Zijlstra irriteert senaat op een lastig moment

VVD-fractieleider plaatst vraagtekens bij nut Eerste Kamer

VVD-fractieleider Halbe Zijlstra veroorzaakte gisteren irritatie in de Eerste Kamer, waar het kabinet toch al op eieren moet lopen, omdat de VVD-PvdA-coalitie daar geen meerderheid heeft.

Het lijkt een vreemde timing van Zijlstra. De leider van de VVD-Tweede Kamerfractie waarschuwt in een interview met De Telegraaf dat de Eerste Kamerleden niet hetzelfde scherpe politieke spel met het kabinet moeten spelen zoals dat in de Tweede Kamer wordt gespeeld. Zijlstra lijkt te pleiten voor afschaffing van de senaat, wanneer hij zegt: "Als de Eerste Kamer het politiek primaat van de Tweede Kamer continu gaat ondermijnen, dan krijg je een dubbeling van rollen. Dan heeft de Eerste Kamer geen toegevoegde waarde."

De suggestie over de dreigende overbodigheid van de Eerste Kamer is geen nieuwe gedachte. Maar het moment waarop Zijlstra zijn staatsrechtelijke filosofietje loslaat op de rolverdeling aan het Binnenhof is gevoelig. Juist nu het kabinet permanent bezig is brede steun bij zoveel mogelijk oppositiepartijen te zoeken, met als doel de wetsvoorstellen uiteindelijk ook veilig door de Eerste Kamer te loodsen.

Gezien de geïrriteerde reacties van senatoren uit de oppositie lijkt Zijlstra als een olifant door de porseleinkast te stampen.

"Onnodig aanscherpend", meende D66-senator Roger van Boxtel. SP-Eerste Kamerlid Tiny Kox: "Een kat in het nauw maakt rare sprongen."

De Eerste Kamer wordt geacht wetsvoorstellen niet zo politiek te beoordelen, maar vooral - terughoudend - te letten op de kwaliteit van de wetgeving. Al is die afspraak nergens op papier vastgelegd.

De geprikkelde reacties van de senatoren op de bemoeizucht van Zijlstra, hadden gisteren echter ook nog een andere lading. De oppositiefracties in de Eerste Kamer, van SP tot ChristenUnie, stelden eendrachtig vast dat de vermeende politiekere rol van de huidige senaat helemaal niet bewezen kan worden. "Dit is nergens op gebaseerd", sneerden de oppositie-senatoren terug naar Zijlstra. Waarmee deze 'terughoudende' politici met hun niets-aan-de-handverhaal wel weer erg de vermoorde onschuld speelden. Want de zetelverdeling in de senaat blijft hoe dan ook bedreigend voor het kabinet.

Premier Rutte buitte de verklaring van onschuld van de senatoren aan het eind van de dag echter handig uit. "Zijlstra pleit ervoor dat de Eerste Kamer bij zijn eigen leest blijft. Gezien de reacties ben ik gesterkt dat de Eerste Kamer dat zelf ook vindt", redeneerde de premier.

Rekent Rutte nu dus voortaan op terughoudendheid en een rustige toetsende opstelling in de senaat? Zozeer vertrouwt hij de senatoren blijkbaar ook weer niet. Het kabinet blijft winkelen in de wandelgangen voor steun van telkens zoveel mogelijk van de oppositiepartijen. Voor de zekerheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden