is het alsnog de vraag of een nieuwe valuta de problemen oplost. Mugabe's regering deed in 2016 al een poging om een soort eigen munt te introduceren: de bondnote.

Door het wantrouwen in de volstrekt niet politiek onafhankelijke centrale bank verloor de bondnote daarna snel veel van zijn waarde. Bij de introductie van een nieuwe Zimbabwaanse munt zonder noodzakelijke politieke hervormingen ligt hyperinflatie opnieuw op de loer.

Lees ook:

Zimbabwe heeft een groot tekort aan geld, dus zijn doktoren en leraren in staking

Een tekort aan cash dollars legt een steeds groter deel van het publieke leven in Zimbabwe stil. Na de doktoren legde dinsdag ook een deel van de leraren het werk neer.

Leger opent het vuur op demonstranten Zimbabwe

De eerste verkiezingsuitslagen in Zimbabwe hebben tot chaotische toestanden geleid. Het leger opende het vuur. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden