Zijn risicovol en impactvol nieuwerwetse taalfratsen?

In 1999 schreef Jan Kuitenbrouwer een vlammend betoog tegen het destijds kennelijk modieuze woord risicovol: 'Risicovol was geen woord, is geen woord en mag ook nooit een woord worden.' Maar risicovol was wel degelijk een woord: je trof het vrijwel dagelijks aan in de krant en ook de Woordenlijst vermeldde het. Hoewel risicovol nu ook in Van Dale staat, zijn er nog steeds felle tegenstanders van dit woord. Hebben we niet genoeg aan riskant? Blijkbaar niet. Taalgebruikers willen nu eenmaal variatie in hun woordkeus en gebruiken risicovol al meer dan een eeuw (een oude vindplaats dateert uit 1912) in plaats van riskant. Bovendien is er soms enig betekenisverschil tussen beide woorden: een riskant onderneming is vaak hachelijker dan een risicovolle.

Wie bezwaar maakt tegen risicovol, is vaak ook niet gesteld op enige andere samenstellingen met vol, zoals effectvol, gevaarvol en humorvol. Toch dienen ook deze woorden vaak al meer dan een eeuw als alternatief voor effectief, gevaarlijk respectievelijk humoristisch.

Minder oud is impactvol, dat afgelopen zaterdag in deze rubriek figureerde. Een lezer tekende er bezwaar tegen aan, ook omdat impactvol herinnert aan de Engelse pendant impactful. Misschien hebben we impactvol inderdaad aan het eind van de twintigste eeuw aan het Engels ontleend, maar het is alleen al een nuttig woord omdat er geen pendant is die in alle contexten bruikbaar is.

Zo volstaat invloedrijk, dat soms als synoniem van impactvol kan dienen, niet als je wilt zeggen dat een gebeurtenis een grote draagwijdte heeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden