Zijn zonaanbidders verslaafd aan het bruinen?

Menigeen kan niet zonder bakken, onder de echte of onder een kunstmatige zon. Verslaafd? Als we die term gebruiken, denken we natuurlijk aan een milde vorm van hunkeren. We nemen niet aan dat een zonfanaat ontwenningsverschijnselen krijgt als het eens wekenlang sombert in de lucht.

Verslaafd tussen aanhalingstekens dan? Nee, meer dan dat, de behoefte aan bruinen kan gaan knagen als borrel of sigaret. En daar zit logica achter: ultraviolet licht maakt endorfinen vrij, lichaamseigen morfines die niet alleen pijn onderdrukken maar ook zo’n zalig, euforisch gemoed geven. De hardloper kent dat als de runner’s high.

Een recente studie onder zonnebaders in Texas bracht aan het licht dat velen dwangmatig hun passie belijden. Het strand trekt zo hard aan hen dat je hun hang daarnaar zou kunnen scharen onder het hoofdstuk ’Aan middelen gebonden stoornissen’ uit het diagnostisch handboek (DSM).

Typerende gedragskenmerken van verslaving aan drank en tabak meten psychologen met een simpel, maar onthullend lijstje vragen. Zoals: zit je nogal eens te overwegen om wat te minderen? Word je chagrijnig als iemand erover begint? Voel je je er vaak rottig of schuldig om? Zou je er liefst de dag mee beginnen? Normaal staat er roken of drinken in deze vragen, maar dermatologen vulden daar nu zonnen voor in en vroegen 385 adolescenten en jong-volwassenen naar hun ’bruingedrag’ binnens- en buitenshuis.

De resultaten melden ze in het maartnummer van het Journal of the American Academy of Dermatology: ongeveer 18 procent van de regelmatige zonnebaders laat doorschemeren dat ze behoorlijk vastzitten aan dit genot. Een vergelijkbaar percentage van de drinkers weet zich aan de fles geketend. En de verslaafde zonnebader kan zich spiegelen aan de drinker: hij zou zich graag matigen, ergert zich aan andermans bemoeienis, maar bekritiseert zichzelf in stilte niet minder. En kruipt dan toch weer onder de zonnebank.

De meesten doen het om een goddelijke huid, zeggen ze, maar 41 procent van de notoire bruiners verzekert dat ze er daarnaast rustig van worden. En ze constateren zelf dat ze het niet kunnen laten, ondanks alarmerende berichten over ernstige huidkanker of melanoom. Sterker nog: vooral proefpersonen met huidtumoren in de familie bleken zelf de grootste zonaanbidders. Zij beschikten ook 1,5 keer zo vaak over bakspullen voor binnenshuis als ondervraagden bij wie geen huidkanker in de familie voorkwam. Velen bruinden wel twintig keer per maand kunstmatig, soms totdat ze blaren hadden.

Dat mag verslaving heten. En het moet aan het ontspannende UV-licht liggen, denken de dermatalogen, voorlopig alleen gesteund door anekdotische bewijzen. Voor de echte verslaafden blijkt minder bruinen erg moeilijk, en met schrikaanjagende voorlichting bekeer je ze niet. Volg daarom het advies van de WHO, schrijven de dermatologen: behoed kinderen voor die verslaving, houd ze onder de zonnelampen vandaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden