Ziekte van lyme / Na tekenbeet meteen antibiotica

Huisartsen zijn te terughoudend met het voorschrijven van antibiotica aan mensen die gebeten zijn door een teek.

door Wilfried van der Bles

Deze mensen kunnen de ziekte van Lyme hebben opgelopen en zijn gebaat bij een vroege behandeling. Dat zegt Siebe Meijer, Lyme-expert bij de Stichting samenwerkende artsen en adviesorganisaties in de gezondheidszorg (SAAG). Volgens de meest recente cijfers van het RIVM, die betrekking hebben op het jaar 2001, loopt het aantal gevallen van de ziekte van Lyme snel op. Tussen 1995 en 2001 verdubbelde het aantal van 6500 tot 13000.

Symptomen van de ziekte van Lyme zijn in het eerste stadium hoofdpijn en griepachtige verschijnselen. In latere stadia kunnen zich verlammingsverschijnselen voordoen, hartritmestoornissen of hevige gewrichtspijnen. Een van de belangrijkste aanwijzingen voor de ziekte van Lyme is een rode plek op de huid die steeds groter wordt en die in het midden verbleekt.

De ziekte van Lyme wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi. De in Nederland meest voorkomende teek, de ixodes ricinus, brengt de bacterie over op de mens. Als larve nestelt deze teek zich vaak in de huid van veldmuisjes. Via het bloed van de veldmuis kan de teek besmet raken met de bacterie. Vervolgens kan de teek als nimf, een volgende ontwikkelingsfase, de bacterie overbrengen op mens of huisdier. De teken komen niet alleen voor in bossen en duingebieden, maar overal waar het groen en vochtig is, dus ook in tuinen, stadsparken of kinderspeelplaatsen.

Volgens Meijer zouden artsen uit voorzorg direct antibiotica moeten voorschrijven als mensen door een teek zijn gebeten. „Er zijn er maar weinig die dat doen. Huisartsen willen bewezen hebben dat een antibioticakuur nodig is. Volgens een nieuwe richtlijn uit 2004 moeten ze antibiotica voorschrijven zodra zich kringvorming voordoet”, aldus Meijer. De weerstand van huisartsen tegen antibioticakuren komt voort uit de angst dat bij te veel gebruik de bacterie resistent kan raken en niet meer gevoelig is voor antibiotica.

Een juiste diagnose is volgens Meijer een groot probleem bij Lyme. De symptomen kunnen ook door andere ziektes worden veroorzaakt. Zelfs de rode kring op de huid zegt niet alles. Meijer: „Tegen patiënten met een tekenbeet zeggen huisartsen vaak: kom maar terug zodra die kring er is. Maar je kunt ook Lyme hebben terwijl er helemaal geen kring is.” Volgens Meijer voelen veel mensen niet dat ze gebeten zijn. Een teek is maar anderhalve millimeter groot en nauwelijks zichtbaar. Hij blijft 72 uur op het lichaam zitten en laat dan vanzelf los. Testen ziin ook niet erg betrouwbaar. De elisa-test, waarbij bloed wordt getest op het voorkomen van antistoffen, levert vaak valse uitslagen op. Het duurt zes tot acht weken voordat antistoffen in het bloed voorkomen. Als zo’n test te vroeg wordt afgenomen, wordt niets gevonden. Een andere test, de western blot, is betrouwbaarder. Een ruggenprik kan ook, om het hersenvocht te laten testen. Zo’n prik is zeer pijnlijk en wordt daarom niet veel gedaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden