Zij die schoonheid 'argwaant'

Beeldend kunstenares Anne Wenzel is gefascineerd door geweld en macht. Rotterdam toont een grote solotentoonstelling van haar sculpturen.

Het is alsof je door een verlaten paleis loopt, vol vergane glorie. In de balzaal bladdert het goud van de muur; de kroonluchter is neergestort en ligt als een zwartgeblakerde, verwrongen massa op de vloer. Een zaal verder zijn de glanzende bustes van de machthebbers die hier ooit resideerden, vervallen tot horrorbeelden. Hun bokalen en lauwerkransen glimmen nog een beetje, maar het lijkt of er een verzengende brand overheen is gegaan. Op de grond zijn de jachttrofeeën - edelherten - bij elkaar geveegd tot een slordige hoop, waarin alleen de geweien herkenbaar zijn. De weelderige boeketten met bloemen staan op het punt van verleppen.

Welkom in de wereld van Anne Wenzel, de kunstenares die bekendstaat om haar fascinatie met verwoesting, geweld, (natuur)rampen, macht en heroïek. 'Zomaar een lief, vrolijk of idyllisch beeld komt er niet uit haar handen', schreef deze krant in 2009 over haar werk, dat toen te zien was in het Stedelijk Museum Schiedam. En dat is nog steeds zo, blijkt in kunstcentrum TENT in Rotterdam. Daar is nu haar grootste solotentoonstelling ooit te zien, met haar belangrijkste werken uit de afgelopen tien jaar.

Anne Wenzel (Schüttorf, Duitsland, 1972) zegt zelf dat ze schoonheid en onschuld 'argwaant'. Want hoe mooi de wereld ook kan lijken, er is altijd een keerzijde. Schoonheid en gruwelijkheid gaan vaak samen. Agressie en geweld stoten af, maar mensen worden er ook door gefascineerd. Die twee uitersten wil ze samenbrengen in haar keramische sculpturen.

Zeven zalen in TENT zijn ingericht als een verlaten, ondoordringbaar paleis met druipende muren en kapotte ramen. Een huiveringwekkend mooie en betoverende entourage, waarin het heerlijk, maar ook onbehaaglijk dwalen is tussen Wenzels sculpturen. Het is wonderbaarlijk wat deze kunstenares, die studeerde aan de kunstacademie AKI in Enschede, allemaal tevoorschijn kan toveren uit een homp klei. Een keramiekopleiding heeft ze nooit gevolgd, met uitzondering van drie maanden bij het Europees Keramisch Werkcentrum in Den Bosch. Ze is opgeleid als beeldhouwer, maar werkt het liefst met klei omdat het drogen veel tijd kost. Daardoor kan ze er nog heel lang aan blijven 'trekken en scheuren' tot elk detail precies zo is als zij het wil. Het eindresultaat mag nog wel overeenkomsten hebben met de werkelijkheid, maar die mag niet al te herkenbaar zijn. Haar sculp- turen moeten ook iets abstracts hebben.

Wat ze daarmee bedoelt, is goed te zien in de zaalvullende installatie 'Silent Landscape': grillige zwarte staken en silhoutten die zich weerspiegelen in een laagje water. Het zijn omgevallen en geknakte bomen. Het verdronken en verwoeste woud brengt de beelden in herinnering van de tsunami in 2004 in Azië. Op de wanden van de zaal is eveneens een dennenbos afgebeeld, in sombere grijs- en zwarttinten. Het geheel biedt een lugubere aanblik, maar tegelijkertijd kun je je ogen er niet van afhouden.

Het is huiveren en genieten tegelijk bij Wenzels barokke sculpturen. Het is een voortdurend laveren tussen schoonheid en lelijkheid, bloei en verval, met als sluitstuk haar meest recente werk: monumentale bloemstukken, net over het hoogtepunt van de bloei heen, op het punt van verleppen.

****

'The Opaque Palace' is samengesteld door Daria de Beauvais, curator van Palais de Tokyo, Parijs. Te zien t/m 5 mei in TENT, Witte de Withstraat 50, Rotterdam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden