Zimbabwe heeft geen cash meer, de inflatie raast door

Zimbabwanen staan in de hoofdstad Harare in de rij om gas te kopen. Beeld REUTERS

De invoering van een nieuwe munt maakte de dramatische economische situatie in Zimbabwe er niet beter op. Er dreigt een nóg hogere inflatie.

De centrale bank van Zimbabwe sloot deze week opnieuw een nieuwe lening af om de zich nog altijd verdiepende cashcrisis in het land het hoofd te bieden. De gouverneur van de Reserve Bank liet maandag weten dat het gaat om een lening van 870 miljoen euro bij verschillende Afrikaanse investeringsbanken, waaronder de African Export and Import Bank.

Zimbabwe heeft het geld nodig om te zorgen dat het cruciale importgoederen als benzine kan blijven invoeren. Zelf heeft het land nog slechts genoeg cashreserves om vier weken import te bekostigen. Zimbabwe moet de lening de komende jaren terugbetalen uit de opbrengsten van zijn goudmijnen.

Cash geld is de afgelopen jaren schaars geworden in Zimbabwe. Het land heeft door hyperinflatie al sinds 2009 geen eigen munt meer en gebruikt sindsdien de Amerikaanse dollar. Maar het heeft daar nooit officieel toestemming voor gekregen van de Verenigde Staten. Dus is het lastig voldoende dollars het land in te krijgen. En doordat Zimbabwe meer importeert dan uitvoert, vloeien de dollars die er zijn ook nog eens gemakkelijk weg.

Digitaal geld

Aankloppen bij het IMF en de Wereldbank kan niet. Daarvoor heeft Zimbabwe in het verleden te vaak zijn schulden bij die internationale financiële organisaties niet afgelost. En tot overmaat van ramp besloten de banken in buurland Zuid-Afrika vorige week om niet langer dollars aan Zimbabwaanse banken te verstrekken. De risico’s wegen niet meer op tegen de winsten van zulke transacties.

Zimbabwe loste zijn cashtekort de laatste jaren op door de binnenlandse geldstromen bijna volledig digitaal te maken. Maar daardoor ontstond een scheve koers tussen de cash en de digitale dollar. Het leidde tot torenhoge prijzen in de winkels. Zimbabwaanse winkeliers moeten hun importproducten vaak cash inkopen bij importeurs, maar verkopen die vervolgens tegen digitaal geld aan hun klanten. Een digitale dollar had op de zwarte markt lang nog geen kwart van de waarde van een cash dollar.

Alleen de overheid en de centrale bank hielden lang stug de 1:1 koers aan, bijvoorbeeld met betrekking tot de benzineprijs. In januari bleek dat onhoudbaar. Onder druk van benzinetekorten steeg de benzineprijs in één nacht met zo’n 150 procent, tot de hoogste ter wereld. Het leidde tot rellen in de steden, waarbij het leger zeker zeventien mensen doodschoot.

RTGS-dollar

Eind vorige maand liet de centrale bank dan toch de 1:1 koers los. Ze devalueerde de online dollar vervolgens tot 2,5:1 ten opzichte van de Amerikaanse cash dollar. Met een officiële, fluctuerende wisselkoers was de online Zimbabwaanse dollar nu weer een echte (zij het virtuele) valuta. En die kreeg de naam: Real Time Gross Settlement (RTGS) dollar.

Veel economen ontvingen dat besluit met gematigd enthousiasme. Maar op korte termijn lijken de economische problemen er alleen maar door te verergeren. Afgelopen weekend besloot de regering bijvoorbeeld – niet onlogisch, maar wel onaangekondigd – de importheffingen aan te passen aan de nieuwe koers van de RTGS-dollar. Die importheffingen gingen daarmee in één klap ruim 2,5 keer omhoog. Het zal waarschijnlijk leiden tot nóg meer prijsinflatie in het land. Want importeurs zullen de hogere invoerkosten doorberekenen aan de winkels. En Zimbabwe kent al de hoogste prijsinflatie ter wereld na Venezuela.

Lees ook:

Zimbabwe in crisis gestort door tekort aan dollars in contanten

Het Afrikaanse land staat door jarenlang financieel wanbeleid economisch aan de rand van de afgrond.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden