'Zij heeft jou gedumpt, man, je moet jezelf uitschelden!'

Reportage | Puberjongens krijgen training in het bewaken van hun grenzen op seksueel gebied

Na schooltijd stapt Khalid stoer op de blonde Maria af. "Je bent zo anders dan andere meisjes", zegt hij zwierig. "En je hebt zulke mooie ogen. Heb je zin om met me te chillen morgen?" Geamuseerd kijken Yassine, Hamza, Jurdjen, Fahim en Souhail naar het filmfragment met de flirtende Khalid, een onderdeel van voorlichtingsprogramma 'Be A Man! Liefde, relaties en seks: wat is OK?'

De 14-jarige pubers, allemaal vmbo-leerling, kennen elkaar van de straat in Amsterdam-Noord, waar ze wonen. Het zijn spontane, leergierige jongens. Ze hebben hobby's als chillen, dansen, kickboksen of voetbal, vertellen ze tijdens de maaltijd voorafgaand aan de bijeenkomst. "Maar we doen ook braaf ons huiswerk hoor", zegt Yassine met grote ogen. Jongerenwerker Tarik Dahmani heeft ze bij elkaar gebracht in het jongerencentrum van DOCK Amsterdam, waar ze twee avonden per week vrijwillig onder begeleiding van twee oudere jongens over zichzelf, 'chicks', 'meisjes' en groepsdruk praten, oefenen met rollenspellen en filmpjes bespreken.

Laagopgeleide jongens van Turkse en Marokkaanse komaf overschrijden vaker dan andere groepen seksuele grenzen, blijkt uit onderzoek van Soa Aids Nederland en Rutgers WPF. Een meisje zoenen op straat, dames in korte rokjes nafluiten: onder druk van hun vriendengroep doen ze soms dingen waar ze niet achter staan.

Om ervoor te zorgen dat ze niet zwichten voor dit soort groepsdruk, bedacht kennisinstituut Movisie samen met zes (welzijns)organisaties - van de islamitische stichting Ihsan tot de jongerenafdeling van Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders - een preventief programma.

"Dat is nodig", zegt Kristin Janssens van Movisie. "Want de trend is dat er vooral ingezet wordt op het weerbaarder maken van meisjes. Voor jongens is er weinig aanbod." Opvallend is de inzet van 'peer educators': jongemannen met dezelfde achtergrond als de pubers, maar ouder en hoger opgeleid." In tegenstelling tot ouders of docenten hebben deze mannen wél invloed, zegt Janssens. "Ze zoeken de dialoog, begrijpen wat er toedoet voor de jongens en hebben geen belerend vingertje." Ze hebben ook een islamitische achtergrond, en kunnen zodoende vragen behandelen over seks in verhouding tot geloof. Maar de cursus zelf is niet specifiek gericht op geloof, benadrukt Janssens, maar op de straatcultuur. "We gaan niet zeggen: dit mag wel en niet van de Koran. Wel: hoe staat seks in verhouding tot de islam?"

Peer educators Yuba Zalen (25) en Mohammed Chaabi (26), die de jongens vanavond begeleiden, hebben vanaf het begin meegedacht over de invulling van 'Be A Man!'. Soms hebben hun pupillen 'onredelijke' gedachten over vrouwen en meisjes. Dat een meisje dat 'niet kuis' gekleed is, geen respect zou verdienen, bijvoorbeeld. Of ze geloven heilig in mythes rond ontmaagding. Vooral te wijten aan de straatcultuur, weten de begeleiders. Juist in de eigen groep waar alles draait om erbij horen, moeten de jongens weten wat waar is, en leren grenzen te bewaken.

"Wij proberen ze in een veilige, gemoedelijke sfeer aan de hand van feiten een eigen mening te laten vormen", zegt Yuba. "We lokken discussies uit, proberen de groepsgedachte te ontwrichten, zodat ze echt tot zichzelf komen."

Tijdens een rollenspel tussen Yassin en Hamza vliegt straattaal in hoog tempo over en weer. Yassin roept Hamza, die in dit spel zijn vriendin heeft uitgescholden, ter verantwoording: "Wat los je ermee op?" "Ze doet zo high class, antwoordt Hamza. Yassin, met harde stem: "Ze heeft je gedumpt, man. Je moet jezelf uitschelden!"

Welk seksueel gedrag is oké?
Jongens krijgen in de training 'Be A Man!' zes vuistregels voor positief seksueel gedrag mee.

1. Met wederzijdse toestemming: Wil je het allebei? Zegt de ander ja of nee? Of zijn er twijfels?

2. Vrijwilligheid: Is er druk of dwang?

3. Gelijkwaardigheid: Heeft de ander veel meer te zeggen? Zijn de jongeren aan elkaar gewaagd?

4. Past het bij de leeftijd of het ontwikkelingsniveau?

5. Past het bij de context of omgeving? Vindt het bijvoorbeeld plaats op een juiste plek?

6. Zelfrespect: Zorg je ervoor dat je jezelf geen schade berokkent?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden