Zijn volk moppert, maar de Cambodjaanse premier bouwt onbelemmerd aan een dynastie

Premier Hun Sen (rechts) te midden van textielarbeiders, om hen te bedanken dat ze op hem stemden bij de recente verkiezingen.Beeld EPA

Premier Hun Sen maakte van Cambodja al een eenpartijstaat. Nu stoomt hij zijn zonen klaar als zijn opvolger.

Een tikkeltje verlegen kijkt Pen Thanah (21) om zich heen. Nee, hij wil niet vertellen op wie hij bij de verkiezingen heeft gestemd. Maar als het om de toekomstige leider van Cambodja gaat, hoeft er wat hem betreft geen twijfel te zijn. Dat wordt gewoon Hun Manet of Hun Many. "Dat lijkt me het beste voor het land", zegt de student economie.

Manet en Many zijn zoons van Hun Sen, de autoritaire premier van Cambodja die al sinds 1985 aan de macht is en de recente verkiezingen volledig naar zijn hand zette. Omdat de onvrede over zijn beleid groot is en Hun Sen de 65 inmiddels is gepasseerd, verwachten veel Cambodjanen dat de premier zijn komende termijn zal gebruiken om zich voor te bereiden op een onbezorgd pensioen. 

Zijn drie zonen - Manet (40), Manith (36) en Many (35) - spelen daarbij een belangrijke rol. Zij maakten razendsnel carrière in het leger en in de politiek. Experts verwachten dat één van hen vroeg of laat premier wordt.

Many

Bij de Koninklijke Universiteit voor Recht en Economie in hoofdstad Phnom Penh vertelt Thanah dat vooral Many hem een geschikte leider lijkt. "Ik zie hem geregeld op tv. Hij heeft het goed voor met de maatschappij en hij doet veel voor de jongeren", zegt hij.

Many verbergt zijn ambities niet. De jongste zoon van de premier zei enkele jaren geleden dat hij zijn vader graag wil opvolgen, om daar snel aan toe te voegen dat dit de ambitie van iedere jonge Cambodjaan hoort te zijn. Hij zit sinds 2013 namens de regerende partij in het parlement en is daarnaast de leider van de Unie van Cambodjaanse Jongerenfederaties, een invloedrijke beweging met ruim 2,6 miljoen regeringsgezinde Cambodjanen.

Luitenant-generaal Hun Manet (40), de oudste zoon van de Cambodjaanse premier Hun Sen. Afgelopen juni werd hij bevorderd tot waarnemend stafchef en commandant van het legerhoofdkwartier.Beeld AFP

Keo Rattana (23) hoort daar ook bij. De student bouwkunde doet activiteiten voor de jongerenfederatie, zoals de inzameling van geld voor de armen en het promoten van Cambodjaans erfgoed. "Ik denk dat Many een goede premier zou zijn", zegt hij. "Hij is een goed politicus. Zijn broers zie ik vooral als legeraanvoerders."

De drie zonen verschijnen regelmatig in het openbaar en rijgen de ene promotie aan de andere. Zo werd Manet in juli gepromoot tot 4-sterrengeneraal. Hij heeft de leiding over enkele van Cambodja's machtigste defensie-eenheden, waaronder een tienduizend man sterke lijfwacht- eenheid wiens hoofdtaak het is de premier te beschermen. Manith is eveneens generaal. Hij voert het commando over de militaire inlichtingendiensten.

Loyaal

Op een basisschool net buiten Phnom Penh heeft leraar Sareth Nitor (47) zijn lessen net afgerond. Hij moedigt jongeren aan lid te worden van de regerende partij. Net als veel andere regeringsaanhangers vindt hij dat de volgende premier een zoon van Hun Sen hoort te zijn. "Wat wil je anders? Het gaat om de toekomst van het land", zegt hij. "Dankzij Hun Sen zijn we verlost van oorlog en is het land ontwikkeld. We moeten daarom loyaal aan hem zijn."

Hun Sen zelf laat zich niet uit over een eventuele opvolging. De premier vormde Cambodja om van een haperende democratie tot een de facto eenpartijstaat. Hij verklaarde onlangs nog zeker tien jaar aan de macht te zullen blijven.

Rechts Hun Many (35), de jongste zoon van premier Hun Sen. Links de Cambodjaanse minister van onderwijs Hang Chuon Naron.Beeld EPA

Zijn beleid gaat echter gepaard met wijdverspreide corruptie, uitbuiting en onderdrukking. Zijn familie heeft de tentakels ver uitgeslagen, met grote financiële belangen in tal van sectoren. Wil de Hun-familie die belangen verzekeren, dan zal de premier zijn zoons hard nodig hebben, aldus politieke experts.

"Hun Sen heeft misschien geen keuze meer", zegt Paul Chambers, Zuidoost-Azië expert bij de Naresuan Universiteit in Thailand. "Zijn familie kan natuurlijk het geld pakken en wegrennen, maar ik denk dat ze de macht willen houden. Het heeft daarom veel weg van een dynastie."

Gemopper

Of iedereen dat accepteert, valt nog te bezien, aldus Chambers. Het kan binnen de regerende partij leiden tot onvrede, bijvoorbeeld bij politici die al dertig jaar loyaal zijn en vinden dat zij nu aan de touwtjes horen te trekken. "Iemand als Manet geniet niet de steun die zijn vader heeft. Hij zou op zijn best een boegbeeld kunnen zijn, met de werkelijke macht elders in de partij."

Op straat leidt een mogelijke dynastie ook geregeld tot gemopper, zeker bij aanhangers van de populaire, vorig jaar door de rechtbank verboden oppositiepartij. "Manet, Manith of Many als leider?", zegt student Bun Rith. "Volgens mij zijn we dan nog slechter af dan nu."

Geen oppositiepartij

De verkiezingen die op 29 juli in Cambodja zijn gehouden hebben het land feitelijk veranderd in een eenpartijstaat. Volgens de Nationale Verkiezingscommissie won de partij van premier Hun Sen alle 125 parlementszetels. De verkiezingen zijn internationaal fel bekritiseerd, vooral omdat de belangrijkste oppositiepartij voorafgaande aan de stembusgang werd verboden.

Lees ook: 

De winnaar van de Cambodjaanse verkiezingen is al bekend

Eind juli kozen de Cambodjanen een nieuw parlement. Een kleine oppositiepartij houdt de moed erin, ook al staat de overwinning van de partij van premier Hun Sen vrijwel vast.

Cambodja's laatste kritische krant is niet langer onafhankelijk

Een zakenman gelieerd aan Cambodja's sterke man Hun Sen neemt de enige nog resterende kritische krant over. Dagblad The Phnom Penh Post was het laatste bastion van onafhankelijke journalistiek in Cambodja.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden