Zijderoute kan weer welvaart brengen

De historische Zijderoute krijgt een moderne uitvoering. Een aloude wens van een arme regio gaat daarmee in vervulling.

De rivier de Piandzj is een 680 meter lange brug rijker. Dat is mooi, zeggen de cynici, dan kunnen de drugs wat makkelijker Afghanistan uit en Tadzjikistan in. Dat is heel mooi, zeggen de optimisten, de brug brengt een moderne versie van de oude Zijderoute, de handelsroute tussen Europa en Azië, een stapje dichterbij.

De Amerikanen hebben 37 miljoen dollar op tafel gelegd voor de brug. Afghanistan noch Tadzjikistan kon dat bedrag ophoesten, maar beide landen hebben volgens hun respectievelijke presidenten Hamid Karzai en Emomali Rakhmon veel baat bij de moderne brug. De laatste krijgt voor zijn land zo via Afghanistan en Pakistan een verbinding met de zee. Afghanistan heeft er in het noorden een verbinding bij met een regio waar het cultureel mee verbonden is. En het is goed voor het handhaven van vrede en veiligheid, dachten de Amerikanen er bij. Voor de zekerheid zijn bij de brug een gloednieuwe douanepost en grensbewaking neergezet.

De brug is niet het enige voorproefje voor wat op de lange duur een compleet economisch stelsel moet opleveren in de arme Centraal Aziatisch regio, met als onderliggende blauwdruk de oude Zijderoute en haar vertakkingen. Ooit was de Zijderoute de verbindingsweg tussen Azië en Europa. De handel liep via plaatsen als Samarkand. Die knooppunten kregen grote economische betekenis. Zo niet in het huidige tijdsgewricht.

Minder dan 1 procent van de handel (ter waarde van 1000 miljard dollar) tussen Europa en Azië volgt nog de oude route. Niemand ziet de route door de regio nog als begaanbare weg. En daar moet verandering in komen, vond de Aziatische Ontwikkelingsbank ADB vijf jaar geleden al. Studies wezen uit dat de Zijderoute en haar vertakkingen welvaart konden brengen in een regio die na het ineenstorten van de Sovjet-Unie aan lager wal was geraakt.

De ontwikkelingsbank zegde in 2003 geld toe voor studies over het economisch nut van een nieuwe Zijderoute. Deze maand zagen vertegenwoordigers van zeven landen uit de regio plus China brood in de plannen. En later dit jaar, in november, zullen ministers uit Afghanistan, Azerbeidzjan, China, Kazachstan, Kirgizië, Mongolië, Tadzjikistan en Oezbekistan in Tadzjikistan bijeenkomen om de zaak te beklinken. Op tafel ligt een plan voor een wegen- en spoornet dat grotendeels de oude Zijderoute volgt. Volgend jaar moet daarmee worden begonnen en in 2018 moet de route klaar zijn. Aan het hele plan hangt een prijskaartje van dik 19 miljard dollar. Een derde van de investering vindt plaats in China en van dat land wordt verwacht dat het de eigen rekening wel zal betalen. Voor het traject door het arme Centraal Aziatische deel wordt op steun gerekend van de Aziatische Ontwikkelingsbank, de Oost-Europabank, de Wereldbank, het ontwikkelingsprogramma van de VN (UNDP) en het Internationaal Monetaire Fonds. Dat gezelschap heeft zich al achter de plannen geschaard en zal vermoedelijk de helft van het investeringsbedrag uitlenen.

Rusland, dat een groot belang heeft bij de Zijderoute, is uitgenodigd om zich aan te sluiten. De Russen denken daar nog over na. Mogelijk dat ook India volgt. De handel tussen China en India bloeit op en de kosten kunnen worden gedrukt als transport via het spoor mogelijk wordt in plaats van de vaak langere weg over zee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden