Zijn de CIA-spionnen hun boekje te buiten gegaan?

De nieuwe WikiLeaks-onthullingen brengen de CIA in grote verlegenheid. Vijf prangende vragen.

Is er al meer bekend over de bron?

Nee, die blijft schimmig. Een Russische geheime dienst kan de documenten in handen hebben gekregen en hebben doorgespeeld aan WikiLeaks. Maar het kan ook een individuele klokkenluider zijn geweest. Volgens WikiLeaks is vrijwel het hele arsenaal aan CIA-cyberwapens gestolen en in handen gekomen van voormalige Amerikaanse regeringshackers en onderaannemers. 'Een van hen' zou het materiaal hebben gelekt. "Ik ben diep bezorgd", verklaarde Ted Lieu, Democratisch lid van het Huis van Afgevaardigden. "De potentiële gevolgen voor de privacy zijn verbijsterend." De Amerikaanse justitie heeft volgens CNN een onderzoek geopend naar het lek.

Hoe schadelijk is dit voor de CIA?

Heel schadelijk. Op zijn minst een deel van de cyberwapens van de Amerikaanse inlichtingendienst ligt op straat. Buitenlandse veiligheidsdiensten krijgen nu inzicht in de werkwijze van de CIA. Ook kunnen buitenlandse spionnen, door het bestuderen van de broncodes van aangetroffen software, achterhalen of deze van de CIA is.

Is de CIA zijn boekje te buiten gegaan?

Dat valt te bezien. Er ligt wel een VN-aanbeveling van twee jaar geleden om geen bewust gecreëerde cyberspionagemogelijkheden in commerciële producten te stoppen. En naar aanleiding van WikiLeaks-onthullingen in 2013 over de Amerikaanse afluisterdienst NSA, die ook de Duitse bondskanselier Angela Merkel afluisterde, beloofde de regering-Obama om minder gebruik te maken van cyber-kwetsbaarheden in producten. Maar dat is slechts een interne richtlijn.

"Het is natuurlijk strontvervelend dat het wéér fout gaat bij de Amerikanen", zegt een ingewijde binnen de Nederlandse overheid. "Maar hieruit blijkt vooral dat de CIA gewoon zijn werk deed. Hoe vervelend veel mensen het ook vinden, spionage is internationaal niet gereguleerd."

Wat zijn de gevolgen voor de strijd tussen Trump en de CIA?

De Amerikaanse president Trump ligt al sinds zijn verkiezingscampagne overhoop met de CIA. De laatste beschuldigt de Russen ervan dat zij met computerhacks en de verspreiding van nepnieuws hebben geprobeerd de verkiezingen te beïnvloeden. De Russen zouden zo Trump een steun in de rug hebben willen geven. Maar Trump ontkent hulp van Moskou te hebben gekregen en beschuldigt de CIA van broddelwerk. Dat de Amerikaanse spionnen nu de bescherming van hun eigen geheimen niet op orde blijken te hebben, zal hun in deze machtsstrijd geen goed doen.

Wat is het effect op Amerika's relatie met de wereld?

De onthullingen zouden Washingtons verhouding met zijn bondgenoten onder druk kunnen zetten. Zo valt in de stukken te lezen dat de CIA het Amerikaanse consulaat in de Duitse stad Frankfurt gebruikte als hackingbasis. De Duitse justitie kondigde gisteren aan dat zij de stukken 'zeer zorgvuldig' bestudeert en een onderzoek zal instellen als er aanwijzingen zijn voor 'concrete strafbare feiten' en 'specifieke daders'.

Misschien wel belangrijker is dat het de verhoudingen met Rusland en China op scherp kan zetten. "De documenten laten zien dat de Amerikanen héél, héél geavanceerd zijn op dit gebied", zegt de ingewijde binnen de Nederlandse overheid. "De machthebbers in China en Rusland zijn al bang voor de VS. Dit kan die angst verder vergroten."

De naam van de ingewijde binnen de Nederlandse overheid is bekend bij de redactie.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden