Zij is ouder dan hij: dat kan prima

Susan Sarandon en haar jongere vriend Jonathan Bricklin.Beeld getty

De meeste vrouwen trouwen nog steeds met een oudere man. Maar hoe bevalt het andersom? "Een vrouw zal nog steeds niet snel zeggen dat zij op jongere mannen valt."

Trouws etiquette-expert Beatrijs Ritsema brandde eerder dit jaar in haar rubriek Moderne Manieren de verhouding van een 52-jarige vrouw met haar 29-jarige vriend ouderwets af: die zou geen toekomst hebben. Dat had ze in het omgekeerde geval vast niet gedaan.

Maar waarom zouden we in deze tijd van gelijkheid blijven hechten aan de meest traditionele relatievorm, waarbij de man ouder is en meer verdient? Het CBS registreert de leeftijden bij huwelijkssluitingen, en daaruit valt op te maken dat er tussen 1996 en 2013 geen spat is veranderd. Nog steeds is bij ruim zeventig procent de man ouder, bij krap twintig procent is dat andersom. De resterende tien procent is even oud.

Kwajongensachtige act
Laten we eens kijken wat het geheim is van die twintig procent echtparen die het andersom doet. Aan de Vecht in Utrecht woont Petra de Wit (68). Haar man (61) heeft vlakbij een appartement: "We ontmoetten elkaar in 1984, allebei met de racefiets in de trein naar Maastricht. Op weg naar de Ardennen. Ik stelde voor om 25 km samen op te rijden om het tempo uit te proberen."

Dat liep best aardig, concludeerden de twee tijdens de koffie in België. Zij was 38, hij 31. "Maar dat hoorde ik pas later. Ton had een kwajongensachtige act, dus ik was een beetje bezorgd dat hij pas 25 zou zijn. Maar gelukkig had hij ook levenservaring, en al tien jaar samengewoond." Nog steeds trekken de twee er elk weekend samen met de fiets op uit.

Ritsema gelooft niet dat de relatie met een jongere man duurzaam kan zijn omdat bij de 52-jarige de juiste eicellen ontbreken. Feit: steeds meer vrouwen en mannen willen niet eens een kind. Bij Petra en Ton kwam de kinderwens nooit ter sprake. Petra kwam uit een huwelijk met een vier jaar oudere man. "Hij was echt ouderwets. Voor mij was de winst met Ton de gelijkwaardigheid, de kameraadschap."

Omdat de twee niet samenwonen, besloten zij na tien jaar te trouwen. "Om de eigendomsverhoudingen te regelen, en om te laten zien dat het ons menens is." Petra is topfit en reist in haar eentje, of met Ton als die vrij is, de wereld over: "Onbekenden zagen die zeven jaar verschil nooit, de familie vroeg er niet naar. Mijn zus heeft een man die tien jaar jonger is."

Trendsetters in 2003: Ashton Kutcher en Demi Moore.Beeld reuters
Beeld Madonna met haar Nederlandse vriend Timor Steffens op Instagram.

In Oost-Gelderland woont Herman Kortrijk (56). Voor hem is de leeftijd van zijn partner nooit een punt geweest: "Ik was destijds 32, werd verliefd en wilde haar hebben." 'Zij' was een collega van 48 jaar op de plaatselijke middelbare school. Ze waren allebei gescheiden en met kinderen. In 1990 was het verschil van 16 jaar heel uitzonderlijk, vertelt zijn vrouw Teresa. "Zelfs collega's waarschuwden me. Ik heb sterk gevoeld: waar begin ik aan?" Maar daar hielp Herman haar snel overheen. "Hij was er uiterst beslist over, dat leeftijd voor hem niet uitmaakt." En nu houdt de werkende Herman de gepensioneerde Teresa (72) jong en in de wereld.

Voor moeder aangezien
Wat is er leuk aan een oudere vrouw? "Zij had veel levenservaring, en veel te vertellen. Misschien telde ook wel mee dat zij in rustiger vaarwater verbleef. We hadden alle tijd voor elkaar", antwoordt Herman. Niemand riep hoera, maar zijn vrienden deden niet ingewikkeld. Nadelen zijn er zeker, maar die komen vooral vanuit de buitenwereld. Teresa vond het heel pijnlijk als ze voor Hermans moeder werd aangezien. "Ik heb hem moeten leren me voor te stellen als zijn geliefde of dat subtiel te laten merken." Het verschil wordt kleiner omdat hij nu ook ouder, grijs en kaal is, denkt Herman: "We lijken nu even oud."

Beatrijs Ritsema hanteert nog een ander argument in haar raad aan de 52-jarige briefschrijfster: 'Hij wil u niet bijstaan in uw ouderdomskwalen'. Feit: mannen gaan jaren eerder kwakkelen en dood dan vrouwen. Waarom zouden vrouwen wél de rol van mantelzorger moeten vervullen? Petra (68) uit Utrecht heeft nog steeds een meisjesachtig figuur en draagt een fleurig jurkje. Haar Ton (61) heeft al een nieuwe knie én hartritmestoornissen. Petra: "Als je als vrouw per se kinderen wilt, kan een oudere man die goed verdient belangrijk zijn. Maar op oudere leeftijd ben je de pineut, dan word je de bejaardenverzorgster. Ik zie ze allemaal sjouwen met hun man."

Een heteropaar dat lang en gezond samen wil zijn, kan dus beter op gelijke leeftijd beginnen, of juist met een jongere man. Dat bewijzen Teresa en Herman. "Qua fitheid gaat het redelijk gelijk op", zegt Teresa. 24 jaar later zijn de twee nog steeds gelukkig samen. Herman: "De basis is simpel: dat je verliefd op elkaar blijft. Nog steeds geldt, als zij zich uitkleedt, moet ik haar vastpakken. Haar vriendinnen hebben nu volstrekt seksloze relaties, dus dat is zeker een voordeel van een jongere man. En zij zitten vaak met een gebrekkige echtgenoot, dus zijn inmiddels wel een beetje jaloers op ons."

Linda de Mol en Patricia Paay
Vrouwelijke beroemdheden doen al langer wat ze willen. Wat let je, als je economisch zelfstandig bent en aanbidders in de rij staan? Trendsetters waren Madonna, J.Lo, Demi Moore en Mariah Carey. Het Engels heeft er een inspirerende term voor: cougar, ofwel poema. Een katachtige vrouw die haar jongere minnaar, de cub, nog heel wat kan leren. Nederlandse poema's zijn Linda de Mol, Patricia Paay, Heleen van Royen, Connie Breukhoven en Candy Dulfer.

De eerste Hollywoodfilm over het thema was 'The Graduate' uit 1967 met Dustin Hoffman als 20-jarige die verleid wordt door Ann Bancroft

Van alleenwoners houdt het CBS niets bij, behalve hun stijgende aantal. Het gaat in Amsterdam al jaren om de helft van de huishoudens. Reken maar dat zij experimenteren met de nieuwe trend: op internet weten jonge mannen en oudere vrouwen elkaar goed te vinden. Online kun je immers precies krijgen wat je zoekt, niet gehinderd door de priemende ogen van de buitenwereld.

Mannen van in de dertig zijn soms bang voor leeftijdsgenotes die hun biologische klok al voelen tikken en willen nestelen. Zij gebruiken argumenten als: 'Ik voel me op mijn gemak bij een oudere vrouw', of 'Ik wil over meer praten dan alleen maar winkelen en uitgaan'.

Toch blijft de vraag aan de orde hoe bestendig deze qua leeftijd erg ongelijke relaties zijn. Hoe ga je met de (voor)oordelen om? Antropoloog Peggy van der Pas (52), mede-oprichtster van de website Overgangstergirls.nl, had eens een affaire met een student van 24. "Hij was er minder bleu over dan ik en zei: 'Jij bent jonger dan Madonna'. Het was nieuw en spannend. In zijn dispuutshuis stond de champagne altijd koel, een wereldje dat me totaal vreemd was." Na drie maanden stopte zij ermee: "Ik ging te veel moederen, dat wilde ik niet."

Blijvertje?
Het valt Van der Pas op dat veel vriendinnen van haar leeftijd meer seks willen dan hun man, dus daar ligt potentieel. "Tegenpolen trekken elkaar aan, dat is altijd zo geweest. Schrijvers zoals Theodor Holman en Joost Niemöller zijn bijzonder denigrerend over 50+ vrouwen. Dat soort mannen denkt dat álle mannen zo denken, maar dat is beslist niet zo." Zo bestaan de 60.000 bezoekers per maand van Overgangstergirls voor een kwart uit mannen die meedenken over leuk ouder worden - een nieuwe factor die het moderne leven meebepaalt.

Is het een blijvertje, de vrouw met haar jongere man? "Een vrouw zal nog steeds niet snel zeggen dat zij op jongere mannen valt", zegt Van der Pas. "Maar het wordt steeds gewoner, het is zeker meer dan een trend. Dertig jaar geleden had je maar twee soorten genders, nu heb je veel meer smaken. Naar zo'n wereld gaan we, waar de eigen smaak uit de kast komt en geaccepteerd wordt."

Gaat het vooral om uitproberen of langere relaties? "Het een kan tot het ander leiden." En het gebeurt niet alleen in gestudeerde kringen, wil Van der Pas nog kwijt: "Mijn buurman is 54 en werkt in de bouw, zijn vrouw is 77. Elke namiddag gaan ze naar het buurtcafé."

Voor een bestendige relatie lijken gedeelde interesses belangrijker dan eicellen. Economische zelfstandigheid van beide partners helpt ook. Dat zorgt voor vrijheid. Op dat punt valt er in Nederland, waar veel vrouwen in deeltijd werken, nog wel wat winst te behalen. Tot zover niet veel verschil met relaties tussen mensen van gelijke leeftijd. Het grote verschil zijn toch de reacties van de buitenwereld. "Acceptatie ligt ook aan de streek waar je woont en misschien vooral aan of je 'kleintjes' bent opgevoed", meent Teresa. "Het zal nog een tijd duren eer je dit veel vaker ziet. Maar onze bekenden hebben duidelijk gemerkt dat Herman en ik een solide bouwwerk vormen."

De namen van de geïnterviewden zijn op hun verzoek veranderd. Bent u veel jonger of veel ouder dan uw partner? Of vindt u een groot leeftijdsverschil geen goed idee? Wij zijn benieuwd naar uw verhaal. Reageer via tijdpost@trouw.nl

Hollywood

De eerste Hollywoodfilm over het thema was 'The Graduate' uit 1967 met Dustin Hoffman als 20-jarige die verleid wordt door Ann Bancroft, ofwel Mrs. Robinson, de vrouw van zijn vaders zakenpartner. Op datingsites blijft opduiken: 'Looking for my Mrs. Robinson'

In 2003 verscheen 'Something's Gotta Give' waarin Keanu Reeves de twintig jaar oudere Diane Keaton ervan weet te overtuigen dat hij een relatie wil (foto links). In 'The Reader' (2008) laat een 36-jarige ex-kampbewaakster (Kate Winslet) zich voorlezen door een 15-jarige scholier, waarna zij steevast in haar smalle bed belanden.

In het lichtvoetige 'The Grand Budapest Hotel' (2014) strekt de hoofdpersoon, conciërge Gustave, zijn diensten uit tot het verwennen van diverse (stok)oude dames in hun hotelkamer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden